Προγραμματική σύμβαση για την κατασκευή νέου, σύγχρονου Καταστήματος Κράτησης στην Ήπειρο, υπέγραψαν τη Δευτέρα 26 Απριλίου ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, κ. Νίκος Παναγιωτόπουλος και η Γενική Γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής, κ. Σοφία Νικολάου.
Η σύμβαση αφορά στη συνδρομή της Μονάδας Μελετών Κατασκευών του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΜΟΜΚΑ) για την επιλογή του κατάλληλου ακινήτου, την εκπόνηση προμελετών και μελετών για το έργο καθώς και τον σχεδιασμό της διαδικασίας για την κατασκευή του νέου Καταστήματος Κράτησης μέσω Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ).
Μετά την επιτυχημένη συνεργασία της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής και της ΜΟΜΚΑ στην προώθηση των διαδικασιών για την ανέγερση του Δικαστικού Σωφρονιστικού Συγκροτήματος Ασπροπύργου, που θα αντικαταστήσει το Κ.Κ. Κορυδαλλό, επιλέγεται το ίδιο μοντέλο και για την Ήπειρο.
Ουσιαστικά θα υπάρξει Σύμπραξη του Δημοσίου με τον Ιδιωτικό Τομέα ενώ η ΜΟΜΚΑ του ΥΠΕΘΑ θα προωθήσει τις διαδικασίες με ταχύτητα και θα ξεμπλοκάρει όλα τα θέματα προκειμένου να προχωρήσει το έργο.
Με προσωπικές παρεμβάσεις του Υφυπουργού Προστασίας του Πολίτη, κ. Ελευθερίου Οικονόμου, αρμόδιου για την Αντεγκληματική Πολιτική, και με τις άοκνες προσπάθειες της Γενικής Γραμματέως, κ. Σοφίας Νικολάου, τα Ιωάννινα θα αποκτήσουν σύντομα νέο Κατάστημα Κράτησης, δυναμικότητας 600 κρατουμένων.
Το νέο σωφρονιστικό κατάστημα θα κατασκευαστεί εκτός του αστικού ιστού και σ’ αυτό θα μετεγκατασταθεί το υπάρχον Κατάστημα Κράτησης στο Σταυράκι.
Υπενθυμίζεται ότι το δημοτικό συμβούλιο Ιωαννίνων έχει αποφασίσει να παραχωρήσει έκταση 100 στρεμμάτων στην περιοχή «Κόντσικας» για την κατασκευή του νέου Καταστήματος Κράτησης.
Με την προγραμματική σύμβαση που υπεγράφη εκκινούν οι διαδικασίες για την παραχώρηση του ακινήτου και την έγκριση, με έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, με σκοπό την ανέγερση του νέου σωφρονιστικού καταστήματος.
Αρμόδιος φορέας για την εκπόνηση προμελετών και μελετών που απαιτούνται για την έγκριση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, ορίζεται η ΜΟΜΚΑ.
Η κατασκευή νέου Καταστήματος Κράτησης στα Ιωάννινα έχει πολλαπλά οφέλη, τόσο για το σωφρονιστικό σύστημα της χώρας, όσο και για την τοπική κοινωνία.
Αφενός θα υπάρξει σημαντική βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης κρατουμένων και εργαζόμενων και αφετέρου θα προσφέρει προστιθέμενη αξία στην περιοχή καθώς θα ανασάνει ο αστικός ιστός της πόλης.
Παράλληλα, ένα Κατάστημα Κράτησης έχει και αναπτυξιακό χαρακτήρα για την τοπική κοινωνία καθώς συνδέεται με την οικονομία και την απασχόληση της περιοχής.
30 εκατομμύρια ευρώ για μικροκινητικότητα και βιώσιμη μετακίνηση των πολιτών. Κοινόχρηστες υποδομές σε πόλεις
Του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr)
Ένα νέο, καινοτόμο και φιλόδοξο πρόγραμμα ΕΣΠΑ θα ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες και αφορά την επιχορήγηση δήμων για την προώθηση περιβαλλοντικά φιλικών μέσων μεταφοράς.
Η πρωτοβουλία αφορά στην επιχορήγηση δήμων (εκτός των μητροπολιτικών) για την ανάπτυξη κοινόχρηστων και δημόσια προσβάσιμων υποδομών για την προώθηση μετακινήσεων με φιλικά προς το περιβάλλον μέσα μεταφοράς.
Τέτοια μέσα θεωρούνται τα ηλεκτρικά και απλά ποδήλατα, με σκοπό να περιοριστεί η χρήση ιδιωτικής χρήσης (ΙΧ) αυτοκινήτων και να μειωθεί η περιβαλλοντική επιβάρυνση. Παράλληλα αυτή δράση του ΕΣΠΑ, που θα χρηματοδοτηθεί από το ΕΠ ΥΜΕΠΕΡΑΑ, με 30 εκατομμύρια ευρώ, θα περιλαμβάνει και τη δημιουργία δημόσιων/κοινόχρηστων υποδομών ηλεκτροφόρτισης. Μένει να δούμε στην τελική διατύπωση του προγράμματος αν θα εντάσσονται και άλλα πράσινα μέσα (πχ ηλεκτρικά scooters και τι κατηγορίας κλπ).
Η δράση, που είχε προταθεί εδώ και καιρό και εξετάζονταν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από το ΥΠΕΝ, γίνεται πλέον εφικτή μετά τις τελευταίες θεσμικές εξελίξεις, όπως ο νέος νόμος για την μικροκινητικότητα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, οι τελευταίες αλλαγές στο ΕΣΠΑ από το Υπουργείο ανάπτυξης, η χρηματοδότηση των Δήμων από το Πράσινο Ταμείο για τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, οι υπουργικές αποφάσεις για τις προδιαγραφές της εγκατάστασης σταθμών φόρτισης από το ΥΠΕΝ κλπ.
Σύμφωνα με πληροφορίες της ελληνικής EURACTIV, η σχετική πρόσκληση του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» (ΥΜΕΠΕΡΡΑ), μέσω πόρων της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ και του ΕΣΠΑ 2014-2020, προς τους δήμους της χώρας, αναμένεται το αμέσως προσεχές διάστημα, μόλις τελειώσουν οι διαδικασίες και υπογραφεί από τον αρμόδιο Γραμματέα του Υπουργείου Ανάπτυξης, καθώς τα αρμόδια Υπουργικά γραφεία έχον δώσει ήδη το πράσινο φως.
Τί θα περιλαμβάνει το νέο πρόγραμμα ΕΣΠΑ
Όπως αποκαλύπτει η euractiv.gr, η νέα αυτή δράση-πρωτοβουλία που χρηματοδοτείται από κοινοτικούς πόρους, προβλέπει, μεταξύ άλλων:
τη δημιουργία δικτύου κοινόχρηστων ποδηλάτων (ηλεκτρικών και συμβατικών)
την ανάπτυξη δικτύου κοινόχρηστων φορτιστών ηλεκτρικών αυτοκινήτων
Σύμφωνα με όσα μαθαίνει η ελληνική EURACTIV, για τις προβλέψεις της δράσης, οι φορτιστές θα εγκατασταθούν κοντά στους σταθμούς μίσθωσης ποδηλάτων και θα επιτρέπουν στους οδηγούς να σταθμεύουν και να φορτίσουν τα ηλεκτρικά αυτοκίνητά τους, προκειμένου να συνεχίσουν τις μετακινήσεις τους εντός της πόλης με κοινόχρηστα ποδήλατα.
Ακόμη, ίσως, πιο μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παράλληλες ενέργειες που αναμένεται να εντάσσονται στη δράση. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, το νέο πρόγραμμα θα περιλαμβάνει και τα εξής:
Ανάπτυξη πλατφόρμας απομακρυσμένης διαχείρισης συσκευών για τη φόρτιση ηλεκτρικών ΙΧ και τη μίσθωση ποδηλάτων
Εφαρμογές (web & mobile) για την πληροφόρηση των πολιτών για τις παρεχόμενες υπηρεσίες
Σύνδεση της πλατφόρμας διαχείρισης συσκευών με άλλες υπηρεσίες (έξυπνη στάθμευση με ασύρματους αισθητήρες, πληροφοριακά συστήματα ΚΤΕΛ, ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ κτλ)
Σημαντικά οφέλη από τη δράση για τη μικροκινητικότητα
Αρμόδιες πηγές που μίλησαν στην ιστοσελίδα μας αναφέρουν ότι η εφαρμογή της δράσης θα έχει σημαντικά οφέλη για τους πολίτες, την τοπική αυτοδιοίκηση και το περιβάλλον.
Ανάμεσα στα οφέλη που επιδιώκονται είναι:
Μείωση της χρήσης ΙΧ
Μείωση του αριθμού ατυχημάτων
Δημιουργία ολοκληρωμένων συστημάτων διαχείρισης κινητικότητας με ενοποιημένη και αποτελεσματική πληροφόρηση πολιτών
Εξοικονόμηση χρημάτων μέσω χρήσης πράσινων λύσεων
Διευκόλυνση της αστικής μετακίνησης με μείωση του κυκλοφοριακού φόρτου
Μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος με βελτίωση ποιότητας αέρα και προστασία της δημόσιας υγείας
Πως ωφελούνται οι πολίτες από τη νέα δράση
Όσοι δήμοι καταφέρουν να ενταχθούν στο νέο αυτό πρόγραμμα του ΕΣΠΑ (που αναμένουμε ακόμη να μάθουμε την ονομασία που θα του δοθεί), το οποίο χρηματοδοτείται από πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ, θα έχουν την ευκαιρία να προσφέρουν στους κατοίκους και τους επισκέπτες των περιοχών τους καινοτόμα εργαλεία που μέχρι χθες ακούγονταν ως φαντασία για τη χώρα μας.
Συγκεκριμένα, θα αναπτυχθούν κοινόχρηστα δίκτυα ποδηλάτων. Με αυτά θα μπορείς από ένα σημείο να νοικιάζεις ποδήλατο, αντί να πάρεις ταξί ή συγκοινωνία και να πηγαίνεις σε ένα άλλο. Τα σημεία που θα υπάρχουν τα κοινόχρηστα ποδήλατα θα έχουν και υποδομές φόρτισης. Θα φορτίζουν τα ποδήλατα, αν είναι ηλεκτρικά, αλλά θα μπορούν να φορτίζονται, σε ειδικά καθορισμένες θέσεις και άλλα ηλεκτρικά οχήματα, όπως scooter ή αυτοκίνητα.
Ο συνδυασμός με την ηλεκτροφόρτιση αυτοκινήτου προσφέρει και άλλα πλεονεκτήματα: για παράδειγμα, θα μπορεί κάποιος να πάει με το ηλεκτρικό αυτοκίνητό του μέχρι ένα σημείο και μετά να συνεχίσει με ηλεκτρικό ποδήλατο που θα πάρει από το κοινόχρηστο δίκτυο, ενώ ταυτόχρονα θα αφήσει το αυτοκίνητο του να φορτίζει.
Το ίδιο πλεονέκτημα θα έχει και ο χρήστης που δεν έχει ηλεκτρικό όχημα: θα μπορεί να αφήσει σε κοντινή θέση στάθμευσης τα αυτοκίνητό του και να πάρει ποδήλατο πχ για το κέντρο της πόλης, αν έχει κίνηση ή πρόβλημα parking ή για να αθληθεί στη μέση της ημέρας…
Ακόμη πιο σημαντικό όμως είναι ότι όλα αυτά θα είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά με αναλυτικές πληροφορίες, διαθεσιμότητα, κόστος κλπ μέσω διαδικτύου σε υπολογιστές και κινητές συσκευές, ώστε να βλέπουν όλοι τι ακριβώς μπορούν να κάνουν ή να χρησιμοποιήσουν κάθε στιγμή.
Ακόμη, πολύτιμος βοηθός για τις μετακινήσεις θα είναι η διασύνδεση των ηλεκτρονικών συστημάτων που θα αναπτυχθούν με τα συστήματα των αστικών (και υπεραστικών) συγκοινωνιών, όπως του ΟΑΣΑ, του ΟΑΣΘ και των ΚΤΕΛ, οπότε οι πολίτες θα μπορούν πιο εύκολα να συνδυάσουν τις μετακινήσεις τους ακόμη και χωρίς να χρησιμοποιήσουν ιδιωτικό μέσο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι βασικός στόχος της δράσης θα αποτελέσει, κατά πάσα πιθανότητα, και η διασύνδεση των συστημάτων που θα αναπτυχθούν και με τα συστήματα ελεγχόμενης στάθμευσης των δήμων, προκειμένου αφενός να υπάρξει πλήρης πληροφόρηση και ένα ενιαίο σύστημα ενημέρωσης του χρήστη για τις διαθέσιμες μετακινήσεις αλλά και να μειωθεί εν τέλει η χρήση του αυτοκινήτου.
Προκλήσεις και στοιχήματα
Σημαντικό επίσης πλεονέκτημα είναι ότι με αυτόν τον τρόπο θα εξοικειωθούν πιο εύκολα οι πολίτες με εφαρμογές έξυπνων δικτύων για τις αστικές μεταφορές και τον εξοπλισμό της πόλης – ή όπως έχουν γίνει γνωστός ο τομέας: έξυπνες πόλεις».
