Το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας χρηματοδοτούν τον πράσινο μετασχηματισμό της Ελλάδας

0

Σκυλακάκης – Τσακίρης – Σκάλκος μιλούν για ένα τεράστιο ύψος πράσινων επενδύσεων τα επόμενα 7 χρόνια

του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr)

Η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί την Ελλάδα με μοναδικούς στην ιστορία πόρους, μέσα από τη στρατηγική «Νέα Γενιά ΕΕ» και το Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αλλά και από τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ και ιδίως την Πολιτική Συνοχής, δίνοντας την ευκαιρία στη χώρα μας, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, να αντιμετωπίσει προκλήσεις δεκαετιών και να αλλάξει μορφή με πράσινο πρόσημο μέσα από τεράστιες επενδύσεις.

Αυτό ανέδειξαν, με συγκεκριμένες αναφορές και αναλύσεις, υπουργοί και εκπρόσωποι φορέων στο 1ο Συνέδριο «GREEN DEAL GREECE 2021», που διοργάνωσε το ΤΕΕ, το economix.gr και η euractiv.gr την Τρίτη 29 Ιουνίου 2021, στο «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος», με τίτλο: «2021-2030, η δεκαετία μιας πράσινης επανάστασης». Το συνέδριο έλαβε χώρα υπό την αιγίδα  της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου. Όλοι οι συμμετέχοντες σκιαγράφησαν από το δικό τους μετερίζι τις προκλήσεις και ευκαιρίες που έχει μπροστά της η Ελλάδα ώστε να γίνει πιο «πράσινη», με μικρότερη κατανάλωση πόρων και με έμφαση στην ποιότητα ζωής των πολιτών και την προστασία του περιβάλλοντος, με τη συνδρομή των ευρωπαϊκών πόρων.

Θόδωρος Σκυλακάκης: «Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Κλειδί τώρα είναι η απορρόφηση των πόρων»

Τα θεμέλια για ένα βαθύτατα πράσινο έργο, την εκπόνηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων σε όλη την επικράτεια, μπήκαν τις προηγούμενες ημέρες, με την έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο ενός τεράστιου έργου που θα καλύψει σχεδόν όλους τους Δήμους της χώρας και θα επιτρέψει μέσα σε μια 5ετία να προχωρήσει η καταγραφή της υπάρχουσας κατάστασης σε όλη την έκταση της χώρας, σχεδόν αλλά και ο πολεοδομικός σχεδιασμός, με χρήσεις γης παντού, ώστε να μπορεί η χώρα να αξιοποιήσει και να προστατεύσει αποτελεσματικά όλες τις εκτάσεις της. Αυτό ανέλυσεο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θόδωρος Σκυλακάκης, μιλώντας στο πρώτο Συνέδριο «GREEN DEAL GREECE 2021» και σημείωσε πως «είναι κάτι που δεν είχε γίνει για δεκαετίες και αποτελούσε εμπόδιο για την κατοικία και για την επιχειρηματικότητα, αλλά και την φυσιολογική ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών και οικονομιών». Πράγματι, ένα τέτοιου εύρους πρόγραμμα για τον σχεδιασμό του χώρου είχε να εκπονήσει η χώρα από την εποχή του Αντώνη Τρίτση στο τότε ΥΠΕΧΩΔΕ και την ιστορική Επιχείρηση Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης, η οποία με την αποχώρησή του ατόνησε και δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, με αποτέλεσμα σήμερα το 80 % της χώρας να μην έχει ακόμη – σε αντίθεση με τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες – ολοκληρωμένο σχεδιασμό και χρήσεις γης, δηλαδή να ξέρει ο πολίτης και κάθε ενδιαφερόμενος τί επιτρέπεται και τί απαγορεύεται να χτιστεί ή να αδειοδοτηθεί ή να ασκηθεί ως δραστηριότητα σε κάθε περιοχή.

Είναι από τα πρώτα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, που μπαίνουν στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, αλλά δεν είναι το μόνο, πρόσθεσε ο κ. Σκυλακάκης, εξηγώντας ότι το 38% των πόρων του Ταμείου θα διατεθούν για την υλοποίηση των στόχων της Πράσινης Ανάπτυξης, που περιλαμβάνουν έργα ΑΠΕ, εξοικονόμησης ενέργειας, προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και έργων υποδομών, που σχετίζονται με τις Μεταφορές. Η πράσινη διάσταση του Ταμείου Ανάκαμψης έχει πολλές και διαφορετικές αποχρώσεις είπε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, αναφερόμενος αφενός στην κλιματική πλευρά για την οποία η επιλεξιμότητα αφορά κυρίως έργα ηλεκτροκίνησης, την υλοποίηση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και αφετέρου την αυστηρά περιβαλλοντική πτυχή, όπως είναι η βιοποικιλότητα. Από τα επενδυτικά έργα του Ταμείου που αφορούν στην κλιματική αλλαγή, ξεχωρίζουν τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, που πρέπει να αναπτυχθούν δυναμικά, η απολιγνιτοποίηση και οι υπογειοποιήσεις ηλεκτρικών δικτύων, οι οποίες έχουν χαρακτήρα περιβαλλοντικό, σημείωσε.

Ο κ. Σκυλακάκης έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ», στο οποίο έχουν διατεθεί αθροιστικά σημαντικοί πόροι. Ανέφερε ότι πάνω από 1 δις ευρώ θα κατευθυνθούν στο Εξοικονομώ κατ’ οίκον, 450 εκατομμύρια στο Εξοικονομώ για επιχειρήσεις, ενώ το Εξοικονομώ του κράτους – για τα δημόσια κτίρια – θα κινητοποιήσει πόρους περίπου 600 εκατομμυρίων ευρώ. Πρόκειται για ένα τεράστιο έργο στον τομέα της ενέργειας, που θα υλοποιηθεί ταχύτατα και θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην προσπάθεια για μείωση των ρύπων, σημείωσε.

Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών μίλησε επίσης για το πρόγραμμα στρατηγικών αστικών αναπλάσεων, το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με το υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και το υπουργείο Εσωτερικών. Αναμένεται, όπως είπε, εκτός από τις εθνικές προκηρύξεις, που θα είναι αστικού χαρακτήρα, όπως ο Ελαιώνας, να βγει και μια σειρά προκηρύξεων περιφερειακού χαρακτήρα για να επιλεγούν και να προχωρήσουν οι αστικές αναπλάσεις που μπορούν να χρηματοδοτηθούν από πολλές πλευρές (ΕΣΠΑ, «Αντώνης Τρίτσης», Ταμείο Ανάκαμψης). Εμβληματικά έργα στον τομέα των Αναπλάσεων και του Πρασίνου χαρακτήρισε ο κ. Σκυλακάκης ακόμη την ανακαίνιση του Ολυμπιακού Σταδίου και την ανάπλαση των βασιλικών κτημάτων στο Τατόϊ.

Ο αν. υπουργός επεσήμανε την σημασία των έργων ηλεκτροκίνησης, όπως την εγκατάσταση φορτιστών, τις επιδοτήσεις για ηλεκτρικά ταξί και λεωφορεία. «Η ηλεκτροκίνηση είναι ένα μέλλον καθαρό, ένα μέλλον που θα στηρίζεται στα δικά μας καύσιμα» τον ήλιο και τον αέρα. Δεν παρέλειψε ωστόσο να επισημάνει ότι η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση θα πρέπει να υπολογισθεί και δημοσιονομικά, καθώς η μείωση των τιμών των καυσίμων θα σημαίνει και τη μείωση των αντίστοιχων φορολογικών εσόδων που εισπράττει έως σήμερα το κράτος.

Ο κ. Σκυλακάκης αναφέρθηκε σε πόρους άνω των 500 εκατομμυρίων ευρώ που προωθούνται σε μεγάλα έργα ύδρευσης, αποχέτευσης και αντιπλημμυρικά, στο Εθνικό Σχέδιο Αναδάσωσης, αλλά και στο μεγάλο έργο ΣΔΙΤ για τα αρδευτικά έργα που θα συμβάλει στην αντιπλημμυρική θωράκιση της χώρας. Επεσήμανε εξάλλου ότι θα υπάρξει για πρώτη φορά ένα Πρόγραμμα «Εξοικονομώ για το νερό», για να σταματήσει το παράλογο φαινόμενο να χρησιμοποιούμε νερό που μεταφέρεται από εκατοντάδες χιλιόμετρα, διυλίζοντας, για να ποτίσουμε απλώς κήπους ή για βιομηχανική χρήση σε αστικές περιοχές.

Αναφέρθηκε επίσης στο πρόγραμμα της Πολιτικής Προστασίας, μέρος του οποίου καλύπτει το Ταμείο Ανάκαμψης. Η Πολιτική Προστασία θα κληθεί για λόγους κλιματικής αλλαγής να υπερασπισθεί τις κοινωνίες μας και το φυσικό μας περιβάλλον πολύ περισσότερο έντονα στα επόμενα χρόνια, τόνισε ο κ. Σκυλακάκης και για το λόγο αυτό πραγματοποιείται μια μεγάλη επένδυση με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος.

Τέλος, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών σημείωσε ότι από το 38% των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, δηλαδή περισσότερα από 10 δισεκατομμύρια ευρώ θα αφορούν δάνεια και επιδοτήσεις για ιδιωτικές επενδύσεις στο χώρο της πράσινης ενέργειας.

