Πλούσιος τόπος σε υγρό στοιχείο η Ήπειρος, αποτελεί μία από τις πιο ευνοημένες υδρολογικά περιοχές της Μεσογείου, με σημαντικούς ποταμούς να διασχίζουν κάθε άκρη της. Αώος, Βοϊδομάτης, Καλαμάς, Άραχθος, Μετσοβίτικος, Λούρος συνθέτουν μία «κληρονομιά» βαριά για την περιοχή μας, χάρη στα μοναδικά τους οικοσυστήματα. Μια φυσική περιουσία η οποία όμως συνεχίζει στις μέρες μας να υποβαθμίζεται περιβαλλοντικά εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας.
Κυριότερη απειλή η ανεξέλεγκτη διοχέτευση λυμάτων στα ποτάμια μας που τα βλάπτει σοβαρά και καθιστά ακόμα πιο επιτακτική την ανάγκη λήψης δραστικών μέτρων για την προστασία τους σύμφωνα και με τις επιταγές της Ε.Ε.. Για να γίνει αυτό βασική προϋπόθεση είναι να υπάρχει πολιτική βούληση!
Για του λόγου το αληθές, ο Δημ. Μακρής παραθέτει τίτλους από ορισμένα χαρακτηριστικά δημοσιεύματα των τελευταίων ετών που αφορούν τη ρύπανση και υποβάθμιση ποταμών της Ηπείρου και πιο συγκεκριμένα τα ακόλουθα:
• «Ο ποταμός Καλαμάς έστειλε το μήνυμά του. Nεκρά ψάρια βρέθηκαν σε παραπόταμό του»
(18/07/2014).
• «Ο ΧΥΤΑ Ελληνικού μολύνει τον Άραχθο»
(18/12/2014).
• «Σειρά αυτή τη φορά έχει ο ποταμός Λούρος με κίνδυνο της οικολογικής του κατάρρευσης από τις χρόνιες ανεξέλεγκτες ιχθυοκαλλιέργειες» (21/11/ 2011).
• «Νέες εστίες ρύπανσης δημιουργούνται στο Δήμο Μετσόβου και τελικός αποδέκτης, για μια ακόμη φορά, είναι ο ποταμός Μετσοβίτικος και κατ’ επέκταση ο ποταμός Άραχθος» (1/12/2009).
• «Το καθαρότερο ποτάμι της Ευρώπης, ο Βοϊδομάτης, βρίσκεται πλέον στα υδατικά συστήματα που πλήττονται από φαινόμενα ρύπανσης ή ευτροφισμού» (15/04/2009).
Αναφερόμενος στις βασικότερες αιτίες ρύπανσης και περιβαλλοντικής υποβάθμισης των ποταμών, ο Γιαννιώτης Πολιτικός Μηχανικός επικαλείται τα ακόλουθα:
– Οι περισσότερες κατοικίες που δεν είναι συνδεδεμένες σε αποχετευτικό δίκτυο, επειδή στους αντίστοιχους Δήμους δεν υπάρχουν δίκτυα, έχουν απορροφητικούς ή στην καλύτερη περίπτωση στεγανούς βόθρους ή πολύ σπάνια διάταξη σηπτικής δεξαμενής με απορροφητικό. Άρα τα λύματά τους καταλήγουν σε ρέματα ή ποτάμια.
– Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες δεν εφαρμόζουν διατάξεις πρωτοβάθμιας επεξεργασίας και δεν λειτουργούν συστήματα διαχείρισης υγρών αποβλήτων. Κι εδώ το αποτέλεσμα είναι το ίδιο.
– Τα όμβρια από τις αστικές οδούς που ρέουν ελεύθερα παρασύρουν στα ποτάμια ή σε άλλους φυσικούς αποδέκτες ό,τι τοξικό στοιχείο συγκρατεί ο ασφαλτοτάπητας.
– Η ανάπτυξη των πτηνό -κτηνοτροφικών μονάδων στην περιοχή μας έγινε χωρίς προγραμματισμό. Αποτέλεσμα, τα σοβαρά προβλήματα ρύπανσης και υποβάθμισης του περιβάλλοντος, κυρίως εξαιτίας των αποβλήτων τους. Οι πιο πολλές απ’ αυτές τις μονάδες βρίσκονται κοντά σε ποταμούς!
– Σημαντική αιτία ρύπανσης των ποτάμιων οικοσυστημάτων της Ηπείρου που πρέπει να αντιμετωπιστεί επίσης, είναι οι ρύποι γεωργικής προέλευσης (νιτρορρύπανση)
Τα ποτάμια μας λοιπόν και γενικά ο υδροφόρος ορίζοντας δέχονται έντονες πιέσεις από τις δραστηριότητές μας και κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι ο υπόγειος υδροφόρος ορίζοντας μπορεί να μένει αλώβητος για χρόνια από την συνεχόμενη αστική υγρή ρύπανση, χωρίς δραματικές συνέπειες και στους επιφανειακούς υδατικούς αποδέκτες. Διαχείριση και αποτελεσματικός έλεγχος των ρυπαντικών φορτίων που επιβαρύνουν τους ποταμούς και τον υδροφόρο ορίζοντά δεν υπάρχει, όπως τονίζει ο Δημ. Μακρής, ο οποίος κάνει λόγο για ένα σοβαρό πρόβλημα το οποίο δεν αντιμετωπίζεται μόνο με διαπιστώσεις.