Μένει να δούμε αν το πρόγραμμα θα συνδυαστεί και με κοινόχρηστο δίκτυο ηλεκτρικών αυτοκινήτων (κάποιες εταιρείες το εξετάζουν ή το έχουν ανακοινώσει ήδη, αλλά δεν υπάρχει διαθεσιμότητα χώρων). Αλλά η κυριότερη πρόκληση αφορά τη συνέργεια με εταιρείες ενέργειας ή υποδομών που επενδύουν στην ηλεκτροκίνηση ή στην ηλεκτροφόρτιση. Θα μπορούσαν μεγάλοι παίκτες (ΔΕΗ, ΔΕΔΔΗΕ, ιδιώτες πάροχοι ενέργειας, εταιρείες ηλεκτροφορτιστών, εταιρείας ενοικίασης αυτοκινήτων, εταιρείες κινητικότητας όπως η beat, ή άλλοι παίκτες της αγοράς που θα ενδιαφερθούν) με καινοτόμα σχήματα να συμβάλλουν στην πιο οικονομική υλοποίηση του προγράμματος για τους δήμους ή και στην επέκτασή του πέρα από ένα βασικό δίκτυο που θα επιχορηγήσει το ΕΣΠΑ.
Σημειώνεται ότι σε πολλές πόλεις του εξωτερικού τέτοια συστήματα λειτουργούν ήδη με επιτυχία, είτε ως δημοτικά σχήματα είτε ως εταιρικά, είτε με υβριδικό σχήμα συνεργασίας. Αλλά και στη χώρα μας έχουν επιδοτηθεί ή έχουν αναπτυχθεί, με ειδικά καινοτόμα προγράμματα είτε μέσω ΕΣΠΑ είτε με ερευνητικά κονδύλια, τέτοιες δράσεις, πάνω στην εμπειρία των οποίων «πατάνε» οι δημόσιες αρχές που σχεδιάζουν τη νέα πρόσκληση.
Σε κάθε περίπτωση το νέο πρόγραμμα θα βοηθήσει στην δημιουργία, εγκατάσταση και επέκταση τέτοιων συστημάτων δίνοντας το παράδειγμα. Σημειώνεται ωστόσο ότι οι τελικοί όροι, που αναμένεται να δούμε σύντομα, θα επιτρέπουν ή θα αποκλείουν ιδιωτική συμμετοχή αναλόγως των τεχνικών και οικονομικών προϋποθέσεων που τώρα οριστικοποιούνται. Πάντως, στο πλαίσιο της πολιτικής της κυβέρνησης για κινητοποίηση ιδιωτικών πόρων παράλληλα με τις δημόσιες επενδύσεις, θα ήταν μια πολύ καλή «μαγιά» για αντίστοιχες πρωτοβουλίες που εξετάζονται και σίγουρα θα προωθηθούν τα επόμενα χρόνια.
Σημειώνουμε ότι σημείο κλειδί της επιτυχίας του προγράμματος στην πράξη, όταν υλοποιηθεί, (όπως έχει δείξει ήδη η εμπειρία από άλλες πόλεις ή τα ιδιωτικά σχήματα που λειτούργησαν με ενοικίαση ηλεκτρικών scooter και στην Ελλάδα), θα είναι οι δυνατότητες συντήρησης και ασφάλειας του εξοπλισμού (σταθμών και οχημάτων), καθώς θα βρίσκονται μόνιμα σε κοινόχρηστο χώρο και θα είναι διαθέσιμα σε όλους.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ενεργειακά αυτόνομο νησί του Άη Στράτη, που χρηματοδοτείται από την Πολιτική Συνοχής της ΕΕ, παράδειγμα για το ενεργειακό μέλλον της χώρας
Του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr)
Το μικρό, απομονωμένο νησί του Άη Στράτη, ο Άγιος Ευστράτιος όπως ονομάζεται επίσημα, γνωστό στους περισσότερους Έλληνες ως ιστορικός τόπος εξορίας για πολλές δεκαετίες σε δύσκολες εποχές του προηγούμενου αιώνα, αποτελεί σήμερα ένα στοίχημα που μπορεί να αλλάξει, πραγματικά, την Ελλάδα.
Και αυτό γιατί ο Άη Στράτης γίνεται, με πόρους της Πολιτικής Συνοχής της, ένα ιδιότυπο ενεργειακά αυτόνομο νησί που έχει ως πιλοτικό – ερευνητικό αλλά εφαρμόσιμο project τις δυνατότητες να μας δώσει διδάγματα και εμπειρία για το πως μπορούμε να αλλάξουμε τις ζωές των κατοίκων μιας περιοχής με καινοτόμα θεσμικά εργαλεία, νέες νομοθετικές και ρυθμιστικές διατάξεις, συνδυασμό τεχνολογιών και έμφαση στις τοπικές ανάγκες.
Ο Άγιος Ευστράτιος δεν είναι το πρώτο ενεργειακά αυτόνομο νησί της χώρας. Είχε προηγηθεί ως ερευνητικό έργο, που χρηματοδοτήθηκε σε διάφορες φάσεις από διαφορετικές πολιτικές της ΕΕ, το νησί της Τήλου, το πρώτο ενεργειακά αυτόνομο πράσινο νησί του Αιγαίου. Όμως η Τήλος είχε πλεονεκτήματα που δεν έχει ο Άη Στράτης, όπως η διασύνδεση με άλλα γειτονικά νησιά…
Το νησί του Άη Στράτη είναι στην πραγματικότητα τελείως απομονωμένο. Και ενεργειακά, αφού δεν συνδέεται με κανένα άλλο δίκτυο ενέργειας, αλλά και πραγματικά. Βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από τα άλλα κοντινα νησιά και πολύ μεγαλύτερη από κάθε μεγάλο λιμάνι. Η συγκοινωνία είναι αραιή και πολλές φορές το χειμώνα μένει κυριολεκτικά στην απομόνωση.
Το μικρό αυτό νησί του Αιγαίου βρίσκεται ανάμεσα στη Λήμνο, στη Λέσβο και στη Σκύρο, σχεδόν στο κέντρο του Αιγαίου, και εκεί ζούν μόλις 270 κάτοικοι με βάση την τελευταία απογραφή. Είναι έκτασης μόλις 44 τετραγωνικών χιλιομέτρων και αποτελεί ταυτόχρονα πολύ σημαντικό τόπο για τη βιοποικιλότητα, έχοντας χαρακτηριστεί μεγάλη έκταση στη στεριά και τη θάλασσα ως περιοχή Natura, καθώς εκτός από τα ενδημικά είδη αποτελεί κρίσιμο σταθμό για τη μετανάστευση των πουλιών που πετούν πάνω από το Αιγαίο. Για να καλύψουν οι κάτοικοι τις ενεργειακές τους ανάγκες, παράγεται ηλεκτρισμός από μια μονάδα καύσης πετρελαίου, που, ως γνωστόν, πρέπει σταδιακά να αποσυρθούν.
Ο Άη Στράτης λοιπόν πρέπει να λύσει το εξής πρόβλημα: πώς παράγει ενέργεια (ηλεκτρισμό, θερμό νερό κλπ) ένας τόπος αποκομένος; Δεν έχει υποβρύχιο καλώδιο σύνδεσης με κανένα άλλο νησί. Δεν έχει σταθμούς ΑΠΕ. Πώς θα κάνει την ενεργειακή μετάβαση σε ένα καθαρότερο μέλλον; Και ποια είναι η κυριότερη πρόκληση; Πώς οι λύσεις που θα δοθούν θα διασφαλίζουν αφενός αδιάλειπτη παροχή ενέργειας με φιλικό περιβαλλοντικά τρόπο και σεβασμό στη βιοποικιλότητα αλλά και αφετέρου θα είναι οικονομικά αποδοτικές για έναν τόσο μικρό τόπο;
Αυτές οι προκλήσεις και οι δυσκολίες εξηγούν γιατί η Ελλάδα αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τους πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ και μάλιστα να χαρακτηρίσει ένα έργο ως πιλοτικό/ερευνητικό. Αποτέλεσμα της επιλογής αυτής είναι η δημιουργία του έργου «Άη Στράτης – Πράσινο Νησί» που ανέλαβαν να τρέξουν το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας σε συνεργασία με τον Δήμο Αγίου Ευστρατίου. Η σύμβαση για την υλοποίηση του έργου υπογράφηκε πριν λίγες ημέρες και προκάλεσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς τις εργασίες ανέλαβε ένας μεγάλος παίκτης….
Αξιωματούχοι που μίλησαν στην Euractiv.gr ανέφεραν ότι οι καινοτομίες του έργου, παράλληλα με τις τεχνικές και διοικητικές προκλήσεις, τις νομοθετικές και ρυθμιστικές καινοτομίες, τις πρακτικές δυσκολίες αλλά και τη σημασία του νησιού και του έργου ίσως εξηγούν και το ενδιαφέρον του μεγαλύτερου, σήμερα, τεχνικού ομίλου της χώρας για ένα σχετικά μικρό έργο, μόλις 3 εκ. ευρώ (που περιλαμβάνουν όχι μόνο τις κατασκευές αλλά και τη λειτουργία και συντήρηση για 12 χρόνια…), που συνήθως αναλαμβάνουν μικρότεροι εργολάβοι… Και μάλιστα σε εποχή σημαντικών εταιρικών εξελίξεων. Κύκλοι του ομίλου της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, στην οποία ανήκει η ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ που ανέλαβε να υλοποιήσει τις εργασίες για το Πράσινο Νησί, μιλώντας στην euractiv.gr ανέφεραν ότι το συγκεκριμένο έργο «ταιριάζει γάντι» στην εταιρεία ΑΠΕ του ομίλου. Και αυτό διότι επενδύει σταθερά σε ΑΠΕ αλλά και υβριδικούς σταθμούς αποθήκευσης ενέργειας, αλλά στο θέμα της ενεργειακής αυτονομίας έχει και ο όμιλος να κερδίσει αρκετά από τα διδάγματα και τις εμπειρίες του έργου. Ενώ παράλληλα, παράγοντες της αγοράς, θεωρούν ότι η ΤΕΡΝΑ στοιχηματίζει στο συγκεκριμένο έργο τόσο για την εκ του σύνεγγυς παρακολούθηση των θεσμικών αλλαγών όσο και για τη δημιουργία portfolio εμπειρίας για άλλα έργα αυτονομίας σε νησιωτικές – ή μη – περιοχές.
Το έργο «Πράσινο Νησί»
Το έργο, που σχεδίασε και διαχειρίζεται το ΚΑΠΕ για λογαριασμό του Δήμου Αγίου Ευστρατίου, στοχεύει σε διείσδυση των ΑΠΕ στο ηλεκτρικό σύστημα του νησιού άνω του 85%, με ταυτόχρονη κάλυψη του μεγαλύτερου μέρους των αναγκών θέρμανσης των κατοίκων. Ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί με την εγκατάσταση ενός υβριδικού συστήματος, αποτελούμενου από ανεμογεννήτρια ισχύος 900 kW και φωτοβολταϊκό σταθμό 225 kW, μαζί με συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με μπαταρίες ιόντων λιθίου 2,68 MWh/ 1,34 MW. Στον εξοπλισμό περιλαμβάνεται λογισμικό βέλτιστης διαχείρισης και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας. Επίσης, θα κατασκευαστεί σταθμός μετατροπής της περίσσειας ηλεκτρικής ενέργειας των ΑΠΕ σε θερμική ενέργεια, με ηλεκτρικές αντιστάσεις ισχύος 1,0 MW, η οποία θα αποθηκεύεται σε θερμοκρασία 115οC, σε δεξαμενές ζεστού νερού 500 κυβικών μέτρων. Τέλος, θα κατασκευαστεί δίκτυο τηλεθέρμανσης σε ολόκληρο τον οικισμό του Αγίου Ευστρατίου για τη διανομή του ζεστού νερού στις κεντρικές θερμάνσεις των κατοίκων, μέσω κατάλληλων θερμικών υποσταθμών.
Αναλυτικές ενεργειακές μελέτες έδειξαν ότι κατάλληλο μείγμα αιολικής και ηλιακής ενέργειας, σε συνδυασμό με ηλεκτρική αποθήκευση, θα μπορούσε να επιτύχει ετήσια μείωση πετρελαίου στην ηλεκτροπαραγωγή άνω του 85%. Ταυτόχρονα φάνηκε πως από μόνο του ένα υβριδικό σύστημα με τόσο υψηλό ενεργειακό στόχο οδηγείται αναπόφευκτα σε μεγάλες απορρίψεις πρωτογενούς διαθέσιμης παραγωγής ΑΠΕ (της τάξης του 65%), αφήνοντας αναξιοποίητο το μεγαλύτερο μέρος του δυναμικού τους. Η πρόκληση αυτή αντιμετωπίστηκε σε μεγάλο βαθμό με την ενσωμάτωση ενός συστήματος τηλεθέρμανσης για τις ανάγκες των κατοίκων του νησιού, αξιοποιώντας το περίσσιο δυναμικό των ΑΠΕ.
Το ολοκληρωμένο υβριδικό έργο αποτελείται από:
Σταθμό ΑΠΕ με ανεμογεννήτρια και φωτοβολταϊκά 1,0 MW/3,0 GWh
Ηλεκτρική αποθήκευση (BESS) 1,0 MW/2,5 MWh.
Ολοκληρωμένο σύστημα τηλεθέρμανσης με σταθμό παραγωγής 1000 kWth από την περίσσεια των ΑΠΕ
Θερμική αποθήκευση 500 m3 (=25 MWhth at ΔT=55o C)
Δίκτυο διανομής τηλεθέρμανσης 4,0 χλμ για ολόκληρον τον οικισμό του νησιού.
Το νέο σύστημα θα έχει τη δυνατότητα να διαμορφώνει και να εξυπηρετεί από μόνο του το ηλεκτρικό δίκτυο του νησιού, ενώ θα είναι σε θέση να λειτουργεί και παράλληλα με τον ΤΣΠ της ΔΕΗ, ο οποίος θα παραμένει σε εφεδρεία με τη σημερινή του μορφή.