«Έχουμε μπροστά μας μια πολύ μεγάλη προσπάθεια για ανασχεδιασμό της κοινωνίας και της οικονομίας» κατέληξε ο κ. Σκυλακάκης. Τονίζοντας ότι το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της χώρας μας ήταν το δεύτερο που υποβλήθηκε και το τρίτο που εγκρίθηκε από την ευρωπαϊκή Επιτροπή. Διεκδικήσαμε και πήραμε περισσότερους πόρους από κάθε άλλη χώρα, τόνισε. «Το κλειδί τώρα είναι η απορρόφηση των πόρων» και θα χρειαστεί όλοι οι αρμόδιοι να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων. «Δεν υπάρχει ούτε ώρα για χάσιμο, ούτε ευρώ για χάσιμο. Όλα πρέπει να γίνουν με τη μέγιστη ταχύτητα».

Υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Γιάννης Τσακίρης: Η Ελλάδα έχει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση μέχρι το 2027 για να υλοποιήσει τα έργα και τους στόχους του ΕΣΕΚ

H Ευρώπη θα πρέπει να έχει μηδενικές καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έως το 2050, με βάση την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, ενώ έως το 2030 θα πρέπει οι ΑΠΕ να καταλαμβάνουν μερίδιο 32% του συνολικού ενεργειακού μείγματος των ευρωπαϊκών κρατών-μελών. Για να επιτευχθούν οι στόχοι του 2030, απαιτούνται επιπρόσθετα κεφάλαια 260 δισ. ευρώ ετησίως, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επισήμανε οι υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Γιάννης Τσακίρης στο συνέδριο «GREEN DEAL GREECE 2021».

Αναφερόμενος στην χώρα μας ο κ. Τσακίρης εστίασε στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) το οποίο επικεντρώνεται ακριβώς στην επίτευξη των παραπάνω στόχων σε εθνικό πλέον επίπεδο. Το σημαντικό είναι ότι για αυτό το σχέδιο η χρηματοδότηση είναι εξασφαλισμένη έως το 2027 με τους πόρους να κατανέμονται ανάμεσα στο ΕΣΠΑ για το περιβάλλον με 4 δις ευρώ, στο ΕΣΠΑ για την ενέργεια με 3 δις ευρώ, στο Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης με 1.6 δις ευρώ και στη θεματική της Πράσινης Μετάβασης από Ταμείο Ανάκαμψης με 6 δις ευρώ. Όπως είπε ο κ.Τσακίρης το σύνολο είναι 15 δις. ευρω, ενώ με τη μόχλευση ιδιωτικών (και δημόσιων) πόρων εκτίμησε ότι θα φτάσουμε συνολικά στα 22 δισ. ευρώ.

Για το Ταμείο Ανάκαμψης ο κ.Τσακίρης επισήμανε ότι οι βασικοί επιμέρους στόχοι του πυλώνα της Πράσινης Μετάβασης του σχεδίου «Ελλάδα 2.0». είναι: η ενίσχυση των ΑΠΕ, η εύρεση νέων μεθόδων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, η ευρεία προώθηση των ηλεκτροκίνητων μεταφορών και η αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, η οποία ορίζεται ως η κατάσταση κατά την οποία ένα νοικοκυριό δεν δύναται να θερμάνει επαρκώς την οικία του σε λογικό κόστος βάσει του εισοδήματός του.

Στο ΕΣΠΑ, είπε ο κ.Τσακίρης, με πόρους από τα Διαρθρωτικά Ταμεία και την Πολιτική Συνοχής της ΕΕ, εντάσσονται ενισχύσεις για πράσινη επιχειρηματικότητα, ενεργειακές αναβαθμίσεις επιχειρήσεων, ενεργειακές αναβαθμίσεις κτιρίων, ιδιωτικών και δημοσίων. Αλλά και πέρα από την πράσινη μετάβαση, εντάσσονται επίσης έργα και δράσεις που αυξάνουν την ανθεκτικότητα της οικονομίας και της κοινωνίας στα φαινόμενα της κλιματικής αλλαγής όπως αντιπλημμυρικά έργα, έργα διαχείρισης υδάτων κλπ. Ειδικότερα, για τις επιχειρήσεις σημαντικό είναι η διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας τους, ειδικά ως προς τη λεγομένη διαρροή άνθρακα, δηλαδή τον ανταγωνισμό τους από γειτονικές χώρες που δεν δεσμεύονται από χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, αλλά και η ενίσχυσή τους για μετάβαση σε μοντέλα κυκλικής οικονομίας.

Ο κ.Τσακίρης αναφέρθηκε στο ρόλο που παίζουν και τα έξυπνα χρηματοδοτικά εργαλεία στην χρηματοδότηση της πράσινης μετάβαση και ανάπτυξης. Έδωσε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων, πρώην ΤΑΝΕΟ, που τρέχει αυτήν την περίοδο πρόσκληση για διαχειριστές κεφαλαίων επιχειρηματικού ρίσκου, δηλαδή venture capital και private equity ύψους 400 εκ ευρώ και αναζητεί ιδιώτες διαχειριστές που θα σηκώσουν άλλα 600 εκ ευρώ για να δημιουργήσουν τέτοια funds. «Έχουμε δηλαδή 1 δις ευρώ το οποίο θα μπορεί να επενδυθεί σαν equity, μετοχικό κεφάλαιο δηλαδή που όλοι γνωρίζουμε πόσο δύσκολο και ακριβό χρήμα είναι. Αυτό το 1 δις ευρώ μπορεί να σηκώσει και δανεισμό στο έργα που θα επενδυθεί τουλάχιστον άλλα 2 δις.ευρώ», επισήμανε χαρακτηριστικά ο κ.Τσακίρης, τονίζοντας ότι χρησιμοποιώντας 400 εκατ. δημόσιους πόρους, μπορούμε να έχουμε ροή 3 δις στην αγορά δηλαδή μια μόχλευση πάνω από 7 φορές.

Μάλιστα ο κ. Τσακίρης τόνισε ότι τα χρήματα του δημοσίου μπαίνουν με τους ίδιους όρους με τα ιδιωτικά, αρά το κράτος μάλλον θα έχει και κέρδη στο τέλος, πέρα από την επίτευξη της πολιτικής που επιδιώκει. Κατά τον ίδιο τρόπο, σχεδιάζονται και έξυπνα εγγυοδοσία και δανειακά χρηματοδοτικά εργαλεία μέσα από την αναπτυξιακή τράπεζα όπως και προσβλέπουμε στις συνεργασίες που έχουμε ήδη αναπτύξει με διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς όπως η ΕΙΒ και η EBRD, πρόσθεσε ο αρμόδιος υφυπουργός.

Δημήτρης Σκάλκος Γενικός γραμματέας Επενδύσεων και ΕΣΠΑ: ενδιαφέρον για πράσινες επενδύσεις στη χώρα από επενδυτές και επιχειρήσεις

Ο γενικός γραμματέας Επενδύσεων και ΕΣΠΑ Δημήτρης Σκάλκος μιλώντας στο Συνέδριο είπε ότι υπάρχει ενδιαφέρον στον τομέα των πράσινων επενδύσεων από υπαρκτούς και συγκεκριμένους επενδυτές και επιχειρήσεις και στόχος είναι η προσέγγιση ακόμη περισσότερων και μεγαλύτερης ζήτησης για έργα στον τομέα της πράσινης μετάβασης. Η ζήτηση που δημιουργούν οι επιχορηγήσεις και οι δανειοδοτήσεις ευελπιστούμε ότι θα αυξήσουν περαιτέρω το ενδιαφέρον για έργα βιωσιμότητας, πρόσθεσε ο κ. Σκάλκος. Επισήμανε μεταξύ άλλων ότι η χώρα μας βρίσκεται σε καλό επίπεδο αξιοποιήσης των κοινοτικών πόρων πάνω από το μέσο κοινοτικό και έκανε λόγο για δράσεις που θα φέρουν υψηλή προστιθέμενη αξία Αναφέρθηκε επίσης στις μεταρρυθμίσεις που θα πρέπει να συνοδεύουν τις επενδύσεις και αναφέρθηκε στα σημασία των έργων που συγχρηματοδοτούνται

Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα έργα για επεξεργασία και διαχείριση λυμάτων στην Ήπειρο με πόρους της πολιτικής συνοχής της Ε.Ε.

0

                Κομβικό τμήμα της βιώσιμης διαχείρισης του αστικού περιβάλλοντος, της προστασίας του περιβάλλοντος εν γένει αλλά και της διαβίωσης στα αστικά κέντρα, είναι η ορθή διαχείριση και κατά το μέτρο του δυνατού η επεξεργασία των παραγόμενων λυμάτων των πόλεων. Για την Ήπειρο, στο πλαίσιο της προσπάθειας αυτής, έχουν δρομολογηθεί μια σειρά από έργα, των οποίων η χρηματοδότηση έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΣΠΑ 2014 – 2020.