Θεσμικές καινοτομίες – πρόκριμα
Με την ένταξη και λειτουργία του νέου έργου, το ηλεκτρικό σύστημα του νησιού θα αλλάξει ριζικά, καθώς ένας νέος παραγωγός και ένα πολύ διαφορετικό ηλεκτροπαραγωγικό σύστημα θα προστεθεί στο ήδη υπάρχον και μάλιστα θα κατέχει δεσπόζουσα θέση. Το έργο από τη φύση του δεν θα μπορούσε να ενσωματωθεί στο υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο για τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά (κυρίως του Αιγαίου) και στο γενικότερο θεσμικό πλαίσιο για τους ΥΒριδικούς Σταθμούς, καθώς αυτά αναπτύχθηκαν για καταστάσεις πολύ διαφορετικές από εκείνες ενός πιλοτικού έργου σαν αυτό. Η πρόκληση αυτή αντιμετωπίστηκε με τη διαμόρφωση ενός ειδικού καθεστώτος (άρθρο 152, Ν.4495/2017), σύμφωνα με οποίο, το έργο χαρακτηρίζεται «ερευνητικό» και εξαιρείται από το υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο αδειοδότησης και λειτουργίας.
Σε στενή συνεργασία με το ΕΜΠ, προτάθηκε μια απλουστευμένη και πιο αποτελεσματική πολιτική διαχείρισης και λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος του νησιού και έπειτα από σειρά διαβουλεύσεων με τους αρμόδιους θεσμικούς φορείς (ΡΑΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΥΠΕΝ) διαμορφώθηκε μια κοινώς αποδεκτή λύση και εκδόθηκαν αντίστοιχες Αποφάσεις της ΡΑΕ και του ΥΠΕΝ, οι οποίες εξειδικεύουν τον νόμο Σταθάκη του 2017. Η πρώτη αφορά στο ειδικό πλαίσιο λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος του Αγίου Ευστρατίου και στον διαχωρισμό αρμοδιοτήτων και ευθυνών των εμπλεκομένων μερών (Υβριδικός Παραγωγός, ΔΕΗ και Διαχειριστής ΜΔΝ) και ενσωματώνεται στον Κώδικα Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (ΜΔΝ). Η δεύτερη αφορά στις ειδικές διαδικασίες αδειοδότησης του ενιαίου έργου, στις αρχές τιμολόγησης και στη μορφή της λειτουργικής ενίσχυσης.
Στο πλαίσιο του έργου προβλέπεται επίσης η σύσταση ενός νέου φορέα από τους εμπλεκόμενους ΚΑΠΕ και Δήμο Αγίου Ευστρατίου, ο οποίος θα αναλάβει τη διαχείριση και λειτουργία του συστήματος μετά την ολοκλήρωσή του. Ο φορέας αυτός αποτελεί ένα ακόμα καινοτόμο στοιχείο του έργου, καθώς ωθεί το τοπικό δυναμικό έξω από τους παραδοσιακούς τομείς δράσης και δημιουργεί ευρύτερες συνεργασίες.
Οφέλη από τον Άη Στράτη σε όλη τη χώρα
Το έργο, σε μια γενικότερη θεώρηση, εντάσσεται στην κατηγορία υβριδικού σταθμού με υψηλή διείσδυση ΑΠΕ σε αυτόνομο δημόσιο δίκτυο, μαζί με ελεγχόμενο φορτίο (τηλεθέρμανση). Υπό το πρίσμα αυτό, οι τεχνικές λύσεις που υιοθετήθηκαν θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και σε περιπτώσεις με άλλου είδους ελεγχόμενα φορτία (θερμοκήπια, αφαλάτωση, ακόμη και ηλεκτροκίνηση υπό κάποιες προϋποθέσεις), καθώς και σε μικροδίκτυα με ηθελημένη ή εξαναγκασμένη αποσύνδεση, αλλά και σε διασυνδεδεμένα ή υπό διασύνδεση νησιά. Η αποθήκευση ενέργειας από ΑΠΕ, με τον κατάλληλο σχεδιασμό, θα έχει θετικά αποτελέσματα σε κάθε περίπτωση.
Το έργο παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, όχι μόνο σε τεχνικό αλλά και σε θεσμικό επίπεδο, και τα αποτελέσματά του αναμένεται να έχουν ευρεία απήχηση. Η ολοκλήρωση και λειτουργία του πιλοτικού έργου θα προσφέρει πολλαπλά οφέλη. Σε τοπικό επίπεδο θα μειώσει δραστικά την κατανάλωση συμβατικών καυσίμων, συμβάλλοντας στην προστασία του περιβάλλοντος και παρέχοντας στους κατοίκους φθηνότερη ενέργεια για την κάλυψη των θερμικών αναγκών τους. Στους φορείς σχεδιασμού και ανάπτυξης τεχνολογιών θα προσφέρει δυνατότητα βελτιστοποίησης προϊόντων και τεχνικών λύσεων. Στους θεσμικούς φορείς θα προσφέρει εμπειρία και τεχνογνωσία με στόχο την υιοθέτηση απλούστερων και πιο αποτελεσματικών μοντέλων διαχείρισης παρόμοιων συστημάτων, και τέλος, στους αρμόδιους φορείς της Πολιτείας, υποστήριξη στη χάραξη στρατηγικού σχεδιασμού και ευρύτερων πολιτικών.
Η Πράξη ΕΣΠΑ
Το έργο αποτελεί την κύρια δράση της Πράξης με τίτλο «Υποστήριξη των Πολιτικών και Κάλυψη Μελλοντικών Αναγκών – Πράσινο Νησί», η οποία είναι ενταγμένη στο ΕΣΠΑ 2014-2020 και χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ). Η Πράξη περιλαμβάνει παρεμβάσεις που αφορούν στο σύνολο των ενεργειακών αναγκών του νησιού, και συγκεκριμένα: α) στην ηλεκτρική ενέργεια, β) στη θέρμανση, γ) στις μεταφορές, και τέλος, δ) στην εξοικονόμηση ενέργειας σε κτήρια. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση διεθνούς διαγωνισμού και τους σχετικούς προσυμβατικούς ελέγχους, το έργο ανατέθηκε την 30η Μαρτίου 2021. Η κατασκευαστική και δοκιμαστική περίοδος του έργου εκτείνεται σε 2 έτη. Ο Ανάδοχος, ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ, έχει επιπλέον αναλάβει τη λειτουργία και τη συντήρηση του έργου για διάστημα 12 ετών.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πως τα Ελληνικά Μουσεία και ιστορικός πλούτος του πιο αρχαίου ευρωπαϊκού πολιτισμού περνούν στη ψηφιακή εποχή μέσω της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ
Του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr)
Οι περισσότεροι πολίτες, όταν ακούν για προγράμματα ΕΣΠΑ ή για κοινοτικούς πόρους, συνήθως σκέφτονται έργα υποδομών, ενισχύσεις σε επιχειρήσεις και ανέργους, κοινωνικές δράσεις και άλλα που αφορούν τη σημαρινή μας ζωή και την οικονομική δραστηριότητα. Ωστόσο υπάρχει ένας τομέας που πραγματικά η ΕΕ δίνει όχι μόνο ώθηση αλλά αποτελεί τον κύριο χρηματοδότη – και δεν είναι ευρέως γνωστό: ο τομέας του πολιτισμού. Και ειδικότερα ο απίστευτος και μοναδικός ιστορικός και αρχαιολογικός πλούτος της χώρας, ο οποίος με την βοήθεια κυρίως της πολιτικής Συνοχής της ΕΕ περνά τα τελευταία χρόνια στην ηλεκτρονική εποχή, μέσα από την ψηφιοποίηση αρχείων, τις εικονικές περιηγήσεις μουσείων και τη ψηφιακή διάθεση τεκμηρίων, συλλογών και εκθεμάτων, που γίνονται έτσι διαθέσιμα σε όλους, όπου γης.
Ο Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός άλλωστε, μαζί με τον Ρωμαϊκό, αποτελούν τις πολιτιστικές, πολιτικές, φιλοσοφικές, νομικές και επιστημονικές καταβολές της σύγχρονης Ευρώπης και η ΕΕ επενδύει στο ψηφιακό του μέλλον.
Τα προηγούμενα χρόνια πόροι της ΕΕ και ειδικά της Πολιτικής Συνοχής, μέσα από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά ταμεία, έχουν χρηματοδοτήσει πληθώρα δράσεων για την ψηφιοποίηση πολλών συλλογών μουσείων αλλά και του συνόλου σχεδόν των βιβλιοθηκών της χώρας. Παράλληλα η ΕΕ έχει συνδράμει στην κατασκευή ή ναβάθμιση δεκάδων μουσείων ανά τη χώρα, αλλά αυτήν την περίοδο της κρίσης της πανδημίας, όπου όλοι μας στερούμαστε πολλών πολιτιστικών αγαθών λόγω των απαγορεύσων, αξίζει να δούμε πως η ΕΕ έχει βοηθήσει να μπορούμε όλοι οι άνθρωποι να απολαύσουμε τα επιτεύγματα του Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού από τα ψηφιακά μας μέσα.
Ένας νέος κόσμος στο Ψηφιακό Μουσείο Ακρόπολης
Το Μουσείο Ακρόπολης είναι το εμβληματικότερο και πιο γνωστό, πλέον, μουσείο της χώρας, που κατασκευάστηκε με τη συνδρομή των πόρων της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ. Αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση συνδράμει πλέον ώστε να μπει δυναμικά στον κόσμο της ψηφιακής τεχνολογίας και τους τελευταίους μήνες έχει ανοίξει νέους δρόμους επικοινωνίας με το κοινό του.
Το πλήθος των εφαρμογών που αναπτύχθηκαν με το πρόγραμμα «Δημιουργία Ψηφιακού Μουσείου Ακρόπολης» αναδεικνύει τις πολύπλευρες πτυχές των εκθεμάτων του, προσφέρει μοναδικές εμπειρίες στους μουσειακούς του χώρους και δημιουργεί έναν νέο, συναρπαστικό κόσμο για μικρούς και μεγάλους. Παράλληλα, ο καινούριος διαδικτυακός του τόπος αποτυπώνει με σύγχρονο τρόπο τη λειτουργία και τις δράσεις του, παρέχει πολυδιάστατη ενημέρωση και ψυχαγωγία, καθιστά το σύνολο των συλλογών του ανοιχτό και προσβάσιμο στην παγκόσμια κοινότητα και διαμορφώνει ένα ελκυστικό περιβάλλον, σχεδιασμένο ειδικά για παιδιά.
Ο νέος ιστοχώρος www.theacropolismuseum.gr που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος, είναι μια Διαδικτυακή Πύλη σύγχρονης αισθητικής που αποτυπώνει τη λειτουργία και τις δραστηριότητες του Μουσείου και παρέχει πολυδιάστατη ενημέρωση και ψυχαγωγία. Παρουσιάζει το Μουσείο και τους εκθεσιακούς του χώρους, δίνει πληροφορίες για την επίσκεψη, τις περιοδικές εκθέσεις, τις δράσεις, τις εκδηλώσεις, τις σχολικές και οικογενειακές δραστηριότητες, την έρευνα, τη συντήρηση, τις νέες τεχνολογίες.
Το πρόγραμμα «Δημιουργία Ψηφιακού Μουσείου Ακρόπολης» χρηματοδοτήθηκε από το ΠΕΠ «Αττική 2014-2020» με περισσότερα από 1,3 εκατομμύρια ευρώ. Ακολουθώντας τις διεθνείς τάσεις και πρακτικές, το πολυσύνθετο και πολυδιάστατο αυτό έργο έφερε σε πέρας τους παρακάτω στόχους:
Τη λειτουργία ενός αλληλεπιδραστικού χώρου ψηφιακών εκθεμάτων στο Μουσείο με την εκπόνηση ψηφιακών, ανοιχτών και επαναχρησιμοποιούμενων παραγωγών πολιτιστικού, εκπαιδευτικού και τουριστικού περιεχομένου.
Τη δημιουργία ενός διαδικτυακού τόπου, ο οποίος αποτελεί τον πυρήνα επικοινωνίας του Μουσείου με το κοινό του, παρέχει ισότιμη, ελεύθερη και χωρίς περιορισμούς πρόσβαση στις συλλογές και τα εκθέματα, στη γνώση και την πληροφορία.
Την προβολή των πολλαπλών διαστάσεων των εκθεμάτων που συνθέτουν τις συλλογές του Μουσείου με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της πολυμεσικής τεχνολογίας.
Την πολλαπλή αξιοποίηση του ψηφιακού υλικού για την ενίσχυση της ψυχαγωγίας και της βιωματικής εμπειρίας του φυσικού και διαδικτυακού επισκέπτη.
Τη μακρόχρονη ψηφιακή διατήρηση του πολιτιστικού αγαθού μέσω της τεκμηρίωσης και ψηφιοποίησης του αρχαιολογικού υλικού που αφορά στα ευρήματα της Ακρόπολης, των Κλιτύων της και της ανασκαφής του οικοπέδου Μακρυγιάννη.
Τη διαθεσιμότητα, προσβασιμότητα και εύκολη διαχείριση του υλικού για την προώθηση της επιστημονικής έρευνας και της εμπειρίας του επισκέπτη.
Την προμήθεια και εγκατάσταση στους χώρους του Μουσείου του κατάλληλου εξοπλισμού για την υποστήριξη του ψηφιακού έργου.
Οι εργασίες καταχώρησης, ψηφιοποίησης, φωτογράφησης και τρισδιάστατης σάρωσης που πραγματοποιήθηκαν, διασφαλίζουν τη μακροχρόνια διατήρηση πολύτιμου αρχειακού υλικού και προσφέρουν νέες δυνατότητες στη διαχείρισή του, στην εξαγωγή στο διαδίκτυο, στη διοργάνωση εκθέσεων, στην παραγωγή διαδραστικού υλικού, παιχνιδιών και εκδόσεων.
Στο Σύστημα Διαχείρισης Συλλογών του Μουσείου (MuseumPlus) καταχωρήθηκαν 27.755 ψηφιακά αρχεία που συνδέονται με 10.557 αντικείμενα, ψηφιοποιήθηκαν 496 χειρόγραφα ημερολόγια ανασκαφής, 110.000 φωτογραφίες, 18.410 δελτία καταγραφής κινητών ευρημάτων και 7.500 δελτία συντήρησης. Επίσης, φωτογραφήθηκαν 500 εκθέματα από όλες τις όψεις, ενώ 60 από αυτά σαρώθηκαν με τη μέθοδο της ψηφιακής φωτογραμμετρίας.
Μοναδική ψηφιακή περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας
Μία μοναδική ψηφιακή περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας είναι πλέον διαθέσιμη για τον «ιντερνετικό» επισκέπτη. Υπενθυμίζεται, ότι έχουν διατεθεί περί τα 4,1 εκατομμύρια ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ για την προβολή πολιτιστικής κληρονομίας και την επανέκθεση προϊστορικών, κλασσικών και βυζαντινών αρχαιοτήτων στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας έχοντας έτσι καταστεί ένα από τα πλέον σύγχρονα μουσεία που διαθέτει η Ελλάδα, ενώ φιλοξενεί πλήθος εκθεμάτων που αποτυπώνουν τη συνεχή ανθρώπινη παρουσία στη Βοιωτική γη εδώ και πολλές χιλιετίες.
Η έκθεση διαρθρώνεται σε δεκαοκτώ συνολικά ενότητες, έντεκα από τις οποίες ακολουθούν χρονολογική σειρά από την Παλαιολιθική περίοδο έως και το τέλος της Οθωμανικής κυριαρχίας και παρουσιάζεται διαχρονικά ο πολιτισμός, η καθημερινή ζωή, η πολιτική και κοινωνική εξέλιξη στη Βοιωτία.
Τους πρώτους νεολιθικούς οικιστικούς πυρήνες αντικαθιστούν οι τεχνολογικά αναπτυγμένοι οικισμοί της Εποχής του Χαλκού, στο τέλος της οποίας ακμάζουν τα μυκηναϊκά ανακτορικά κέντρα της Θήβας και του Ορχομενού.
Έπεται μια περίοδος εσωστρέφειας και μετασχηματισμού (Πρωτογεωμετρικοί και Γεωμετρικοί χρόνοι), η οποία οδηγεί στην Αρχαϊκή περίοδο και στην ίδρυση της Βοιωτικής Ομοσπονδίας. Οι Κλασικοί χρόνοι σημαδεύονται από τη θηβαϊκή ηγεμονία, ενώ οι ατέρμονες πολεμικές συγκρούσεις της Ελληνιστικής περιόδου αποδυναμώνουν την περιοχή και σταδιακά τη θέτουν στο περιθώριο (Ρωμαϊκή περίοδος).
Aκολουθεί η ακμή της Βοιωτίας στους Πρωτοβυζαντινούς και Βυζαντινούς χρόνους , όταν η Θήβα ορίζεται πρωτεύουσα του “Θέματος της Ελλάδος”. Η Ύστερη Βυζαντινή περίοδος βρίσκει την περιοχή υπό την κυριαρχία Δυτικών ηγεμόνων, ως τμήμα του Δουκάτου των Αθηνών με έδρα τη Θήβα . Το ταξίδι στο παρελθόν ολοκληρώνεται με αναφορά στην περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας στη Βοιωτία και μέχρι την ίδρυση του νέου Ελληνικού κράτους (1830).
Σε εξειδικευμένες ενότητες παρουσιάζεται η ιστορία του Αρχαιολογικού Μουσείου Θηβών και των πρώτων αρχαιολογικών ερευνών στην περιοχή (προθάλαμος-υποδοχή), οι μύθοι που σχετίζονται με τη Βοιωτία και η πνευματική ακτινοβολία της Βοιωτίας από την αρχαιότητα έως και τη σύγχρονη εποχή, με ιδιαίτερη αναφορά στις τραγωδίες του θηβαϊκού μυθολογικού κύκλου.
Ο εξώστης λειτουργεί και ως σύντομη διαδρομή για τον επισκέπτη που διαθέτει περιορισμένο χρόνο, ενώ επιπλέον οδηγεί στον στεγασμένο αρχαιολογικό χώρο στα θεμέλια του μουσείου. Εκεί διατηρείται τμήμα οικίας της 3ης χιλιετίας, τάφοι του 17ου αι. π.Χ. και η θεμελίωση του μυκηναϊκού τείχους της Καδμείας (13ος αι. π.Χ.).Τμήμα των μνημείων είναι ορατό και από την έκθεση, στην αίθουσα της αρχαϊκής περιόδου.
Στον εξώστη φιλοξενείται η απτική και εκπαιδευτική συλλογή, με επιλεγμένες αρχαιότητες. Εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολικές ομάδες υλοποιούνται στο χώρο εκπαιδευτικών προγραμμάτων .
Η επίσκεψη συμπληρώνεται με περιήγηση στον αύλειο χώρο όπου εκτίθενται λίθινα μνημεία και ολοκληρώνεται με την επίσκεψη στον μεσαιωνικό πύργο.
Μπορείτε να ξεκινήσετε την εικονική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών εδώ.
«Kύρτου πλέγματα»: Ένας Διαδραστικός Άτλαντας για τα Δίκτυα οικονομίας, εξουσίας και γνώσης στον ελληνικό χώρο από τους προϊστορικούς χρόνους έως τη σύγχρονη εποχή
Δεν είναι μόνο τα μουσεία που ενισχύονται από πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ για να αναδείξουν τον αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, ενώ ταυτόχρονα προωθούν την επιστημονική γνώση και την κοινή αντίληψη για τον αρχαίο κόσμο….
Κύρτου πλέγμα (δίχτυ δικτύων) ονομάζει ο Πλάτων το κυκλοφοριακό σύστημα που διαχέει ζωή και θερμότητα στο σύνολο του οργανισμού (Τίμαιος, 79d). Το νεοπαγές Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, επιχείρησε να μελετήσει τη συγκρότηση και τις λειτουργίες των ποικίλων δικτύων που αναπτύχθηκαν στον ελληνικό χώρο, από την προϊστορία έως τους καθ΄ ημάς χρόνους και να εκτιμήσει τη συμβολή τους στη διαμόρφωσή του.
Στόχος του προγράμματος είναι η μελέτη, τεκμηρίωση και ερμηνευτική χαρτογράφηση της συγκρότησης και των λειτουργιών ποικίλων δικτύων που αναπτύχθηκαν ιστορικά και η εκτίμηση της επίδρασής τους στη διαμόρφωση των εκάστοτε εννοιολογήσεων του ελληνικού χώρου. Η ένταξη ιστορικών φαινομένων από την αρχαιότητα έως σήμερα στη λογική της θεωρίας των δικτύων συνιστά μία καινοτόμο προσέγγιση, που θα αναδείξει τη θέση του ελληνικού χώρου στα ευρύτερα συστήματα ανταλλαγών και επιδράσεων τόσο στον μεσογειακό, όσο και τον ασιατικό ή τον ευρωπαϊκό κόσμο.
Κεντρική υπόθεση εργασίας που διέπει το πρόγραμμα αυτό του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών είναι ότι ο ελληνικός χώρος δεν αποτελεί ενιαίο και στατικό σύνολο, ούτε είναι απλό αποτέλεσμα ιστορικών επεκτάσεων, κυριαρχιών ή διασποράς του ελληνικού στοιχείου, αλλά ότι πρέπει να διερευνηθεί σε συνάρτηση με τη λειτουργία περισσότερο σύνθετων μηχανισμών που ορίζουν συγκεκριμένες λειτουργίες και πρακτικές των ιστορικών κοινωνιών στον ευρύτερο ζωτικό τους ορίζοντα.
Για τον λόγο αυτό προκρίθηκε το ερμηνευτικό σχήμα των δικτύων. Τα ποικίλα δίκτυα που λειτουργούν στον ελληνικό χώρο έχουν ως αφετηρία τους την οικονομία, ωστόσο επιτρέπουν την ανάπτυξη αλληλεξαρτήσεων, συσχετισμών και αμοιβαιοτήτων, που επηρεάζουν σταδιακά το σύνολο των εκδηλώσεων της κοινωνίας και του πολιτισμού.
Μελετήθηκαν και παρουσιάστηκαν τα ακόλουθα Δίκτυα:
Δίκτυα χερσαίων και θαλάσσιων δρόμων
Δίκτυα αγορών
Δίκτυα θεσμών
Δίκτυα γνώσης και πολιτισμού
Το έργο χρηματοδοτήθηκε και ολοκληρώθηκε στην Προγραμματική περίοδο ΕΣΠΑ 2007-2013, «Ανταγωνστικότητα και Επιχειρηματικότητα» με προϋπολογισμό €1.200.000 και συγχρηματοδότηση από Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Για πρώτη φορά τεκμήρια απ’ όλο το χρονικό φάσμα της ελληνικής ιστορίας μελετήθηκαν και χαρτογραφήθηκαν σε ένα δυναμικό άτλαντα με ενιαία οπτική. Εκπονήθηκαν 42 επιστημονικές μελέτες και περισσότερα από 33 επιστημονικά δημοσιεύματα.
Αποτέλεσμα όλων αυτών των επιμέρους μελετών ήταν η αναλυτική τεκμηρίωση των ανωτέρω δικτύων, η ερμηνευτική τους χαρτογράφηση και η δημιουργία μιας βασικής ερευνητικής υποδομής για τη μελέτη της συγκρότησης και των λειτουργιών του ελληνικού χώρου. Τα δίκτυα που προκύπτουν από τις στοχευμένες μελέτες αποτυπώνονται σε έναν ελεύθερα διαθέσιμο ψηφιακό άτλαντα πολλαπλών θεματικών, μέσω μιας διαδικτυακής πλατφόρμας που επιτρέπει όχι μόνο την επανάχρηση των δεδομένων αλλά και την ελεύθερη πλοήγηση του χρήστη με επιλογή του χωρικού και του χρονικού πλαισίου.
Οι ερευνητές του Ιδρύματος Ιστορικών Ερευνών και οι συνεργάτες του έργου παρήγαγαν για πρώτη φορά και με κοινή οπτική, ενιαία ερευνητικά αποτελέσματα σχετικά με τις διαφορετικές εκφάνσεις του ελληνικού πολιτισμού διαχρονικά. Μέρος των αποτελεσμάτων του έργου παρουσιάστηκαν σε διεθνές επιστημονικό συνέδριο που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2015 με τη συμμετοχή διακεκριμένων Ελλήνων και ξένων επιστημόνων.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μετά από μια περίοδο άκρατου καταναλωτισμού της κοινωνίας, φαίνεται ότι επανέρχονται σιγά σιγά βασικές θεωρήσεις ορθής χρήσης των αντικειμένων αλλά των πόρων της φύσης. Μετά τις αρχές της ανακύκλωσης, η οποία φαίνεται πλέον ότι σε κάποιο βαθμό (αλλά όχι ακόμα ικανοποιητικό) γίνεται κτήμα μας, οι κανόνες της κυκλικής οικονομίας αρχίζουν να θέτουν ένα πλέγμα επανάχρησης των πόρων πριν την οριστική τους απόρριψη. Αυτό το πλέγμα μπορεί να φανεί ιδιαίτερα χρήσιμο στην αγροτική παραγωγή όπου το υποπροϊόν του ενός κλάδου μπορεί να αποτελεί την πρώτη ύλη ενός άλλου. Στο πλαίσιο αυτό κινείται και το πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων για την αξιοποίηση της οινολάσπης με πόρους της πολιτικής συνοχής της Ε.Ε. ώστε να χρησιμοποιηθεί ως λίπασμα σε άλλες καλλιέργειες.
Τι είναι η οινολάσπη
Σε μια αμπελουργική ζώνη, όπως π.χ. η ευρύτερη περιοχή της Ζίτσας αλλά και της Ηπείρου γενικότερα, τα οργανικά καλλιεργητικά υπολείμματα που προκύπτουν από τα κλαδέματα και κυρίως η οινολάσπη ως υποπροϊόν οινοποίησης, καταλαμβάνουν μεγάλο ποσοστό, το οποίο όχι μόνο δεν αξιοποιείται, αλλά η οινολάσπη που απορρίπτεται στο περιβάλλον έχει τοξικές ιδιότητες. Συγκεκριμένα, οινολάσπη είναι το ίζημα που μένει μετά το τέλος της ζύμωσης ή στις υπόλοιπες διεργασίες, στην δεξαμενή ή στο βαρέλι. Οι οινολόγοι διαχωρίζουν τις οινολάσπες σε ‘βαριές και ‘φίνες’ ή ‘λεπτές’. Το σύνολο των οινολασπών μπορεί να περιέχει νεκρές ζύμες, υπολείμματα σταφυλιών, κουκούτσια και τρυγικά άλατα. Όλα τα στερεά υπολείμματα, καθιζάνουν λόγω του βάρους τους, αμέσως μετά το τέλος της ζύμωσης και αποτελούν τις ‘βαριές’ οινολάσπες.