                Πράγματι στο πρόγραμμα ΕΣΠΑ 2014 – 2020 έχουν ενταχθεί συνολικά επτά μεγάλα έργα που αφορούν την διαχείριση των λυμάτων με συνολικό προϋπολογισμό λίγο πάνω από τα 100 εκατομμύρια ευρώ. Δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί ότι ένα μεγάλο μέρος της Ηπείρου αποκτά πρόσβαση σε ολοκληρωμένο δίκτυο αποχέτευσης με τους πόρους του προγράμματος ΕΣΠΑ 2014 – 2020. Τα έργα αυτά είναι τα εξής:

1. «Ολοκληρωμένη Διαχείριση Λυμάτων Δήμου Ιωαννιτών για την Προστασία της Λίμνης Παμβώτιδας – Β Φάση (Ολοκλήρωση)»: Το μεγαλύτερο έργο από πλευράς προϋπολογισμού, ο οποίος ανέρχεται στα 36.276.420 ευρώ, εκ των οποίων έχουν ήδη απορροφηθεί πάνω από 5 εκατομμύρια ευρώ. Αφορά στην ολοκλήρωση της μελέτης των έργων αποχέτευσης Δήμου Ιωαννιτών, στην κατασκευή των υποδομών σε δίκτυα ακαθάρτων στον οικισμό Γ΄ προτεραιότητας Καρδαμίτσια – Εξοχή και στην επέκταση της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) Ιωαννίνων, ώστε να καλύψει τις ανάγκες των νέων οικισμών που θα αποκτήσουν δίκτυο αποχέτευσης.

2. «Έργα συλλογής, μεταφοράς, επεξεργασίας και διάθεσης λυμάτων του πρώην Δήμου Ζαλόγγου (νυν Δήμος Πρέβεζας) και οικισμών Λούτσας και παραλίας Λούτσας Δήμου Πάργας, Περιφέρειας Ηπείρου»: Το έργο έχει προϋπολογισμό 15.938.345 ευρώ, εκ των οποίων έχουν απορροφηθεί κοντά στα 10 εκατομμύρια. Αφορά στην κατασκευή αποχετευτικών δικτύων συλλογής λυμάτων στους οικισμούς Βράχου, Παραλίας Βράχου, Παραλίας Λυγιάς, Ριζών, Παραλίας Ριζών, Καστροσυκιάς, Παραλίας Καστροσυκιάς, Καναλίου, Νέας Σινώπης, Νέας Σαμψούντας, Λούτσας και Παραλίας Λούτσας, μεταφοράς και επεξεργασίας αυτών σε ΕΕΛ δυναμικότητας 17.630 ισοδύναμων κατοίκων για την κάλυψη των αναγκών της 20ετίας, καθώς και της διάθεσης των επεξεργασμένων λυμάτων στην περιοχή του βόρειου άκρου της παραλίας “Λεύκας”.

3. «Αποχέτευση ακαθάρτων οικισμών Δήμου Αρταίων»: Το έργο έχει προϋπολογισμό 13.821.502 ευρώ και ορίζοντα ολοκλήρωσης την 31.12.2023. Αφορά στην κατασκευή των εσωτερικών δικτύων και των αντλιοστασίων αποχέτευσης ακαθάρτων των οικισμών Βλαχέρνας, Γραμμενίτσας, Ελεούσας, Γλυκορρίζου, Λιμίνης και Αγίας Τριάδας Κεραματών, καθώς και των αγωγών μεταφοράς του συνόλου των λυμάτων των οικισμών στην υφιστάμενη ΕΕΛ της πόλης της Άρτας.

4. «Έργα συλλογής, μεταφοράς, επεξεργασίας και διάθεσης λυμάτων για την εξυπηρέτηση των οικισμών Συβότων, Πλαταριάς, Πέρδικας και Αρίλλα Δήμου Ηγουμενίτσας»: Το έργο έχει προϋπολογισμό 12.882.975 ευρώ εκ των οποίων έχουν απορροφηθεί κοντά στα 11 εκατομμύρια (ποσοστό απορρόφησης 83,10%). Περιλαμβάνει την κατασκευή των δικτύων συλλογής αποχέτευσης λυμάτων των οικισμών Συβότων, Πλαταριάς, Πέρδικας και Αρίλλα, την μεταφορά και την επεξεργασία  τους από την επέκταση της ΕΕΛ Ηγουμενίτσας και τη διάθεσή τους.

5. «Κατασκευή δικτύου αποχέτευσης Δ.Κ. Κόνιτσας και Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων(ΕΕΛ) Δήμου Κόνιτσας Π.Ε. Ιωαννίνων». Στο, κομβικό για την συγκεκριμένη περιοχή, έργο έχουμε αναφερθεί στο παρελθόν και στα προβλήματα υλοποίησης του, που δεν φαίνεται να διορθώνονται.

6. «Κατασκευή Δικτύων Αποχέτευσης Ακαθάρτων Δ.Κ. Νεοχωρόπουλου & Σταυρακίου του Δήμου Ιωαννιτών»: Το έργο έχει προϋπολογισμό 6.622.000 ευρώ και προβλεπόμενη ημερομηνία ολοκλήρωσης την 25/4/2023. Αφορά την κατασκευή ολοκληρωμένων δικτύων συλλογής και μεταφοράς ακαθάρτων, στους οικισμούς Νεοχωρόπουλο και Σταυράκι και την ενσωμάτωση τους στο αποχετευτικό δίκτυο της ευρύτερης περιοχής.

7. «Έργα συλλογής και μεταφοράς λυμάτων οικισμών του πρώην Δήμων Αμβρακικού (νυν Δήμος Αρταίων) και Άραχθου (νυν Δήμου Νικολάου Σκουφά) της Περιφέρειας Ηπείρου»:  Το έργο έχει προϋπολογισμό 6.466.889 ευρώ εκ των οποίων έχουν απορροφηθεί για την ολοκλήρωση του πάνω από 4,5 εκατομμύρια.

Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τζουμέρκα: σύνδεση με την Ιονία οδό με πόρους της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης

0

Η επαρκής διασύνδεση όλων των σχεδιαζόμενων δικτύων με τα αντίστοιχα διευρωπαϊκά, αποτελεί προϋπόθεση για επιτυχή οικονομική, αλλά και πολιτική ενσωμάτωση στο ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο.Με αυτή την φράση ξεκινά η Υπηρεσία Διαχείρισης Ε.Π. Περιφέρειας Ηπείρου την παρουσίαση του βίντεο με την πρόοδο των εργασιών για την κατασκευή του κάθετου άξονα της Ιόνιας Οδού προς τα Τζουμέρκα. Με τον κάθετο άξονα αυτό ένας οδηγός θα μπορεί να φτάσει στα Τζουμέρκα σε περίπου 4 ώρες από την Αθήνα, με την συμβολή της Ιόνιας Οδού.

Το έργο

Το έργο με τίτλο «Οδός σύνδεσης του Α/Κ Τερόβου της Ιόνιας Οδού με τη 2η Επαρχιακή Οδό Ιωαννίνων – Γέφυρα Πλάκας» στοχεύει στην διασύνδεση μέρους του συμπλέγματος των χωριών των Τζουμέρκων με την Ιονία οδό καθιστώντας εφικτή την πρόσβαση μέσω σύνδεσης με τον αυτοκινητόδρομο. Tο βασικό αντικείμενο του έργου είναι ο κύριος οδικός άξονας σύνδεσης, του Α/Κ Τερόβου της Ιόνιας Οδού (επί της 7ης Επαρχιακής Οδού Ιωαννίνων – Πηγαδιών) με την 2η Επαρχιακή Οδό Ιωαννίνων – Γέφυρα Πλάκας με συνολικό μήκος 9,809.27m, που αποτελεί σχεδόν καθολικά νέα χάραξη και όχι βελτίωση κάποιας προϋφιστάμενης οδού.

Το γεγονός αυτό της νέας χαράξης αναδεικνύει περισσότερο την σημασία του έργου και την δυνατότητα που παρέχει η ολοκλήρωση των κεντρικών αξόνων (Ιονία, Εγνατία, Ε65, ΠΑΘΕ) για την περαιτέρω υλοποίηση οδικών εργών που θα διασυνδέονται με τους κεντρικούς αυτούς άξονες και θα παρέχουν ταχύτερη προσβασιμότητα σε περιοχές από τις οποίες οι κεντρικοί αυτοί άξονες δεν διέρχονται αμέσως. Μια τέτοια επιλογή έργων διασύνδεσης μπορεί και να απαλύνει τα όποια παράπονα έχουν απομείνει για περιοχές οι οποίες έμειναν εκτός διέλευσης από τους κεντρικούς άξονες.

Το έργο περιλαμβάνει δύο ισόπεδες συνδέσεις αυτού με την 7η και την 2η Επαρχιακή Οδό καθώς και άλλες τρείς που αποκαθιστούν την οδική σύνδεση με το υπάρχον οδικό δίκτυο. Επίσης θα υλοποιηθεί η εγκατάσταση οδοφωτισμών σε κατάλληλο μήκος και διάταξη και στους 5 ισόπεδους κόμβους με σκοπό τον πλήρη φωτοτεχνικό έλεγχό τους ενώ θα κατασκευαστεί και γέφυρα μήκους 134 μέτρων. Για τη συγκεκριμένη γέφυρα προβλέπεται η εγκατάσταση οδοφωτισμού τόσο πάνω στη γέφυρα, όσο εκατέρωθεν αυτής σε αποστάσεις 50 μέτρων, με αποστάσεις ιστών 25 μέτρα.