Το έργο
Με το μακροσκελή τίτλο «Aνάπτυξη βιοδυναμικής στη διαχείριση υπολειμμάτων αμπελώνων και οινολάσπης για την παραγωγή βιοενεργού οργανικού λιπάσματος, το οποίο θα εφαρμοσθεί σε συνδυασμό με μυκοριζικό μύκητα για τη βελτίωση της βιολογικής καλλιέργειας αμπέλου», το έργο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων εξασφάλισε χρηματόδοτηση ύψους 647.700 € από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) με την ένταξη του, την 20.11.2020, στο πρόγραμμα της πολιτικής συνοχής της Ε.Ε. ΕΣΠΑ 2014 – 2020. Αντικείμενο του έργου είναι η παρασκευή ενός νέου βιοενεργού οργανικού λιπάσματος, το οποίο προκύπτει από μια ολοκληρωμένη διαχείριση υπολειμμάτων οινοποιείων και υποπροϊόντων αμπελώνων, και η εφαρμογή του σε συνδυασμό με μυκοριζικούς μύκητες και ορθολογικής διαχείρισης άρδευσης για τη βελτίωση των ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών των φυτών.
Το λίπασμα αυτό θα αναπτυχθεί σε ημιπιλοτική κλίμακα με μεθοδολογία κομποστοποίησης οινολάσπης, η οποία προηγουμένως θα έχει αποφαινολοποιηθεί μέσω ενζυμικής τροποποίησης, μαζί με τα υπόλοιπα υπολείμματα αμπελώνων και στη συνέχεια θα διερευνηθεί η επίδραση του παραγόμενου προϊόντος ως βιοενεργό λίπασμα στην ανάπτυξη φυτών αμπέλου γηνενούς ποικιλίας Ηπείρου, με προοπτική την επέκταση χρήσης της καινοτόμου αυτής πρακτικής και σε άλλες καλλιέργειες. Βασικός σκοπός του έργου είναι η δημιουργία μιας καινοτόμου εναλλακτικής μεθοδολογίας βιώσιμης βιολογικής καλλιέργειας αμπέλου με βάση τις οινολάσπες. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται η παραγωγή νέου βιοενεργού λιπάσματος, η ανάπτυξη μεθοδολογίας βιώσιμης καλλιέργειας αμπέλου η οποία θα είναι φιλική προς το περιβάλλον, υψηλής αποδοτικότητας, χαμηλού οικονομικού και ενεργειακού κόστους και πρακτική στην εφαρμογή της.
Στους στόχους του έργου περιλαμβάνεται και: α) η αξιοποίηση σημαντικού μέρους των αποβλήτων από αμπελουργικές καλλιέργειες όπως π.χ. είναι τα υπολείμματα κλαδεμάτων καλλιεργειών και από οινοποιητικές μονάδες καθώς και ορθολογική διαχείριση νερού άρδευσης μειώνοντας έτσι το ενεργειακό αποτύπωμα αμπελουργικών και οινοποιητικών μονάδων β) η ενίσχυση μικρομεσαίων αγροδιατροφικών μονάδων Ηπείρου μέσω της βελτίωσης της ποιότητας και ανταγωνιστικότητας των προϊόντων τους γ) η προστασία της βιοποικιλότητας Ηπείρου και δ) η δημιουργία θέσεων εργασίας για εξειδικευμένους ερευνητές και εκπαίδευση νέων επιστημόνων σε μεταπτυχιακό επίπεδο σε τεχνολογία αιχμής.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας με έργα περιβαλλοντικής αναβάθμισης σε όλη τη χώρα
Του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr)
Το ότι η χώρα μας έχει ένα εξαίσιο περιβάλλον είναι γνωστό στους περισσότερους Έλληνες και σε αρκετούς από τους επισκέπτες της χώρας, οι οποίοι την προτιμούν πολλές φορές για τη φυσική ομορφιά της. Ταυτόχρονα όμως η χώρα πάσχει στα θέματα αποτελεσματικής προστασίας του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, δηλαδή των ειδών της χλωρίδας και της πανίδας που φιλοξενεί. Όλα αυτά φαίνεται ότι αλλάζουν, καθώς ήδη έχουν αφιερωθεί τεράστιοι πόροι από την Πολιτική Συνοχής της ΕΕ (και όχι μόνο), ενώ τα επόμενα χρόνια η κυβέρνηση φαίνεται ότι σχεδιάζει ένα πρωτόγνωρο στα χρονικά σχέδιο με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους για να κάνει πιο «πράσινη» την Ελλάδα και με καλύτερη προστασία τον φυσικό μας πλούτο.
Αυτό που δεν είναι ευρύτερα γνωστό είναι πως η Ελλάδα έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά της επικράτειας της υπό καθεστώς προστασίας. Περίπου το 1/3 χώρας είναι προστατευόμενη περιοχή του δικτύου Natura (ή/και περιοχή Ramsar) ενώ με βάση τα στοιχεία των δασικών χαρτών που έχουν αναρτηθεί μέχρι τώρα προκύπτει ότι στο 60% σχεδόν της επικράτειας υπάρχει αποτελεί δασική έκταση, με δασοκάλυψη ή θαμνοκάλυψη, και προστατεύεται από τη δασική νομοθεσία. Το αντίστοιχο ποσοστό προστασίας σε περιοχές Natura ποικίλει ανάμεσα στα κράτη μέλη της ΕΕ αλλά σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν ξεπερνά το 20% και ήδη η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο για τα επόμενα χρόνια οι περιοχές natura να ξεπεράσουν το 30% της έκτασης της ΕΕ.
Ωστόσο, παρά τα καλά στατιστικά, η χώρα μας πάσχει σε μηχανισμούς προστασίας και ελέγχου, όχι μόνο γενικά αλλά και ειδικά στο κομμάτι της βιοποικιλότητας και των περιοχών Natura 2000. Το αποτέλεσμα είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις η χώρα διασύρεται διεθνώς από εικόνες ντροπής, για παράδειγμα με νεκρά ψάρια στην λίμνη Κορώνεια, λόφους σκουπιδιών στη Νήσο Χρυσή, νεκρά υδρόβια πουλιά στην λίμνη Κάρλα, αυθαίρετα στη Ζάκυνθο σε περιοχές προστασίας της θαλάσσιας χελώνας κλπ. Λίγες είναι οι σιτορίες επιτυχίας που έχει να επιδείξει, όπως η προστασία της χελώνας caretta – caretta, της φώκιας Monachus – Monachus, ορισμένων πτηνών κλπ. Επιπλέον, η χώρα εγκαλείται πολύ συχνά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρώπης για διάφορες περιβαλλοντικές παραβάσεις σε προστατευόμενες περιοχές (λ.χ. Ζάκυνθος, Κυπαρισσιακός Κόλπος, Λίμνη Παμβώτιδα κλπ). Ακόμη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για να καταδικάσει τη χώρα μας επειδή δεν έχει ακόμη θεσπίσει το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο (Προεδρικά Διατάγματα) για την προστασία όλων των περιοχών Natura που θα ενσωματώνουν τα αντίστοιχα συμπεράσματα των ειδικών Σχέδίων για την προστασία των ειδών που απαιτούνται για κάθε περιοχή – τα οποία ήδη μας λείπουν. Η Ελλάδα, όντως με μεγάλη καθυστέρηση, ετοιμάζει αυτά τα σχέδια, με κοινοτική χρηματοδότηση, αυτήν την περίοδο, ενώ με πόρους της Πολιτικής Συνοχής από το προηγούμενο ΕΣΠΑ κατέγραψε για πρώτη φορά συστηματικά και σε όλη τη χώρα την κατάσταση των ειδών της χλωρίδας και της πανίδας, ανά προστατευτέο είδος σε κάθε περιοχή.
Σύμφωνα με μελέτη της ΔιαΝΕΟσις, του 2017, τα εκτιμώμενα οφέλη για την εθνική οικονομία μόνο από δαπάνες των επισκεπτών – υπό ένα ρεαλιστικό σενάριο φιλικής περιβαλλοντικά αξιοποίησης μόλις του 40% των περιοχών Natura 2000 της χώρας, που είναι επισκέψιμο, σημαντικό και ενδιαφέρον για τους πολίτες – ανέρχονται, κατά προσέγγιση στα 2 δισ. ευρώ ανά έτος, με παράλληλη μείωση της ανεργίας, με τη δημιουργία περισσότερων από 10.000 νέων θέσεων εργασίας. Αλλά στην κατεύθυνση αυτή λίγα έχουν γίνει μέχρι τώρα, κάτι που φαίνεται ότι πλέον αλλάζει με τη χρηματοδοτική συμβολή της ΕΕ τα επόμενα λίγα χρόνια.
Το κόκκινο βιβλίο για την «πράσινη Ελλάδα»
Πριν λίγες ημέρες ανακοινώθηκε η σύνταξη, για 2η φορά, μετά από 12 χρόνια της ελληνικής έκδοσης του Κόκκινου Βιβλίου για τα Απειλούμενα Είδη, ζώα και φυτά, στην Ελλάδα. Ο διεθνής οργανισμός IUCN εκδίδει τον Παγκόσμιο Ερυθρό Κατάλογο (Red List) των απειλούμενων ειδών του πλανήτη μας, το εγκυρότερο και περιεκτικότερο ευρετήριο αποτίμησης και αποτύπωσης του κινδύνου εξαφάνισης φυτών και ζώων, έχοντας αξιολογήσει έως σήμερα περισσότερα από 130.000 είδη. Το 2009 είχε αξιολογηθεί ότι κινδυνεύουν 1.013 ζωικά και 300 φυτικά είδη που συναντάμε στη χώρα μας. Φέτος, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ με πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ, αναλαμβάνει να φέρει εις πέρας νέα τέτοια μεγάλη έρευνα και μελέτη ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής. Το έργο γίνεται σε συνεργασία με την Ελληνική Ζωολογική Εταιρεία και την Ελληνική Βοτανική Εταιρεία, με τη συμβολή πάνω από 50 Ελλήνων επιστημόνων ώστε να προκύψει εκ νέου μια επίκαιρη, πλήρης και εκτενής αξιολόγηση του κινδύνου εξαφάνισης της πλειονότητας των ειδών της Ελλάδας, συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότερη διαχείρισή τους, με σκοπό τη διατήρηση της χλωρίδας, της πανίδας και των οικοσυστημάτων της Ελλάδας. Ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Αμυράς, ανέφερε για τις δυνατότητες αξιοποίησης ενός τόσο καινοτόμου εργαλείου ότι: «Έχει μεσολαβήσει πάνω από μία δεκαετία από τότε που πήραμε στα χέρια μας τα τελευταία Κόκκινα Βιβλία. Σήμερα, πολλά περισσότερα ζώα και φυτά κινδυνεύουν να εξαφανιστούν. Για να τα διασώσουμε πρέπει πρώτα να τα καταγράψουμε και να δημιουργήσουμε μια ηλεκτρονική τράπεζα δεδομένων ανοιχτή και προσβάσιμη σε όλους, από τους επιστήμονες και τους ερευνητές μέχρι και τους φυσιολάτρες επισκέπτες της χώρας μας. Αυτή είναι η πρώτη από τις πολλές σπουδαίες δράσεις που θα υλοποιήσει ο ΟΦΥΠΕΚΑ το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα».
Συνέργεια ΕΣΠΑ με πρόγραμμα Life
Οι πόροι της Πολιτικής Συνοχής αποδεικνύονται κρίσιμοι και απαραίτητοι στην πράξη για την προστασία της ελληνικής φύσης. Παρότι στη φύση αφιερώνονται και πόροι από άλλους τομείς της ευρωπαϊκής πολιτικής, όπως το πρόγραμμα LIFE. Για παράδειγμα, το «LIFE – IP 4 NATURA» που εγκρίθηκε το 2017-2018, είναι το πρώτο ολοκληρωμένο έργο Life (Life Integrated Project – LIFE IP) που εγκρίνεται για την Ελλάδα. Θεωρείται είναι το σημαντικότερο έργο των τελευταίων δεκαετιών για την προστασία της ελληνικής φύσης. Στόχος του είναι η ουσιαστική ενίσχυση της προστασίας της φύσης στην Ελλάδα, με τρόπο που να διασφαλίζει ταυτόχρονα τη συμμόρφωση της χώρας με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Στο πλαίσιο του LIFE-IP 4 NATURA – του μεγαλύτερου σε διάρκεια και χρηματοδότηση προγράμματος ειδικά για τη φύση που είχε λάβει ποτέ η χώρα μέχρι το 2017, δέκα εταίροι, υπό τον συντονισμό του ΥΠΕΝ, ενώνουν δυνάμεις, σχεδιάζοντας νέα εργαλεία προστασίας και διαχείρισης και αναδεικνύοντας ευκαιρίες που προσφέρει η αρμονική συνύπαρξη του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον. Το έργο έχει διάρκεια 8 έτη (2018-2025) και προϋπολογισμό €17 εκατ. (με συγχρηματοδότηση €10,2 εκατ. από την ΕΕ, και εθνική συμμετοχή €4 εκατ. από το Πράσινο Ταμείο και τη συμμετοχή των εταίρων).