Φορέας Υλοποίησης του έργου είναι η Περιφέρεια Ηπείρου και η Εργοδυναμική Πατρών είναι ο ανάδοχος κατόπιν σύμβασης που υπογράφηκε την 1η Ιουνίου 2018. Η διάρκεια της ως άνω σύμβασης, για την ολοκλήρωση του έργου, ήταν τριετής, ως εκ τούτου το έργο έπρεπε να είχε παραδοθεί την 1.6.2021. Όπως όμως είναι ευνόητο η πανδημία έφερε καθυστερήσεις υλοποίησης, αλλά σε κάθε περίπτωση το έργο βρίσκεται σε καλή πορεία υλοποίησης. Τούτο προκύπτει και από τις πληρωμές που έχουν γίνει αφού στον προϋπολογισμό των 12 εκατομμυρίων ευρώ συνολικά, έχουν καταβληθεί πάνω από 5,6 εκατομμύρια, δηλαδή απορρόφηση κοντά στο 47%.  

Δείτε το βίντεο από την πορεία των εργασιών

https://www.facebook.com/watch/?v=1183440845435197

Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Πολιτική Συνοχής βοηθά να μειωθεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της φέτας και των άλλων ελληνικών τροφίμων

0

PEFMED: Ένα εργαλείο για τη μείωση περιβαλλοντικού αποτυπώματος εταιρειών τροφίμων, αγροτών και κτηνοτρόφων

του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr)

Ο τομέας της αγροδιατροφικών προϊόντων, δηλαδή των γεωργικών και κτηνοτροφικών τροφίμων που καταναλώνουμε, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των μεσογειακών χωρών. Αποτελεί άλλωστε σημαντικό στοιχείο της λεγόμενης μεσογειακής διατροφής. Δυστυχώς όμως έχει βεβαρυμμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Άλλωστε τα γεωργικά συστήματα και τα τρόφιμα εκτιμάται ότι αντιστοιχούν στο ένα τρίτο των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, υπερδιπλάσιο από εκείνο του τομέα των μεταφορών (IPCC).

Για αυτό τον λόγο η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύει, μέσα από το σύνολο των πολιτικών της, στον εκσυγχρονισμό του τομέα αλλά και σε νέα εργαλεία, μεθοδολογίες και έργα που μπορούν να βοηθήσουν αγρότες, κτηνοτρόφους, αλιείς, εταιρείες μεταποίησης, μεταφοράς και ολόκληρη της αλυσίδα αξίας του αγροτοδιατροφικού τομέα. Ένα από τα σημαντικά ευρωπαϊκά εργαλεία που αναπτύχθηκαν τα τελευταία χρόνια είναι η μέθοδος PEF, που δημιουργήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2013. Αποτελεί μια εναρμονισμένη μέθοδο για την ποσοτικοποίηση του περιβαλλοντικού αντίκτυπου ενός προϊόντος καθ’ όλον τον κύκλο ζωής του, από την καλλιέργειά του έως την επεξεργασία, μεταφορά, κατανάλωση και διάθεσή του.

Αν χρησιμοποιηθεί σωστά, το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό αποτύπωμα προϊόντος (PEF) μπορεί να βοηθήσει το τομέα γεωργικών τροφίμων της Μεσογείου να γίνει πιο βιώσιμος. Το έργο PEFMED, που χρηματοδοτήθηκε από την Πολιτική Συνοχής της ΕΕ μέσα από το Πρόγραμμα Interreg για τη Μεσόγειο, δημιουργήθηκε προκειμένου να βοηθήσει τις επιχειρήσεις γεωργικών προϊόντων της Μεσογείου να βρουν τον δρόμο τους εντός του περίπλοκου πλαισίου PEF, να το εφαρμόζουν και να επωφεληθούν από αυτό.

Τι είναι η μέθοδος PEFMED – ένα προσαρμόσιμο «πράσινο» εργαλείο για τα τρόφιμα

Η μέθοδος που ανέπτυξε το έργο PEFMED συνδυάζει τη μέθοδο PEF της ΕΕ με ένα μοναδικό εργαλείο ένδειξης κοινωνικοοικονομικής απόδοσης (SE-KPI). Η μέθοδος, που αναπτύχθηκε από τον εταίρο του έργου DNV GL, χρησιμοποιείται για να προσδιοριστούν τα σημεία όπου μπορεί μια εταιρεία να βελτιώσει κοινωνικοοικονομικά θέματα, όπως ανθρώπινα δικαιώματα, συνθήκες εργασίας, υγεία και ασφάλεια, πολιτιστική κληρονομιά και διακυβέρνηση. Επιπλέον, το εργαλείο μπορεί να προσαρμοστεί για να καλύψει συγκεκριμένες ανάγκες εργαζομένων, τοπικών κοινοτήτων, καταναλωτών και άλλων ενδιαφερομένων. Η μέθοδος PEFMED δοκιμάστηκε την περίοδο 2017-2019 σε εννέα αλυσίδες προϊόντων και συνεργατικούς σχηματισμούς μεσογειακών γεωργικών προϊόντων: 

  • Τυρί: Λομβαρδία, Ιταλία – Θεσσαλία, Ελλάδα και Δυτική Σλοβενία, Σλοβενία
  • Αλλαντικά: Καταλονία, Ισπανία
  • Ελαιόλαδο: Ανδαλουσία, Ισπανία και Προβηγκία-Άλπεις-Κυανή Ακτή, Γαλλία
  • Κρασί: Απουλία, Ιταλία
  • Ζωοτροφές: Alentejo, Πορτογαλία
  • Εμφιαλωμένο νερό: Auvergne-Rhône-Alpes, Γαλλία 

Βάσει των αποτελεσμάτων των εν λόγω δοκιμών, οι ερευνητές του έργου κατάρτισαν ένα βιώσιμο επιχειρηματικό σχέδιο και περιγράφουν λύσεις που κάθε συμμετέχουσα εταιρεία μπορεί να χρησιμοποιήσει προκειμένου να υλοποιήσει περιβαλλοντικές και κοινωνικοοικονομικές βελτιώσεις. Είναι ένα σημαντικό βοήθημα για κάθε επιχείρηση του αγροδιατροφικού τομέα, μεγάλη ή μικρή, που μπορεί να δώσει αποτελέσματα και να βελτιώσει τη δραστηριότητά τους.

To PEFMED στην Ελλάδα

Το Πρόγραμμα PEFMED ξεκίνησε το 2017 με συντονιστή τον Ιταλικό Οργανισμό ΕΝΕΑ και με την υποστήριξη του Υπουργείου Περιβάλλοντος της Ιταλίας. Το PEFMED χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα διακρατικής συνεργασίας Interreg Mediterranean της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στο πρόγραμμα αυτό συμμετέχουν εταίροι από την Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Σλοβενία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα, μεταξύ των οποίων και ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων ΣΕΒΤ, που ήταν ο κύριος εταίρος του έργου στην Ελλάδα. Ο ΣΕΒΤ δεν είναι ένας κάποιος φορέας, αλλά εκπροσωπεί το σύνολο της Ελληνικής Βιομηχανίας Τροφίμων, με μέλη του να είναι οι κλαδικοί σύνδεσμοι αλλά και ατομικά πολλές επιχειρήσεις του χώρου των τροφίμων. Ο κλάδος της βιομηχανίας τροφίμων αντιστοιχεί στο 25% της ελληνικής βιομηχανίας, με περισσότερες από 1200 επιχειρήσεις και σε αυτόν αντιστοιχεί το 25% περίπου των ελληνικών εξαγωγών.

Στόχος των εταίρων, μεταξύ άλλων, είναι να συμβάλλουν ώστε να γίνει η ευρωπαϊκή αγορά προϊόντων διατροφής πιο πράσινη, πιο καινοτόμα και διαφανής μέσω μιας κοινής περιβαλλοντικής πιστοποίησης, η οποία στοχεύει τόσο στην προώθηση και την εμπορευματοποίηση των «πράσινων» προϊόντων στην Ευρώπη όσο και στην αύξηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στα οικολογικά σήματα που τα συνοδεύουν.

Μέσα από τον ΣΕΒΤ επιλέχθηκε η συμμετοχή της γαλακτομικής εταιρείας ΔΕΛΤΑ και της φέτας ως βασικό προϊόν εφαρμογής της μεθοδολογίας στην Ελλάδα στα πλαίσια του έργου. Όμως παράλληλα το έργο πλαισίωσαν και άλλοι φορείς, με σημαντική συνεισφορά και ακόμη πιο σημαντικά τα εφόδια που αποκόμισαν για να μεταφέρουν σε άλλες εταιρείες του κλάδου.

Ένας από αυτούς είναι ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Βιομηχανιών Γαλακτομικών Προϊόντων, που είναι ο επίσημος φορέας που εκπροσωπεί τις κοινές θέσεις της ελληνικής γαλακτοκομικής βιομηχανίας σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Αποφάσισαν να συμμετάσχουν στο έργο, σε συνεργασία με τον ΣΕΒΤ, για να δοκιμάσουν τη μεθοδολογία PEF και επέλεξαν το διάσημο φέτα ως προϊόν δοκιμής. Η Φέτα είναι ο κύριος εκπρόσωπος του ελληνικού τυριού καθώς από τα στοιχεία προκύπτει ότι αποτελεί το 98% των εξαγωγών ελληνικού τυριού, με ετήσιους ρυθμούς αύξησης άνω του 15%. «Σε αυτό το πλαίσιο η συμμετοχή μας στο έργο PEFMED μας επέτρεψε να δοκιμάσουμε αυτήν τη νέα μεθοδολογία της ΕΕ για τη Φέτα και να αναπτύξουμε μια σειρά προτάσεων για τη βελτίωσή της» δήλωσε ο Πρόεδρος του Συλλόγου Χρήστος Αποστολόπουλος.