Όμως οι πόροι από αυτά τα εργαλεία δεν είναι αρκετοί για την προστασία της ελληνικής φύσης. Και για αυτό η Πολιτική Συνοχής της Εε χρηματοδοτεί δεκάδες έργα από όλα τα προηγούμενα ΕΣΠΑ και ΚΠΣ για δράσεις αναβάθμισης του περιβάλλοντος. Στο τρέχον ΕΣΠΑ, για παράδειγμα εντάχθηκαν όλες οι μελέτες και η εκπόνηση σχεδίων και κειμένων που απαιτούνται για να θωρακιστεί νομικά (με Προεδρικά Διατάγματα) και επιστημονικά (με σχέδια διαχείρισης) κάθε περιοχή Natura της χώρας. Μέσα από το ΥΜΕΠΕΡΑΑ, στο τρέχον ΕΣΠΑ, προβλέπονται περισσότερα από 33 εκατομμύρια ευρώ μόνο για τη θεσμική αναβάθμιση και ολοκλήρωση της προστασίας των περιοχών Νatura, σε συνέργεια με το αντίστοιχο έργο Life. Ήδη έχουν ενταχθεί και «τρέχουν» έργα χαρτογράφησης των 118 θαλάσσιων περιοχών Νatura, έργο εποπτείας και παρακολούθησης αλλά κυρίως τα έργα εκπόνησης Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σχεδίων Προεδρικών Διαταγμάτων και Σχεδίων Διαχείρισης Περιοχών Natura σε όλη τη χώρα, τα οποία αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός του 2022, όπως ανέφερε πρόσφατα στη Βουλή ο υφυπουργός Περιβάλλοντος Νίκος Ταγαράς, και θα συμβαδίζουν, ως βάση, με την εκπόνηση Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων με χρήσεις γης σε όλη τη χώρα, τα οποία επίσης αναμένεται να ξεκινήσουν φέτος. Η συνολική χρηματοδότηση μόνο την περίοδο 2018-2023 με βάση τα ανωτέρω ανέρχεται σε περισσότερα από 50 εκατομμύρια ευρώ για τη θεσμική θωράκιση των περιοχών Natura.
Χρήματα για έργα και δράσεις
Σε αυτό το μεγάλο ποσό των 50 εκατ. Ευρώ, που αφορά στην ουσία μελέτες, χάρτες και θεσμικά κείμενα, που επηρεάζουν όμως την καθημερινότητα των πολιτών στο 1/3 της χώρας, δεν περιλαμβάνονται εκατοντάδες έργα που έγιναν και γίνονται ή προγραμματίζονται κατά τόπους. Πιο γνωστά, μεταξύ λάλλων, είναι τα έργα διαχείρισης λυμάτων αλλά και ύδρευσης σε περιοχές της χώρας που βρίσκονται εντός περιοχών natura και χρηματοδοτούνται είτε από το ΥΜΕΠΕΡΑΑ είτε από τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα, πάντα με πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ. Ακόμη, δεν περιλαμβάνονται έργα περιβαλλοντικής αποκατάστασης και αναβάθμισης, όπως η επαναδημιουργία της Λίμνης Κάρλας, τα έργα στη Λίμνη Κορώνεια, η αποκατάσταση των μεταλλείων ΜΑΒΕ στο Ζιδάνι Κοζάνης κλπ. Τονίζεται ότι τόσο από το προηγούμενο ΕΣΠΑ όσο και από το τρέχον έχουν χρηματοδοτηθεί έργα και δράσεις που καλύπτουν το προσωπικό περίπου 350 ατόμων που εργάζεται στους Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών σε όλη τη χώρα.
Το Ταμείο Ανάκαμψης χρηματοδοτεί το μέλλον των περιοχών Natura
Παράλληλα, μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης, όπως προτείνεται από την Ελληνική πλευρά, έχουν ενταχθεί 2+1 εμβληματικά έργα που για πρώτη φορά σχεδιάζονται και θα εκτελεστούν σε πανελλαδικό επίπεδο και έχουν εξαιρετικά μεγάλη σημασία για το μεσογειακό οικοσύστημα της χώρας.
Το πρώτο αφορά τη δημιουργία ενός πραγματικά πανελλήνιου δικτύου μονοπατιών μέσα σε περιοχές απείρου φυσικού κάλους, σχεδόν στην ολότητά τους περιοχές Natura 2000. Να σημειώσουμε εδώ ότι αποσπασματικές προσπάθειες έχουν γίνει τα προηγούμενα χρόνια τόσο μέσα από τα προγράμματα ΕΣΠΑ και ΚΠΣ όσο και από τα προγράμματα του αγροτικού τομέα για τη δημιουργία και συντήρηση μονοπατιών με πολλά επιμέρους τοπικά έργα, αλλά ποτέ κανείς μέχρι σήμερα δεν σχεδίασε ένα συγκροτημένο πανεθνικό αντίστοιχο έργο. Τα οφέλη είναι πασιφανή: από τη μία πλευρά θα δώσει ευκαιρία να έρθουν πιο κοντά στη φύση περισσότεροι Έλληνες αλλά και επισκέπτες της χώρας, ενώ από την άλλη θα συμβάλει μέσω της άσκησης στην υγεία τους. Παράλληλα αποτελεί ένα μεγάλο πείραμα για την επιβεβαίωση της επιστημονικής αρχής (που δεν συμμερίζονται όλοι…) ότι η αποτελεσματική προστασία των περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών χρειάζεται την παρουσία και δραστηριοποίηση του ανθρώπου με συμβατές δραστηριότητες.
Το δεύτερο αφορά την αναβίωση σε όλη την – ορεινή και νησιωτική – χώρα ενός «ξεχασμένου» περιβαλλοντικού και αγροτικού εργαλείου… Μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης, σύμφωνα με πληροφορίες της euractiv.gr, θα ξαναδημιουργηθούν οι «ξερολιθιές», οι αναβαθμίδες δηλαδή που υπάρχουν σε πολλές περιοχές για τη συγκράτηση του χώματος και τη δημιουργία καλλιεργειών σε εδάφη που δεν κρατούνται εύκολα τα χώματα και οι σπόροι. Πρόκειται για μια παραδοσιακή πρακτική που έχει ατονήσει τις τελευταίες δεκαετίες, με αποτέλεσμα τη σημαντική περιβαλλοντική και οπτική υποβάθμιση δεκάδων περιοχών της χώρας, νησιωτικών, ημιορερεινών και ορεινών, κυρίως με έλλειψη υδάτινων πόρων.
Το τρίτο και ίσως σημαντικότερο είναι ότι αναμένεται να ενταχθούν έργα για τον σύγχρονο εξοπλισμό εποπτείας, παρακολούθησης, ελέγχου φύλαξης και προστασίας της φύσης, με αιχμή τον νέο οργανισμό που έχει αναλάβει το έργο της διαχείρισης των περιοχών Natura της χώρας, του ΟΦΥΠΕΚΑ.
ΟΦΥΠΕΚΑ: το μεγάλο στοίχημα της χώρας
Για την καλύτερη διαχείριση στην πράξη, επί τόπου, των περιοχών Natura, είχαν συγκροτηθεί στο παρελθόν πολλοί ανεξάρτητοι Φορείς Διαχείρισης. Το κατακερματισμένο αυτό σχήμα είχε ελάχιστες διοικητικές και διαχειριστικές ικανότητες με αποτέλεσμα να δημιουργούνται τεράστια προβλήματα χρηματοδότησης, λειτουργίας και αποτελεσματικής προστασίας. Πρόσφατα, με νόμο του ΥΠΕΝ, οι φορείς αυτοί προβλέπεται να συγχωνευθούν σε ένα νεοσύστατο δημόσιο φρέα, τον ΟΦΥΠΕΚΑ, κάτι που αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους 2-3 μήνες.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος του νεοσύστατου οργανισμού, επίκουρος Καθηγητής Βιογεωγραφίας του ΕΚΠΑ Κώστας Τριάντης δήλωσε στην euractiv.gr ότι «ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής – ΟΦΥΠΕΚΑ, είναι το μεγάλο στοίχημα για όλους μας. Πρόταγμα μας είναι η οργανωμένη μακροπρόθεσμη και αποτελεσματική προστασία της ελληνικής φύσης και η ανάπτυξη με φιλικό στο περιβάλλον πρόσωπο.»
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Έχουμε αρκετές φορές αναφερθεί, και με παραδείγματα, στην χρησιμότητα των πόρων της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για αναπλάσεις κτηρίων είτε εγκαταλλειμένων είτε σε χρήση, ώστε αυτά να ενταχθούν, με την ίδια ή άλλη χρήση, εκ νέου στον αστικό ιστό της εκάστοτε πόλης. Το Ξενία Άρτας, η ανακαίνιση Πανεπιστημίων, οι παλαιές στρατιωτικές φυλακές και το πρώην Άσυλο Ανιάτων στα Ιωάννινα. Αντίστοιχο παράδειγμα αποτελεί η προσπάθεια του Δήμου Σουλίου για την ανάδειξη του κτιρίου Βούλγαρη στην Παραμυθιά, ένας στόχος που καθίσταται εφικτός μέσω των πόρων της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το κτίριο Βούλγαρη
Το κτίριο Βούλγαρη χτίστηκε το 1937 με σκοπό να λειτουργήσει ως δημοτικό σχολείο για τα παιδιά της Παραμυθιάς και των γύρω περιοχών. Πήρε το όνομα του από τους ευεργέτες Γιώργο και Κώστα Βούλγαρη, οι οποίοι υλοποίησαν την επιθυμία του πατέρα τους Σωτήριου Βούλγαρη, ιδρυτή του τεράστιου σήμερα οίκου κοσμημάτων και μόδας Bvlgari, ο οποίος ξεκίνησε την διαδρομή του από την Παραμυθιά. Το κτίριο εξετέλεσε το σκοπό του για την λειτουργία δημοτικού σχολείου μέχρι το 2009, όποτε και η λειτουργία του δημοτικού σχολείου Παραμυθιάς μεταφέρθηκε σε άλλο χώρο. Έκτοτε παραμενει σε αχρησία με συνεχείς σκέψεις και προτάσεις για την αξιοποίηση του.
Το έργο
Το έργο με τίτλο «Κτίριο ΒΟΥΛΓΑΡΗ: Πολυχώρος τέχνης, ιστορίας, πολιτισμού και εκπαίδευσης» εντάχθηκε στο πρόγραμμα της πολιτικής συνοχής ΕΣΠΑ 2014 – 2020 την 15.06.2018 με συνολικό προϋπολογισμό στα 2.468.006 ευρώ. Με την ολοκλήρωση του έργου διασφαλίζεται η αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής και στατικής επάρκειας του κτιρίου, καθώς και η κατάλληλη διαμόρφωσή του προκειμένου να αποτελέσει έναν επισκέψιμο πολυχώρο πολιτισμού. Σύμφωνα, με την πρόταση του Δήμου Σουλίου, το κτίριο Βούλγαρη θα προσφέρει διαδραστικά και βιωματικά, στον επισκέπτη του, αλλά και στους κατοίκους του δήμου, μια περιήγηση στον μύθο, την ιστορία και τις τέχνες της περιοχής του Σουλίου και του μυθικού Αχέροντα.
Έτσι το κτίριο θα διαμορφωθεί ώστε να επαναλειτουργήσει ως Πολυχώρος τέχνης, πολιτισμού και εκπαίδευσης που θα φιλοξενεί: α) Μόνιμες εκθέσεις για την ιστορία της οικογένειας και του οίκου BVLGARI, της Παραμυθιάς, για το Σούλι και τους Σουλιώτες, για τον μυθικό Αχέροντα και το πέρασμα στον Άδη, β) Χώρους τέχνης, ψυχαγωγίας και βιβλιοθήκης / αναγνωστηρίου (αίθουσα πολιτιστικών δραστηριοτήτων από τον Φιλοπρόοδο Όμιλο Παραμυθιάς (ΦΟΠ), αίθουσα παραμυθιού και θεατρικού παιχνιδιού μικρών μαθητών, αίθουσα βιβλιοθήκης – αναγνωστήριο), γ) Χώρους στέγασης (γραφεία και αρχείο) της αρμόδιας υπηρεσίας του Δήμου Σουλίου, που θα το λειτουργεί, δ) Λειτουργία Κέντρου Δημιουγρικής Απασχόλησης Παιδιών Δ. Σουλίου και ε) Χώρους κυλικείου/καφενείου και εκθετηρίου/πωλητηρίου. Για την τροποποίηση της χρήσης του κτιρίου ο Δήμος Σουλίου ζήτησε και πήρε την έγκριση της οικογένειας Βούλγαρη ενώ, ως προς την πορεία ολοκλήρωσης του εργου, ήδη τον Ιανουάριο 2021 αναδείχθηκε προσωρινός ανάδοχος για το υποέργο της κτιριακής αποκατάστασης και του περιβάλλοντος χώρου.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Και το όνομα αυτού … «Διώνη». Έτσι ονομάστηκε ο νέος υπερυπολογιστής που θα αποκτήσει το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, με σκοπό να ενισχύσει το οπλοστάσιο των εργαλείων του που χρησιμοποιούνται στα ερευνητικά προγράμματα των τμημάτων του. Η εγκατάσταση του νέου υπερυπολογιστή θα εξυπηρετήσει τόσο τις ανάγκες της πειραματικής έρευνας του Πανεπιστημίου αλλά και της παροχής υπηρεσιών νέφους στους τοπικούς φορείς και επιχειρήσεις.