Σημαντικό στοιχείο για την Ελλάδα, με βάση τα μεγέθη της εγχώριας αγοράς των αγροδιατροφικών προίόντων, αν και δεν έγινε μελέτη περίπτωσης στη χώρα μας, είναι τα συμπεράσματα που βγήκαν από άλλους συμμετέχοντες εταίρους για το ελαιόλαδο (Ισπανία, Γαλλία) και το κρασί (Ιταλία). Αλλά συμπεράσματα μπορούν να βγουν και για τον δυναμικό κλάδο των εμφιαλωμένων νερών, των αλλαντικών και των ζωοτροφών.

Ελλάδα: Με έμφαση στη φέτα και εταίρο τη μεγαλύτερη γαλακτοβιομηχανία της χώρας

Το εργοστάσιο γαλακτοκομικών της ΔΕΛΤΑ στην Ελασσόνα είναι υποκατάστημα της DELTA Foods του ομίλου VIVARTIA (μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες τροφίμων – και γαλακτομικών – στην Ελλάδα). Οι εγκαταστάσεις παραγωγής (έκτασης 7.800 τετραγωνικών) του γαλακτοκομείου βρίσκονται στην Ελασσόνα, στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, μια περιοχή γνωστή για τη μακρά παράδοσή της στην τυροκομία. Παράγει διάφορους τύπους τυρί, κυρίως όμως ΠΟΠ τυρί φέτα και κασέρι από αιγοπρόβειο γάλα, σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας και με σεβασμό στο περιβάλλον. Το νωπό γάλα για την παραγωγή της φέτας παράγεται σε ένα εκτεταμένο δίκτυο προμηθευτών σε πολλά αγροκτημάτων (587 αγροκτήματα το 2016) εντός μιας ακτίνας 245 χλμ. Και μεταφέρεται με ισοθερμικά φορτηγά. Ο Ιωάννης Βασταρδής, Διευθυντής Ζώνης Γάλακτος της Δέλτα Τρόφιμα Α.Ε. δηλώνει ότι: «Η φέτα είναι παραδοσιακό προϊόν προστατευόμενης ονομασίας προελεύσεως με μακρά ιστορία, που κατασκευάζεται από πρόβειο και κατσικίσιο γάλα. Κατά την πιλοτική φάση του έργου PEFMED δοκιμάσαμε στην παραγωγή τυριού φέτας τη μέθοδο PEF για τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Από αυτές τις δοκιμές, καταλήξαμε σε σημαντικές προτάσεις και συστάσεις ώστε η μέθοδος να γίνει αξιόπιστη και αντιπροσωπευτική για αυτήν τη συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων.»

H ΔΕΛΤΑ βελτιώνεται μέσα από το PEFMED

Ας δούμε όμως τι κέρδισε η ΔΕΛΤΑ από τη συμμετοχή της και την εφαρμογή της μεθοδολογίας για να καταλάβουμε καλύτερα πως μπορούν, ίσως, να ωφεληθούν και πολλές άλλες εταιρείες τροφίμων.

Από τη μελέτη PEF, όπου αναλύθηκε η συνεισφορά κάθε σταδίου του κύκλου ζωής του τυριού φέτα στις συνολικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, βγήκαν ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Το πιο κρίσιμο στάδιο του κύκλου ζωής είναι η προμήθεια/παροχή νωπού γάλακτος, η οποία αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 90% των συνολικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων! Ακολουθούν με πολύ μικρότερα ποσοστά η ενέργεια που καταναλώνεται, η μεταφορά και διανομή κλπ. Η ίδια η μεταποίηση των γαλακτοκομικών προϊόντων, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ηλεκτρική ενέργεια, έχει μικρή συμβολή (0,9%) στις συνολικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις του τυριού φέτα.

Μέσα από την ανάλυση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων, που αποτέλεσε μια νέα προσθήκη ανάλυσης στα πλαίσια του έργου, διαπιστώθηκε ότι η ΔΕΛΤΑ λειτουργεί πάρα πολύ καλά στα θέματα εκπαίδευσης του προσωπικού, ενώ το ίδιο καλά λειτουργεί και στα ζητήματα της αλυσίδας αξίας, δηλαδή της ενσωμάτωσης της βιωσιμότητας στην εφοδιαστική της αλυσίδα (προμηθευτές, μεταφορές κλπ). Σημαντικά περιθώρια βελτίωσης ανέδειξε η μελέτη ότι έχει η εταιρεία στις δυνατότητες να βοηθήσει την τοπική κοινωνία και τους προμηθευτές της να προσαρμοστούν, να βελτιωθούν και να αναπτυχθούν περαιτέρω.

Ωστόσο το πιο σημαντικό είναι ότι η ΔΕΛΤΑ, μέσα από τη μεθοδολογία επιβεβαίωσε την ανάγκη για περισσότερες δράσεις. Αλλά αναδείχθηκε παράλληλα ότι η εταιρεία λόγω του μεγέθους της, μπορεί να συμβάλει γενικά στην προσαρμογή του κλάδου.

Αντίκτυπος μεγάλης εμβέλειας

Εκτός του εργαλείου SE-KPI, ο εταίρος του έργου CRITT ανέπτυξε ένα μοναδικό εργαλείο υπολογισμού του PEF για το ελαιόλαδο και εμφιαλωμένο νερό, που ενδιαφέρουν ιδιαιτέρως της χώρα μας. Μετά από μια σύντομη ενημέρωση για τη χρήση των εργαλείων, οι εταιρίες μπορούν να τα ενσωματώσουν στη στρατηγική διαχείρισης που έχουν υιοθετήσει. Αμφότερα τα εργαλεία διατίθενται δωρεάν από την πλατφόρμα PEFMED wiki

Η πλατφόρμα wiki του έργου PEFMED περιέχει πολύ χρήσιμες πληροφορίες και υλικό για κάθε ενδιαφερόμενο αλλά κυρίως για επιχειρήσεις κάθε είδους που ασχολούνται με τα αγροτοδιατροφικά προϊόντα. Εκεί μπορεί να βρει κανείς εργαλεία που θα βοηθήσουν, μελέτες περίπτωσης και φυσικά συγκεντρωμένα κείμενα πολιτικής και νομοθεσίας που συμβάλλουν σημαντικά στην κατανόηση και εμβάθυνση πάνω στο ζήτημα της εκτίμησης των επιπτώσεων – και κυρίως στις προσπάθειες βελτίωσης. Περιλαμβάνει ακόμη εκπαιδευτικό υλικό, βίντεο, δεδομένα κλπ.

Η συνολική επένδυση για το έργο «PEFMED – Υιοθέτηση της μεθόδου περιβαλλοντικού αποτυπώματος προϊόντος σε όλα τα MED περιφερειακά παραγωγικά συστήματα γεωργικών προϊόντων για την ενίσχυση της καινοτομίας και της εμπορικής αξίας» είναι 2 438 360 EUR, με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης της ΕΕ να συνεισφέρει 2 072 606 EUR μέσω του Διακρατικού Προγράμματος Συνεργασίας «Μεσόγειος» για την προγραμματική περίοδο 2014-2020.

Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δρόμοι, Λιμάνια, Αεροδρόμια και άλλες υποδομές μεταφορών με ευρωπαϊκούς πόρους σε όλη τη χώρα

0

Πως εξελίσσονται οι επενδύσεις σε υποδομές μεταφορών, η επίδραση της κρίσης και ο μελλοντικός σχεδιασμός, με πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ

του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr)

Ο πιο γνωστός και εύκολα αναγνωρίσιμος τομέας που ενισχύεται με πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ειδικά με πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ στη χώρα μας είναι τα έργα Υποδομών και Μεταφορών. Είναι γνωστό στους περισσότερους Έλληνες ότι εμβληματικά έργα στη χώρα μας που άλλαξαν την καθημερινότητα μας και τις μετακινήσεις μας και τη ζωή μας εν τέλει χρηματοδοτήθηκαν και ολοκληρώθηκαν με τη συνδρομή της ΕΕ. Τόσο στο τρέχον ΕΣΠΑ όσο και στο σχεδιαζόμενο νέο, αλλά και στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τα έργα υποδομών κρατούν σημαντικό μέρος. Όπως είχαμε αποκαλύψει πριν μερικούς μήνες, ο σχεδιασμός του νέου ΕΣΠΑ προβλέπει και παλι τη δημιουργία ειδικού Επιχειρησιακού Προγράμματος για τις Υποδομές και τις Μεταφορές, ανεξάρτητο από το ΕΠ για το Περιβάλλον που υπάρχει σήμερα, προκειμένου να οργανωθούν οι επενδύσεις στους δύο τομείς αυτούς καλύτερα.

Όμως αξίζει να δούμε πως προχωρούν τα έργα που εξελίσσονται και ποια σχεδιάζεται να ενταχθούν στο νέο ΕΣΠΑ και στο ΤΑΑ, αλλά και πως επηρέασε τα έργα υποδμών η πανδημία του κορωνοϊού.