Το έργο
Το έργο εντάχθηκε στο πρόγραμμα της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΣΠΑ 2014 – 2020, στις 20.11.2020 με τον τίτλο «Διώνη: Υπολογιστική Υποδομή Επεξεργασίας και Ανάλυσης Μεγάλου Όγκου Δεδομένων». Ο προϋπολογισμός του έργου είναι τρία εκατομμύρια ευρώ και ο ορίζοντας ολοκλήρωσης έχει τεθεί στο Μάιο του 2023. Όταν θα παραδοθεί το έργο, η Διώνη θα έχει επαρκή υπολογιστική ισχύ, δικτυακό εύρος ζώνης και αποθηκευτική χωρητικότητα για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες επιστημονικών υπολογισμών των ερευνητικών ομάδων του πανεπιστημίου σε καινοτόμους επιστημονικούς κλάδους που περιλαμβάνουν την ιατρική, την βιολογία, την κλιματική αλλαγή, την ανάπτυξη υλικών και την χημεία. Επιπλέον θα αποτελέσει εργαλείο για την συγκέντρωση και ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων από τοπικούς φορείς και το διαδίκτυο προκειμένου να εξαχθούν συμπεράσματα για μια σειρά από παρεχόμενες υπηρεσίες και τις προοπτικές ανάπτυξής τους (π.χ., τουρισμός, επιχειρηματική δραστηριότητα, έξυπνη πόλη, κλπ)
Η Διώνη μπορεί όμως να λειτουργήσει και ενισχυτικά της νεανικής επιχειρηματικότητας καθώς θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παροχή υπηρεσιών ψηφιακού νέφους σε νεοφυείς επιχειρήσεις για την ανάπτυξη λογισμικού και την λειτουργία ψηφιακών εφαρμογών, καθώς και την ενθάρρυνση της καινοτομικότητας με στοχευμένες διαγωνιστικές ημερίδες ανάπτυξης προγραμματιστικού κώδικα. Ο αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου κ. Σταύρος Νικολόπουλος, σε συνέντευξη τύπου κατά την παρουσίαση των προτάσεων, είχε υπογραμμίσει ότι «το έργο αυτό θα συμβάλει στην πειραματική επιστημονική έρευνα και θα προσφέρει εξυπηρέτηση στον πολίτη, αλλά και θα προάγει την επιχειρηματικότητα», και συνδύασε την πρόταση αυτή με την προσέλκυση εταιριών υψηλής τεχνολογίας στην πόλη.
Τι είναι όμως στην πραγματικότητα ένας υπερυπολογιστής; Ως υπερυπολογιστής λογίζεται ένας υπολογιστής που διαφέρει σημαντικά από τους καθημερινούς προσωπικούς υπολογιστές μας όσον αφορά στον αριθμό των υπολογισμών κινητής υποδιαστολής που μπορεί να εκτελέσει ανά δευτερόλεπτο. Οι υπερυπολογιστές αποτελούνται συνήθως από εκατοντάδες ή και χιλιάδες επεξεργαστές και χρησιμοποιούνται σε μεγάλα εργαστήρια, μεταξύ άλλων για πολύ απαιτητικές προσομοιώσεις. Οι υπερυπολογιστές, αν και πολλές φορές ταχύτεροι από τους οικιακούς υπολογιστές, δεν εκτελούν ταυτόχρονα πολλά προγράμματα. Είναι κατασκευασμένοι για να εκτελούν συνήθως μία εργασία με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα. Αυτή είναι και η βασική τους διαφορά απέναντι στους μεγάλους ή κεντρικούς υπολογιστές.
Ποια ήταν η αρχαία Διώνη
Στην ελληνική μυθολογία η Διώνη ήταν θεότητα που ανήκει στην πρώτη γενιά των θεών και υπάρχουν πολλές διαφορετικές παραδόσεις για αυτή. Σύμφωνα με μία εκδοχή, κόρη της Διώνης ήταν η θεά Αφροδίτη. Κατά την άποψη μερικών ερευνητών, η ύπαρξη της Διώνης προέκυψε ως αναγκαιότητα μετά την αλλαγή της θεότητας που λατρευόταν στο μαντείο της Δωδώνης. Στην αρχή (εποχή του χαλκού) και για πολλούς αιώνες στη Δωδώνη λατρευόταν η Γαία, αλλά μετά την είσοδο του Δωδεκάθεου στη θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων η λατρεία του μαντείου μετατέθηκε στον Δία. Οι πανάρχαιες λατρευτικές συνήθειες των ιερέων και των κατοίκων της περιοχής όμως δεν μπορούσαν να αφήσουν το μαντείο χωρίς θηλυκή θεότητα. Έτσι αναγκάστηκαν να «εφεύρουν» τη Διώνη, παράγοντας, κατά την προσφιλή τους μέθοδο, το γυναικείο όνομα από αυτό του συζύγου (Δίας > Διώνη).
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Γράφει ο Χάρης Λαζάνης Δικηγόρος, Περιφερειακός Σύμβουλος Ηπείρου
Οι περισσότεροι Έλληνες πιστεύουν πως η Επανάσταση του ’21 ήταν έργο μόνο των Μωραϊτών και των Ρουμελιωτών. Ίσως και κάποιων Νησιωτών. Ήταν φυσικά υπόθεση όλων των Ελλήνων όπου γης και κανείς δεν μπορεί να παραλείψει και την συμβολή των Ηπειρωτών σε αυτή.
Η Οθωμανοκρατία στην Ήπειρο εδραιώθηκε στα τέλη του 15ου αιώνα. Σε όλη την περίοδο που ακολούθησε έγιναν πολλές προσπάθειες αποτίναξης του οθωμανικού ζυγού με αποκορύφωμα την Εξέγερση του Διονυσίου Φιλοσόφου το 1611, αλλά και με τη δημιουργία Αρματολικιού στην περιοχή. Λίγο αργότερα ξεκινάει η εποχή του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Η Ήπειρος είναι μια από τις περιοχές στις οποίες καλλιεργήθηκε έντονα αυτό το ρεύμα για πολλούς λόγους. Από τον 17ο αιώνα πολλοί έμποροι από τα Ιωάννινα, το Μέτσοβο, το Ζαγόρι, τη Μοσχόπολη – η οποία θεωρούνταν σημαντικό πνευματικό κέντρο – και άλλες περιοχές, συνέβαλαν στην πνευματική ανάπτυξη του τόπου, δημιουργώντας Σχολές και Βιβλιοθήκες. Αυτοί είναι γνωστοί ως Εθνικοί Ευεργέτες: Αδερφοί Ζάππα, Αδερφοί Ζωσιμάδες, αδερφοί Ριζάρη, Απόστολος Αρσάκης, Αδερφοί Σίνα, Μιχαήλ Τοσίτσας, Σίμων Σίνας, Χρηστάκης Ζωγράφος, αδερφοί Πασχάλη και πολλοί άλλοι έβαλαν τις βάσεις μαζί με Διδασκάλους, Λογίους και Κληρικούς όπως τους Αθανάσιο Ψαλλίδα, Ζώη Καπλάνη, Μεθόδιο Ανθρακίτη, Νεόφυτο Δούκα, Μπαλάνο Βασιλόπουλο και άλλους, ώστε να καταστεί η περιοχή σημαντικό κέντρο πολιτικών, πολιτισμικών, οικονομικών και εθνικών εξελίξεων. Ταυτόχρονα είναι ξακουστές οι συγκρούσεις του Αλή-Πασά με τους Σουλιώτες (Μποτσαραίους, Τζαβελαίους, Δρακαίους και άλλους), οι οποίοι έμειναν στην ιστορία για το αδούλωτο πνεύμα τους. Έτσι τα Ιωάννινα έγιναν γνωστά με τη φράση «πρώτα στ’ άρματα, στα γρόσια και στα γράμματα». Επίσης αξίζει να σημειωθεί ότι σε γράμμα προς τη μητέρα του μετά από επίσκεψή του στα Ιωάννινα, ο λόρδος Βύρων γράφει πως «σύμφωνα με την μαρτυρία των ίδιων των Ελλήνων, υπερτερούν της Αθήνας στον πλούτο, στην ανάπτυξη, στην παιδεία και στη διάλεκτο των κατοίκων, η οποία μπορεί να συγκριθεί μόνον με εκείνη του Φαναρίου». Αξιοσημείωτη είναι η περίπτωση του Δημητρίου Νικολίδη από τη Ζίτσα, ιατρού στο επάγγελμα και ενός από τους βασικούς συνεργάτες του Ρήγα Βελεστινλή στη Βιέννη, ο οποίος είχε κατηχηθεί από μικρός στη Μεγάλη Ιδέα του Λυτρωμού του Γένους.
Πολύ σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση έπαιξε η Φιλική Εταιρεία. Δύο από τα τρία ιδρυτικά μέλη της ήταν Ηπειρώτες: πρόκειται για τους Αθανάσιο Τσακάλωφ από τα Ιωάννινα και τον Νικόλαο Σκουφά από την Άρτα. Σημαίνον μέλος της Φιλικής Εταιρείας υπήρξε και ο Αλέξιος Νούτσος από το Ζαγόρι καθώς και οι Μιχαήλ Λαζάρου, Ελευθεριάδης Βενιαμίν από το Αργυρόκαστρο, οι Στέφανος και Αδάμ Δούκας από την Πρεμετή και πολλοί άλλοι. Λιγότερο γνωστό είναι το γεγονός ότι με το ξέσπασμα της Επανάστασης στην Πελοπόννησο τον Μάρτιο του 1821, έγιναν λίγους μήνες αργότερα επαναστατικές κινήσεις και στην περιοχή των Τζουμέρκων, τα οποία είχαν πλούσια επαναστατική παράδοση και οδήγησαν στην νικηφόρα μάχη του Κομποτίου τον Ιούνιο του 1821 με επικεφαλής εκτός των άλλων τον Μάρκο Μπότσαρη.
Η συμμετοχή των Ηπειρωτών είναι γνωστή σε όλες τις μάχες από το 1821 και έπειτα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Χειμαριώτης Σπυρομήλιος που με εθελοντικό σώμα Χειμαριωτών συμμετείχαν τόσο στην άμυνα του Μεσολογγίου, όσο και στην απελευθέρωση της Αθήνας.
Με τη δημιουργία του ελληνικού κράτους η Ήπειρος δεν ευτύχησε να συμπεριληφθεί σε αυτό. Όμως πάλι η συμβολή των Ηπειρωτών Ευεργετών είναι σημαντική στην ενίσχυση του κράτους σε πολλά επίπεδα: διοικητικό, εκπαιδευτικό, στρατιωτικό. Ο πρώτος διοικητής της Εθνικής Τράπεζας ήταν ο Γιαννιώτης Ευεργέτης, Φιλικός Γεώργιος Σταύρου, ο πρώτος πρωθυπουργός ήταν ο Ιωάννης Κωλέττης από το Συρράκο καθώς και το Πολυτεχνείο ονομάστηκε Μετσόβειο προς τιμήν των Ευεργετών Αβέρωφ, Τοσίτσα και Στουρνάρη.
Αποδεικνύεται λοιπόν πως οι Ηπειρώτες είναι πάντα με όλους τους τρόπους σε όλους τους εθνικούς αγώνες παρόντες, ως παράδειγμα ανιδιοτελούς φιλοπατρίας. Αυτή λοιπόν είναι η ανεκτίμητη κληρονομιά μας.
Η Πολιτική Συνοχής της ΕΕ μέσα από τη διασυνοριακή συνεργασία δίνει εφόδια σε ελληνικές επιχειρήσεις
Του Θοδωρή Καραουλάνη – euractiv.gr
Η Γαλάζια Ανάπτυξη, δηλαδή η οικονομική μεγέθυνση που έρχεται μέσα από δραστηριότητες που έχουν σχέση με τη θάλασσα, αποτελεί τα τελευταία χρόνια σημαντικό στόχο των ευρωπαϊκών πολιτικών. Εκατοντάδες έργα επιχορηγούνται από την ΕΕ, για να μπορέσουν ιδίως οι μικρομεσαίες επιχιερήσεις που ασχολούνται με τομείς της θαλάσσιας οικονομίας, όπως είναι ο τουρισμός και όλες οι δραστηριότητες στα νησιά και τις παραθαλάσσιες περιοχές, να αναπτυχθούν επιτυχημένα. Και οι δράσεις της ΕΕ για τη Γαλάζια Ανάπτυξη δεν περιορίζονται, όπως παλιά, μόνο σε ειδικούς πόρους που υπάρχουν για την Αλιεία. Μέσα από την Πολιτική Συνοχής έχουν αναπτυχθεί πολλά χρηματοδοτικά προγράμματα ειδικά για την ανταγωνιστικότητα των ΜμΕ, ενώ ξεχωριστό ρόλο παίζει το πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας Interreg, που έκλεισε ήδη τα 30 του χρόνια, στην βιώσιμη ανάπτυξη, μέσα από συνέργιες και συνεργασίες που καλλιεργούνται με τις γειτονικές μας χώρες. Η Γαλάζια Ανάπτυξη θα αποτελέσει στόχο και της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και της επόμενης προγραμματικής περιόδου. Πρόσφατα παρουσιάσαμε το πρόγραμμα MISTRAL, με συμμετοχή πολλών χωρών, αλλά δύο ακόμη προγράμματα Interreg που έχουν φέρει αποτελέσματα είναι το BLUEMED ειδικά για τον τουρισμό και το BLUEBOOST για νεοφυείς επιχειρήσεις.
BLUEMED: Βιώσιμη Τουριστική Ανάπτυξη σε παράκτιες περιοχές και νησιά της Μεσογείου.
Το πρόγραμμα Ευρωπαικής Εδαφικής Συνεργασίας MED 2014- 2020 BLUEMED- έχει ως στόχο να υποστηρίξει και να προωθήσει την βιώσιμη και υπεύθυνη τουριστική ανάπτυξη στις παράκτιες περιοχές και τα νησιά της Μεσογείου
Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου, το οποίο υλοποιούν η Περιφέρεια Θεσσαλίας ως συντονίστρια με άλλους 13 φορείς τεσσάρων χωρών της Μεσογείου, μελετούνται για πρώτη φορά σε παγκόσμιο επίπεδο οι βέλτιστες πρακτικές για την προστασία και ανάδειξη της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς με έμφαση στη λειτουργία ενάλιων επισκέψιμων αρχαιολογικών χώρων (υποβρυχίων μουσείων) σε αρχαία ναυάγια.
Οι πιλοτικές δράσεις που σχεδιάστηκαν και αναπτύσσονται αφορούν:
Τον σχεδιασμό ενός συστήματος διαδικασιών και πρακτικών πολιτικής, διαχείρισης, δικτύωσης και προώθησης των Υποβρύχιων Μουσείων, των Καταδυτικών Πάρκων και των Κέντρων Ευαισθητοποίησης και Γνώσης που θα δοθεί στις τοπικές/περιφερειακές αρχές.
Την προώθηση καινοτόμων υπηρεσιών και τεχνολογιών κατάδυσης για ενίσχυση του καταδυτικού τουρισμού.
Την αύξηση προσέλκυσης ατόμων που ενδιαφέρονται για τις καταδυτικές δραστηριότητες στις πιλοτικές περιοχές.
Την ανάδειξη της υποβρύχιας πολιτιστικής κληρονομιάς στο ευρύτερο κοινό, μέσω της τρισδιάστατης (3D) απεικόνισης σε μουσεία και σε Κέντρα Ευαισθητοποίησης και Γνώσης).
Η Αγγελική Βενέτη, Υπεύθυνη προγράμματος για την Περιφέρεια Θεσσαλίας μιλά για το έργο και τις καινοτομίες που αυτό ανέπτυξε και εφαρμόζει καθώς και για τα οφέλη προς τις τοπικές κοινωνίες: «Το BLUEMED είναι ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα το οποίο έγινε με την συμμετοχή δέκα εταίρων από πέντε διαφορετικές χώρες, την Ιταλία, την Κροατία, την Ισπανία, την Κύπρο και την Ελλάδα, με επικεφαλής εταίρο την Περιφέρεια Θεσσαλίας. Ο στόχος τώρα του έργου είναι να παρέχει στους τοπικούς η στις περιφερειακές αρχές ένα πολυεπιστημονικό σχέδιο το οποίο έχει μοντέλα διαχείρισης, καινοτόμες τεχνολογίες για υποβρύχια μουσεία και για κέντρα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της γνώσης.
Αυτές οι καινοτομίες είναι πρώτον το αυξημένο σύστημα κατάδυσης για υποβρύχια μουσεία, το augmented reality system, το οποίο είναι μια λύση σχεδιασμένη για να βελτιώσει την εμπειρία των επισκεπτών. Προορίζεται για τους δύτες επιτρέποντάς τους να έχουνε έναν εικονικό οδηγό που θα παρέχει συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με τα αντικείμενα η τα βιολογικά και γεωλογικά χαρακτηριστικά που εντοπίστηκαν κατά την επίσκεψη που θα έχουν στον υποβρύχιο αρχαιολογικό χώρο.
Η δεύτερη καινοτομία του προγράμματος είναι η εφαρμογή tablet για την υποβρύχια πλοήγηση.
Η τρίτη καινοτομία που έχει αναπτυχθεί είναι η εφαρμογή «Νους» η οποία είναι μια εφαρμογή η οποία ήδη έχει εγκατασταθεί στην πιλοτική περιοχή της Αλοννήσου και συγκεκριμένα στο ναυάγιο της Περιστέρας, η οποία εφαρμογή είναι κάποιες κάμερες παρακολούθησης που με αυτό τον τρόπο μπορούμε να κάνουμε εύκολο το μόνιτορ, δηλαδή την παρακολούθηση της όλης περιοχής και η ίδια εφαρμογή θα μπορεί να εφαρμοστεί και στις υπόλοιπες πιλοτικές περιοχές.
Και μια τέταρτη καινοτομία που έχει εφαρμοστεί είναι κάποιες καινοτομίες που έχουν εφαρμοστεί στα κέντρα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού όπως είναι το Dryvisit, το εικονικό μουσείο BLUEMED, την εφαρμογή για την θαλάσσια βιολογία και την εγκατάσταση βίντεο για το έργο του BLUEMED.
Όλη αυτή η δραστηριότητα μπορεί να παρέχει οικονομικό εισόδημα στην περιοχή δημιουργώντας ευκαιρίες απασχόλησης, δηλαδή να αυξήσει τις θέσεις εργασίας στην περιοχή, μπορεί επίσης να αυξήσει την δημοσιότητα μιας περιοχής αλλά τα κέντρα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού μπορούν να λειτουργήσουν και ως μηχανισμός αύξησης της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης του κοινού.»
Ο Ευάγγελος Κοντούρης, εργαζόμενος (μέσω ΟΑΕΔ), στο Κέντρο Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης Γνώσης Αμαλιάπολης μας μιλά για την εφαρμογή των καινοτομιών του BLUEMED στην περιοχή: «Υπάρχουν τρία μεγάλα ναυάγια στην περιοχή και είναι πολύ σημαντικό να τα γνωρίζουμε γιατί δεν ήταν αξιοποιημένα και πλέον μέσω της εικονικής πραγματικότητας οι επισκέπτες έχουν την ικανότητα να καταδυθούν και να ζήσουν την εμπειρία μέσω 3D. Η δημιουργία του κέντρου ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για τα καταδυτικά πάρκα βοήθησε να αυξηθεί επιπλέον η επισκεψιμότητα του χωριού καθώς έχει ένα επιπλέον κίνητρο ο τουρίστας γιατί έχει τεράστιο ενδιαφέρον.»
Ο Νίκος Αποστολόπουλος, κάτοικος Αμαλιάπολης μιλά για τα οφέλη του έργου στην τοπική κοινωνία: «Ότι αφορά αυτό το έργο, κατ’ αρχάς έχει στεφθεί με αρκετά μεγάλο ενθουσιασμό από τον κόσμο του χωριού, ίσως περισσότερο επειδή περιμένανε και κάποια αναγνώριση του χωριού σαν τουριστικός τόπος, και ίσως επειδή τους ενδιαφέρει να έχουνε και μια άποψη με το τι έχει συμβεί ιστορικά στον τόπο αυτόν.
Αυτό που ξεκίνησε τώρα η Περιφέρεια θεωρώ ότι είναι μία πολύ σωστή κίνηση την οποία την έχουνε καλωσορίσει ο κόσμος εδώ. Ελπίζουμε βέβαια στο μέλλον να αναπτυχθεί ακόμα περισσότερο, να υπάρξει τουριστικό ενδιαφέρον.»
Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και Εθνικούς Πόρους μέσω του Προγράμματος Συνεργασίας INTERREG V-B «MED 2014-2020»
BlueBoost: Γαλάζια Ανάπτυξη και διασύνδεση Νεοφυών Επιχειρήσεων σε Ιόνιο και Αδριατική.
Το BLUE_BOOST υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας ADRION, που χρηματοδοτείται από πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ μέσα από το πρόγραμμα Interreg, και αποσκοπεί στην ενίσχυση των καινοτομικών δυνατοτήτων των Πολύ Μικρών-Μικρομεσαίων (ΠΜΜΕ) και Νεοφυών Επιχειρήσεων (Start-Up) που δραστηριοποιούνται στους τομείς της Γαλάζιας Ανάπτυξης και ανήκουν στις εμπλεκόμενες πιλοτικές περιοχές.
Φορείς και οργανισμοί από την Κροατία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Αλβανία συνεργάζονται με σκοπό να καταγραφούν οι ελλείψεις στην διάδραση και επικοινωνία των επιχειρήσεων της Γαλάζιας Ανάπτυξης με την έρευνα, με τους φορείς του κράτους και την κοινωνία των πολιτών και να καλυφθεί αυτό το κενό με χρήσιμα εργαλεία.
Ο Γιώργος Εμμανουηλίδης, υπεύθυνος στο πρόγραμμα για Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, εξηγεί τα τρία κύρια τεχνικά πακέτα εργασίας που αναπτύχθηκαν στη διάρκεια του προγράμματος.
«Το πρώτο έχει να κάνει με την προετοιμασία των επιχειρήσεων μέσα από κάποιες μορφές coaching, το δεύτερο είναι η πιλοτική δράση τις οποίας την ευθύνη έχει συνολικά το ΕΒΕΘ και αποτελεί ένα μηχανισμό διακρατικό κουπονιών καινοτομίας για μικρομεσαίες επιχειρήσεις αυτών των κλάδων, και συμπληρώνεται με το τρίτο τεχνικό πακέτο με την δικτύωση του έργου σε Ευρωπαϊκό επίπεδο αλλά και τοπικά.»
Ο Κωνσταντίνος Κουκάρας, Βιολόγος στο Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών, ΕΚΕΤΑ, εξηγεί μέσα από το δύο παραδείγματα που «τρέχουν» ήδη στην Βόρεια Ελλάδα πως το BLUEBOOSTενισχύει την διασύνδεση της έρευνας με τις Νεοφυείς Επιχειρήσεις: «Στην περιφέρειά μας έχουμε το έργο COATFISH μέσω του οποίου έχει σχεδιαστεί και κατασκευαστεί μία καινοτόμα παγίδα για την παράκτια αλιεία και το έργο DREAM που επιδιώκει την τεχνητή αναπαραγωγή ολοθουρίων κάτι που δε συμβαίνει μέχρι σήμερα, το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών του εθνικού κέντρου Τεχνολογικής Έρευνας και Ανάπτυξης, συμμετέχει ως πάροχος τεχνογνωσίας στο Ευρωπαϊκό πρόγραμμα BLUE_BOOST παρέχοντας υπηρεσίες σε καινοτόμα σχέδια ιδιωτικών επιχειρήσεων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Ειδικότερα το σχέδιο που υλοποίησε σε συνεργασία μάλλον με την ιδιωτική επιχείρηση υδατοκαλλιέργειας Βορείου Αιγαίου σχετιζόταν με την δοκιμή αναπαραγωγής ειδών ολοθουρίων των Ελληνικών θαλασσών. Ειδικότερα, τα ολοθούρια αφορά είδη ιδιαίτερα χρήσιμα στο ελληνικό παράκτιο οικοσύστημα και επειδή τα τελευταία χρόνια έχουν ένα ιδιαίτερο εμπορικό ενδιαφέρον κυρίως λόγω των αυξημένων εξαγωγών στην Κινέζικη αγορά υπάρχει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο από ελληνικές επιχειρήσεις αλλά όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο να διερευνηθεί δυνατότητα εκτροφής των συγκεκριμένων οργανισμών σε τύπου υδατοκαλλιέργειες αλλά βασικό ζήτημα πριν φτάσουμε σε αυτό το επίπεδο είναι να διερευνηθεί η δυνατότητα να αναπαραχθούν αυτά τα είδη έτσι ώστε να παραχθεί ο γόνος όπου θα τροφοδοτήσει αυτές τις μονάδες υδατοκαλλιέργειας.»
Ενώ ο Ιωακείμ Διαμαντίδης, υπεύθυνος Παραγωγής της εταιρείας ΔΙΟΠΑΣ, εξηγεί τη διαδικασία μέσα από την οποία το BLUEBOOST συμβάλλει στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας των Πολύ Μικρών Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων (ΠΜΜΕ) μέσα από την ιστορία της εταιρείας και των προϊόντων που παράγει. «Η εταιρία μας ΔΙΟΠΑΣ ΑΕ βρίσκεται στη Νέα Μηχανιώνα , εγώ προσωπικά είμαι η Τρίτη γενιά στην εταιρία, έχει ξεκινήσει από τον παππού. Κατασκευάσουμε δίχτυα για όλες τις χρήσεις, κυρίως για ιχθυοκαλλιέργεια και αλιεία. Τα δίχτυα μας τα στέλνουμε από Μέση Ανατολή ως βόρεια Ευρώπη, Νορβηγία, Σκωτία. Έχουμε πολλά νέα προϊόντα, πολλές καινοτομίες τα οποία δε θα μπορούσαμε να τα φτιάξουμε αν δεν συνεργαζόμασταν με τα ερευνητικά κέντρα και τα πανεπιστήμια. Διότι τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα είναι η δουλειά τους να κάνουν έρευνα, εμάς όμως είναι η δουλειά μας να κατασκευάζουμε.
Αυτές οι συνεργασίες δε θα μπορούσαν να υπάρχουν αν δεν υπήρχαν τα ευρωπαϊκά προγράμματα, τα ευρωπαϊκά κονδύλια από τα οποία χρηματοδοτούμαστε όπως είναι και το BLUEBOOST.
Αφού μας ενημέρωσε το επιμελητήριο ότι υπήρχαν κάποια προγράμματα voucher από το πρόγραμμα BLUEBOOST ήρθαμε σε επαφή με το ΑΠΘ και κατεβάσαμε μια πρόταση προκειμένου να κερδίσουμε το voucher.
Οι ψαράδες χρησιμοποιούν κάποιες παγίδες μες τη θάλασσα. Αυτές οι παγίδες με το χρόνο πιάνουν κάποιους μικροοργανισμούς η κάποια φύκι. Εμείς έχουμε διάφορα υλικά με τα οποία εμποτίζουμε τα δίχτυα τα οποία προστατεύουν το δίχτυ από το να πιάσει όλους αυτούς τους μικροοργανισμούς. Αυτό έχει πολλά οφέλη. Για τον ψαρά είναι πολύ χρήσιμο διότι έχει εργαλεία τα οποία έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Για το περιβάλλον είναι πολύ σημαντικό διότι οι παγίδες αυτές παραμένουν καθαρές, είναι πολύ επιλεκτικές στο ψάρεμά τους δηλαδή ψαρεύουν είδη τα οποία μετά δε θα πεταχτούν, και επίσης είναι πολύ σημαντικό διότι τα δίχτυα αυτά αν γεμίσουν αυτά από τα φύκια και τους μικροοργανισμούς θα βαρύνουν με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος να μείνουν στον βυθό.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