Τα έργα της περιόδου 2014-2020 προχωρούν και ολοκληρώνονται – αλλά με προβλήματα

Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» (ΕΠ-ΥΜΕΠΕΡΑΑ) αποτελεί το κύριο μέσο για την επίτευξη των εθνικών στόχων του ΕΣΠΑ 2014-2020 για τους δύο τομείς Μεταφορών και Περιβάλλοντος. Σε ό,τι αφορά στον Τομέα Μεταφορών το ΕΠ-ΥΜΕΠΕΡΑΑ δίνει έμφαση και προτεραιότητα στις παρεμβάσεις που αφορούν στα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών ΔΕΔ-Μ, σύμφωνα με το Στρατηγικό Πρόγραμμα Επενδύσεων Μεταφορών (ΣΠΕΜ) της χώρας, συνεχίζοντας τα έργα που έχουν ολοκληρωθεί από πόρους των προηγούμενων προγραμματικών περιόδων (Α, Β, Γ ΚΠΣ και ΕΣΠΑ 2007-2013).

Οι παρεμβάσεις του Προγράμματος εστιάζουν κυρίως:

  • στην ολοκλήρωση του βασικού σιδηροδρομικού άξονα της χώρας ΠΑΘΕ/Π, σε συνέργεια με την κοινοτική διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη/ Connecting Europe Facility»
  • στην υλοποίηση επιλεγμένων τμημάτων του αναλυτικού οδικού δικτύου που ενισχύουν τη συνεκτικότητα του οδικού και του συνολικού ΔΕΔ-Μ συμπληρωματικά προς τις ήδη ολοκληρωμένες παρεμβάσεις (μέσω Συμβάσεων Παραχώρησης) του ΕΠ-ΕΠ 2007-2013
  • στη δημιουργία νέων ή/και τη βελτίωση υφιστάμενων υποδομών λιμένων και αεροδρομίων του ΔΕΔ-Μ της χώρας,
  • σε συνδέσεις τους με το διευρωπαϊκό οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο που ενισχύουν την περιφερειακή κινητικότητα και βελτιώνουν τη συνδεσιμότητα απομακρυσμένων ή/και νησιωτικών περιοχών.

Επιπλέον, το ΕΠ-ΥΜΕΠΕΡΑΑ εστιάζει στην προώθηση των καθαρών αστικών και προαστιακών μεταφορών στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με στόχο τη σημαντική αύξηση της χρήσης περιβαλλοντικά φιλικών μέσων μεταφοράς στα μητροπολιτικά κέντρα της χώρας. Οι σχετικές παρεμβάσεις αφορούν στην ολοκλήρωση της βασικής γραμμής ΜΕΤΡΟ και της επέκτασής της στη Θεσσαλονίκη, καθώς και στην ολοκλήρωση της επέκταση της γραμμής 3 (Χαϊδάρι – Πειραιάς) στο ΜΕΤΡΟ Αθήνας. Υποστηρίζει επίσης παρεμβάσεις στον Προαστιακό Θεσσαλονίκης. Σε μικρότερο βαθμό το ΕΠ-ΥΜΕΠΕΡΑΑ χρηματοδοτεί παρεμβάσεις βελτίωσης των επιπέδων οδικής ασφάλειας, της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και της αεροναυτιλίας.

Το ΕΠ-ΥΜΕΠΕΡΑΑ είναι το μεγαλύτερο, από άποψη ενωσιακής συγχρηματοδότησης, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 2014-2020. Τα χρηματοδοτικά μεγέθη του Προγράμματος μετά την 5η Αναθεώρησή του, στα τέλη του 2020, είναι:

  • Η συνολική Συγχρηματοδοτούμενη Δημόσια Δαπάνη (ΣΔΔ) του Προγράμματος ανέρχεται σε 4.652 εκατ. €
  • Η Κοινοτική Συνδρομή ανέρχεται σε 3.880 εκατ. €.
  • Η αντίστοιχη Εθνική Συμμετοχή ανέρχεται σε 772 εκατ. €.

Ο Τομέας Υποδομών Μεταφορών αξιοποιεί το 51,8% των πόρων του ΕΠ, με ΣΔΔ ύψους 2.411 εκατ. € (ή 2.004 εκατ. € σε όρους Κοινοτικής Συνδρομής).

Οι ανάγκες αντιμετώπισης των επιπτώσεων της πανδημίας του κορωνοϊού οδήγησαν στην απόφαση ανακατανομής πόρων από όλα τα Επιχειρησιακά Προγράμματα προς το ΕΠΑΝΕΚ προκειμένου να χρηματοδοτηθούν δράσεις ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας και της απασχόλησης κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Από τον τομέα Μεταφορών το 2020 αφαιρέθηκαν συνολικά πόροι ύψους 272 εκατ. € κοινοτικής συμμετοχής, που αντιστοιχούν σε 339,6 εκατ. € συνολικής δημόσιας χρηματοδότησης. Παράλληλα, έγιναν εσωτερικές μετακινήσεις πόρων μεταξύ των αξόνων του Προγράμματος, προκειμένου οι πόροι που παραμένουν στον τομέα να αξιοποιηθούν πλήρως για έργα που έχουν ήδη δρομολογηθεί και αναμένεται με σχετική ασφάλεια να έχουν τις αντίστοιχες δαπάνες μέχρι 31/12/2023. Πιο συγκεκριμένα:

Μειώνονται σημαντικά οι διαθέσιμοι πόροι του Τομέα για σιδηροδρομικά έργα, συνολικά κατά 216,2 εκατ. €. Συγκεκριμένα, από τα 534 εκατ. € ΣΔΔ των δύο σιδηροδρομικών αξόνων προτεραιότητας (ΑΠ) μειώνονται σε 318 εκατ. €. Αντίστοιχα, αφαιρούνται από τον προγραμματισμό εκείνα τα έργα που σήμερα παρουσιάζουν ανωριμότητα και δεν αναμένεται να έχουν σύμβαση εντός του 2021, όπως (α) η αναβάθμιση ηλεκτροκίνηση της Σιδηροδρομικής Γραμμής Θεσσαλονίκη –Προμαχώνας, (β) η αναβάθμιση του τμήματος ΣΚΑ-ΟΙΝΟΗ (γ) η κατασκευή της νέας γραμμής στο τμήμα Ρίο – Πάτρα. Τα έργα αυτά έχουν επιλεξιμότητα συγχρηματοδότησης τόσο από τα ΕΔΕΤ όσο και από το CEF της ΠΠ 2021-2027. Παραμένουν στο Πρόγραμμα έργα υποδομής, επιδομής και συστημάτων, που είτε ολοκληρώνονται μέσα στην περίοδο είτε θα συνεχίσουν ως έργα phasing στη επόμενη ΠΠ 2021-2027 (π.χ. Επιδομή ηλεκτροκίνηση, σηματοδότηση τμήματος Ροδοδάφνη – Ρίο, Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθηνών και σύνδεση με Μετρό, GSM-R επί του ΠΑΘΕ/Π)

Μειώνονται ελάχιστα οι διαθέσιμοι πόροι του τομέα για οδικά έργα, συνολικά κατά 24,2 εκατ. € ΣΔΔ. Πιο συγκεκριμένα:

✓Στον ΑΠ04 (Διευρωπαϊκό Οδικό Δίκτυο ΒΟΑΚ) οι πόροι μειώνονται κατά 57 εκατ. € ΣΔΔ. Οι πόροι που παραμένουν στον ΑΠ καλύπτουν τις δαπάνες του ήδη ολοκληρωμένου έργου Γούρνες -Χερσόνησος καθώς και των ήδη ενταγμένων ή δρομολογημένων νέων έργων οδικής ασφάλειας που αναμένεται να έχουν σύμβαση εντός του 2021. Ο νέος προγραμματισμός του ΥΠΥΜΕ για νέα έργα υποδομών επί του ΒΟΑΚ θα είναι επιλέξιμος στην επόμενη περίοδο.

✓Στον ΑΠ05 (Περιφερειακή κινητικότητα –Βελτίωση συνδεσιμότητάς νησιωτικών και απομακρυσμένων περιοχών) οι πόροι μειώνονται κατά 14 εκατ. € ΣΔΔ. Αντίστοιχα αφαιρείται από τον προγραμματισμό το έργο της οδικής σύνδεσης Εγνατίας με το λιμάνι Αλεξανδρούπολης (ανατολική περιφερειακή Αλεξανδρούπολης), που δεν έχει ακόμη ενταχθεί στο ΕΠ και το οποίο είναι επιλέξιμο για χρηματοδότηση από πόρους της ΠΠ 2021-2027. Παραμένει στον ΑΠ και ολοκληρώνεται το phasing από την ΠΠ 2007-2013 οδικό έργο Καλλονή –Σίγρι.

✓Αντίθετα, στον ΑΠ03 (Διευρωπαϊκό Οδικό Δίκτυο σε όλη τη χώρα) οι πόροι αυξάνονται κατά 48 εκατ. € ΣΔΔ για να ολοκληρωθούν τα έργα που ήδη υλοποιούνται. Το έργο Πάτρα – Πύργος το οποίο – προς το παρόν -παραμένει στη λίστα των έργων, δεν ολοκληρώνεται στην ΠΠ 2014-2020 και είναι δυνατόν είτε να υλοποιηθεί ως έργο phasing, είτε να μεταφερθεί στο σύνολό του σε ΕΠ της ΠΠ 2021-2027, όπου είναι δυνητικά επιλέξιμο. Παράλληλα, το έργο του κάθετου άξονα της Εγνατίας οδού Ξάνθη – Εχίνος – Ελληνο-Βουλγαρικα σύνορα : τμήμα Δημάριο-σύνορα, μεταφέρεται στο INTERREG Ελλάδα –Βουλγαρία. Τέλος, αφαιρείται από τον προγραμματισμό του ΑΠ03 το νέο έργο της Παράκαμψης Χαλκίδας, που είναι δυνητικά επιλέξιμο σε ΕΠ της ΠΠ 2021-2027.

•Αυξάνονται σημαντικά οι διαθέσιμοι πόροι του τομέα για λιμενικά έργα και έργα ασφάλειας ναυσιπλοΐας, συνολικά κατά 96 εκατ. € ΣΔΔ, στον ΑΠ06, προκειμένου (α) να καλυφθούν οι δαπάνες των δύο έργων λιμενικών υποδομών (Πάτρας και Ηγουμενίτσας) τα οποία και ολοκληρώνονται και (β) να διασφαλιστεί η συγχρηματοδότηση όλων των ήδη ενταγμένων έργων ασφάλειας ναυσιπλοΐας που αναμένεται να έχουν 11σύμβαση εντός του 2021, καθώς και του προς ένταξη ιδιαίτερα σημαντικού έργου του δικτύου VTMIS του Υπουργείου Ναυτιλίας.

•Αυξάνονται σημαντικά οι διαθέσιμοι πόροι του τομέα για έργα αεροδρομίων και έργα ασφάλειας αεροναυτιλίας, συνολικά κατά 120 εκατ. € ΣΔΔ, στον ΑΠ07, προκειμένου να συγχρηματοδοτηθούν (α) το νέο αεροδρομίου Καστελίου (β) άλλα μικρότερα νέα έργα αναβάθμισης νησιωτικών αεροδρομίων καθώς και (γ) σημαντικά συστήματα αεροναυτιλίας της ΥΠΑ που αφορούν σε όλη την επικράτεια.

•Μειώνονται σημαντικά οι διαθέσιμοι πόροι του τομέα για έργα καθαρών αστικών μεταφορών, συνολικά κατά 315,2εκατ. €. Βασικοί στόχοι παραμένουν:

✓Η διασφάλιση της ολοκλήρωσης των phasing από προηγούμενες ΠΠ έργων Μετρό στη Θεσσαλονίκη (βασική γραμμή και επέκταση σε Καλαμαριά) και στην Αθήνα (Γρ. 3: τμήμα Χαϊδάρι-Πειραιάς).

✓Η συγχρηματοδότηση των προμηθειών για την ανανέωση των στόλων λεωφορείων για Θεσσαλονίκη και Αθήνα με πιο φιλοπεριβαλλοντικά οχήματα.

✓Η αναβάθμιση των συρμών της Γραμμής 1 του ΗΣΑΠ.

✓Η υλοποίηση άλλων έργων μικρού Π/Υ ΟΑΣΑ/ΣΤΑΣΥ που αφορούν κυρίως σε συστήματα ελέγχου, πληροφόρησης, εξυπηρέτησης κοινού.

Τα έργα βιώσιμης αστικής κινητικότητας που αφαιρούνται από την στοχοθεσία του ΕΠ-ΥΜΕΠΕΡΑΑ (Γραμμή 4 Μετρό Αθηνών, δι-ρευματικοί συρμοί, ανακαίνιση του τμήματος Πειραιάς – Φάληρο της γραμμής 1, Προαστιακός Θεσσαλονίκης) είναι δυνητικά επιλέξιμα για συγχρηματοδότηση από ΕΠ της ΠΠ 2021-2027.

Ο σχεδιασμός και η χρηματοδότηση του Προγράμματος Υποδομών Μεταφορών για την περίοδο 2021 – 2027

Στα 2,314 δισ. ευρώ ανέρχεται η συνολική συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη του προγράμματος «Υποδομές Μεταφορών» (Ε.Π.Υ.ΜΕΤ) για την περίοδο 2021-2027, καθώς πριν από λίγες ημέρες ολοκληρώθηκε η δεύτερη διαβούλευσή του, η οποία άρχισε στις 28/04/2021.  Το εν λόγω πρόγραμμα αποτελεί το Τομεακό Πρόγραμμα του νέου ΕΣΠΑ για την υλοποίηση του Επιχειρησιακού Σχεδιασμού των αρμοδίων υπουργείων Υποδομών και Μεταφορών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, που στόχο έχει την υλοποίηση της αναπτυξιακής στρατηγικής στον τομέα των υποδομών Μεταφορών για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027.

Όπως έγινε γνωστό, σε αυτό εντάσσονται έργα και παρεμβάσεις στο οδικό δίκτυο (π.χ. ΒΟΑΚ), στο κεντρικό σιδηροδρομικό δίκτυο της Ελλάδας (ΠΑΘΕ), οδικές συνδέσεις με λιμάνια και ΒΙΠΕ, έργα οδικής ασφάλειας, έργα Μετρό, η ενίσχυση και διασφάλιση της συνδεσιμότητας των νησιών, η βελτίωση των μέσων σταθερής τροχιάς και την ανανέωση του στόλου των λεωφορείων με ηλεκτρικά στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη, έργα που σχετίζονται με θαλάσσιες μεταφορές ή την αναβάθμιση των υποδομών σε επιλεγμένα λιμάνια κ.α.

Το Πρόγραμμα Υποδομών Μεταφορών χρηματοδοτείται με 1.912.389.466 ευρώ Κοινοτική Συνδρομή, εκ των οποίων 1.329.511.143 ευρώ από το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ: 69,52%) και 582.878.323 ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ:30,48%). Οι συνολικά διαθέσιμοι πόροι, συμπεριλαμβανομένης της Εθνικής Συμμετοχής, ανέρχονται σε 2.313.798.223 ευρώ, εκ των οποίων 1.564.130.757 ευρώ από το ΤΣ (67,60%) και 749.667.466€ από το ΕΤΠΑ (32,40%).

Οι Στόχοι του Επιχειρησιακού Προγράμματος για την περίοδο 2021 – 2027 είναι:

Α) Προώθηση της ολοκλήρωσης μέρους των υποδομών του κεντρικού ΔΕΔ-Μ και περαιτέρω ανάπτυξη / αναβάθμιση του αναλυτικού ΔΕΔ-Μ, που περιλαμβάνει την ολοκλήρωση του κεντρικού σιδηροδρομικού ΠΑΘΕΠ και κλάδους του με την εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων έλξης και διαχείρισης της κυκλοφορίας, την διασύνδεση υφιστάμενου αναλυτικού ΔΟΔ στην ηπειρωτική Ελλάδα και συνδέσεων με αυτό, την ολοκλήρωση διασυνοριακών οδικών συνδέσεων, καθώς και επιλεγμένες παρεμβάσεις σε μεγάλες νησιωτικές περιφέρειες.

Β) Προώθηση των συνδυασμένων μεταφορών, που περιλαμβάνει σιδηροδρομικές (υπεραστικές και προαστιακές) συνδέσεις καθώς και οδικές συνδέσεις με λιμάνια και ΒΙΠΕ.

Γ) Ενίσχυση και διασφάλιση της συνδεσιμότητας των νησιών, που περιλαμβάνει την βελτίωση των υποδομών πλέγματος λιμένων νησιωτικών περιφερειών.

Δ) Βελτίωση της ασφάλειας μεταφορών, με την υλοποίηση εστιασμένων παρεμβάσεων παθητικής οδικής ασφάλειας, και συστημάτων για την βελτίωση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και αεροναυτιλίας.

Ε) Ανάπτυξη και επέκταση βιώσιμων και οικολογικών αστικών μέσων μεταφοράς, που περιλαμβάνει επέκταση και βελτίωση των μέσων σταθερής τροχιάς και την ανανέωση του στόλου των λεωφορείων με ηλεκτρικά στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Η λίστα των έργων που θα ενταχθούν στο ΕΣΠΑ της περιόδου 2021 – 2027 οριστικοποιείται αυτήν την περίοδο, παράλληλα με την οριστικοποίηση των επενδύσεων που θα ενταχθούν στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και σε άλλα κεντρικά ευρωπαϊκά προγράμματα.

Υποδομές και στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας

Σύμφωνα με κυβερνητικές και δημοσιογραφικές πληροφορίες, καθώς τα επίσημα κείμενα είναι υπό οριστική συμφωνία ακόμη με τις Βρυξέλλες, ένα αρκετά διευρυμένο πρόγραμμα έργων σε υποδομές και μεταφορές εντάσσεται στις επενδύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που θα χρηματοδοτηθεί από νέους πόρους της στρατηγικής Νέα Γενιά ΕΕ για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας. Συγκεκριμένα στο ΤΑΑ προβλέπεται να ενταχθούν τα εξής πακέτα έργων:

  • ●     ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (450 εκατ. ευρώ)
  • ●     ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Ε-65 ΒΟΡΕΙΟ ΤΜΗΜΑ (452 εκατ. ευρώ),
  • ●     ΒΟΡΕΙΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ ΚΡΗΤΗΣ (427 εκατ. ευρώ)
  • ●     ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΜΕ ΕΡΓΟ ΣΔΙΤ (130 εκατ. ευρώ)
  • ●     ΠΡΟΑΣΤΙΑΚΟΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΣ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ (85 εκατ. ευρώ)
  • ●     ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΑ (107 εκατ. ευρώ)
  • ●     ΕΞΥΠΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ (81 εκατ. ευρώ)
  • ●     ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ (65 εκατ. ευρώ)
  • ●     ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΟΣΕ (24 εκατ. ευρώ).
  • ●     ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ (10 εκατ. ευρώ)
  • ●     ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ (1 εκατ. ευρώ)
  • ●     ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ (ΦΟΡΤΙΣΤΕΣ ΠΑΝΤΟΥ, ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΑΣΤΙΚΑ ΛΕΩΦΟΡΕΙΑ, ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΤΑΞΙ, 220 εκατ. ευρώ)

Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ηλεκτρική Διασύνδεση Κρήτης – Πελοποννήσου: Η ολοκλήρωση ενός μεγάλου ευρωπαϊκού έργου σπάει την απομόνωση

0

Του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr)

Τα ελληνικά νησιά αποτελούσαν για χρόνια ευρωπαϊκό έδαφος αποκομμένο από την ελληνική και ευρωπαϊκή ενδοχώρα ειδικά στα θέματα ενέργειας, καθώς τα ηλεκτρικά δίκτυα είναι αυτόνομα και μη διασυνδεδεμένα. Αυτό σημαίνει ότι για δεκαετίες βασίζονται για ηλεκτροπαραγωγή σε μονάδες πετρελαίου και μαζούτ που είναι πλέον πολύ ακριβές στη χρήση τους και ρυπαίνουν υπέρμετρα με εκπομπές καυσαερίων το περιβάλλον. Για αυτό, τόσο η Ελληνική Κυβέρνηση και οι δημόσιοι φορείς, όσο και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, έχουν δώσει μεγάλη έμφαση στην άρση της απομόνωσης αυτής των ελληνικών νησιών, ενεργειακά και όχι μόνον.

Η πραγματικότητα αυτή τόσων δεκαετιών πλέον αλλάζει. Η αρχή έγινε από τις Κυκλάδες, όπου ήδη πολλά νησιά είναι διασυνδεδεμένα με την Αττική και την ενδοχώρα. Και τα επόμενα χρόνια περισσότερα. Την προηγούμενη εβδομάδα έγινε πραγματικότητα και το πρώτο βήμα της άρσης της απομόνωσης του μεγαλύτερου νησιού της χώρας, της Κρήτης.

Συγκεκριμένα, την ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Πελοποννήσου, η οποία συνιστά το πρώτο βήμα για την άρση του ενεργειακού αποκλεισμού και τη μετάβαση της Κρήτης σε ένα καθαρότερο μείγμα ενέργειας ανακοίνωσαν το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), που υλοποιεί το έργο. Πρόκειται για ένα πραγματικά μεγάλο έργο που χρηματοδοτείται σχεδόν στο σύνολό του από ευρωπαϊκούς πόρους, το οποίο αλλάζει την καθημερινότητα των πολιτών.

Και αυτό γιατί μέσα από την ηλεκτρική διασύνδεση αυτή θα καλυφθεί σχεδόν το 1/3 (το 34% περίπου) των ενεργειακών αναγκών του νησιού, υποκαθιστώντας την παραγωγή των παλαιότερων τοπικών μονάδων που είναι και οι πλέον ακριβές και ρυπογόνες.

Οι κάτοικοι της Κρήτης θα απολαμβάνουν προοδευτικά πιο καθαρή ενέργεια και πιο καθαρό περιβάλλον. Αλλά και στην υπόλοιπη χώρα, όλοι οι πολίτες θα δουν οφέλη, όχι μόνο λόγω της μείωσης των ρύπων αλλά και γιατί η διασύνδεση θα επιφέρει σημαντική ελάφρυνση του κόστους των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), ύψους σχεδόν 400 εκατ. ευρώ ετησίως, που επιβαρύνει όλους τους καταναλωτές της Χώρας μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας. Όλα αυτά θα γίνουν προοδευτικά πραγματικότητα με την ολοκλήρωση όλων των διασυνδέσεων της Κρήτης και των υπόλοιπων νησιών της χώρας που προχωρούν με ενίσχυση τόσο από το τρέχονα και επόμενο ΕΣΠΑ όσο και από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Κατά την πλήρη διασύνδεση της Κρήτης με το ηπειρωτικό σύστημα το 2023, όταν θα έχει ολοκληρωθεί και η «μεγάλη» διασύνδεση με την Αττική (που είναι το επόμενο μεγάλο έργο που ήδη υλοποιείται), οι εκπομπές CO2 για την ηλεκτροδότηση της Κρήτης θα μηδενιστούν, βελτιώνοντας θεαματικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του νησιού. 

Υπάρχει όμως και ένα άλλο όφελος που δεν αναφέρεται συχνά. Μέσω της διασύνδεσης η Κρήτη θα μπορεί να στέλνει αλλά και να λαμβάνει πλέον ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές. Αν συνυπολογίσουμε και τη διασύνδεση του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος με την Ιταλία και τις άλλες βόρειες βαλκανικές χώρες που εξελίσσονται ταυτόχρονα, μπορούμε να πούμε ότι το ρεύμα από τον ήλιο ή τον άνεμο στην Κρήτη θα μπορεί να «ταξιδεύει», μέσω εξαγωγών ρεύματος, σε όλη την Ευρώπη. Αλλά και το αντίστροφο: με καθαρή ενέργεια η Κρήτη δεν θα αντιμετωπίσει ξανά ποτέ πρόβλημα επάρκειας ισχύος, όπως συνέβαινε στο παρελθόν τους καλοκαιρινούς μήνες με τις έντονες τουριστικές τάσεις.

«Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης- Πελοποννήσου είναι πλέον πραγματικότητα. Θα καλύψει αρχικά το 1/3 των ενεργειακών αναγκών του νησιού, αντικαθιστώντας παλιές, ακριβές και ρυπογόνες τοπικές μονάδες» ανέφερε σε ανάρτησή του στο twitter ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δίνοντας συγχαρητήρια στον ΑΔΜΗΕ για αυτό το σημαντικό έργο υποδομής, όπως χαρακτηριστικά σημειώνει. «Όταν ολοκληρωθεί, θα μηδενιστούν οι εκπομπές CO2 για την ηλεκτροδότηση της Κρήτης μειώνοντας και το κόστος ρεύματος» προσθέτει ο πρωθυπουργός.

Η Κρήτη συνδεδεμένη

Όπως έγινε γνωστό, μετά την αποπεράτωση των κατασκευαστικών εργασιών στα Χανιά και τη Νεάπολη Λακωνίας, πραγματοποιήθηκε τις προηγούμενες ημέρες με επιτυχία η δοκιμαστική ηλέκτριση όλων των τμημάτων του έργου, θαλάσσιων και χερσαίων. 

Η νέα διασύνδεση εναλλασσόμενου ρεύματος 150kV (μεταφορικής ισχύος 2×200 MVA) αναμένεται να τεθεί σε δοκιμαστική λειτουργία το προσεχές διάστημα, μεταφέροντας τα πρώτα ηλεκτρικά φορτία στην Κρήτη.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας δήλωσε: «Θέλω να συγχαρώ τη διοίκηση, αλλά και τους εργαζόμενους του ΑΔΜΗΕ, για την ολοκλήρωση του σημαντικού αυτού έργου. Με τη μικρή διασύνδεση Κρήτης – Πελοποννήσου προχωράμε ένα ακόμη βήμα προς τη θωράκιση της ενεργειακής ασφάλειας της Ελλάδας. Πρόκειται για ένα έργο υψίστης σημασίας για όλη τη χώρα, αλλά ειδικότερα για το νησί της Κρήτης όπου η ζήτηση ενέργειας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες αυξάνεται δραστικά. Συνεχίζοντας την υλοποίηση του στρατηγικού πλάνου διασυνδέσεων των νησιών μας με την ηπειρωτική Ελλάδα, οι πολίτες θα επωφεληθούν οικονομικά από τις μειώσεις στις τιμές ρεύματος μέσω των ΥΚΩ, ενώ παράλληλα καταφέρνουμε να ελαττώσουμε ουσιαστικά τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα συμβάλλοντας στην προστασία του περιβάλλοντος». 

Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης, ανέφερε σχετικά: «Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι που φτάσαμε στη γραμμή τερματισμού ενός τόσο σημαντικού έργου. Ο ΑΔΜΗΕ έθεσε ψηλά τον πήχη, τόσο σε επίπεδο χρονοδιαγράμματος όσο και τεχνικών προκλήσεων, και κατόρθωσε να τον ξεπεράσει. Το μέλλον της ενεργειακής μετάβασης της Ελλάδας περνά από τη θάλασσα. Με το έργο αυτό, ο Διαχειριστής απέδειξε ότι μπορεί να ανταποκριθεί και στα πιο απαιτητικά έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων και να τα υλοποιήσει με συνέπεια, επιτυγχάνοντας σημαντικά οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη για όλους τους πολίτες της χώρας». 

Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση

Το συνολικό κόστος του εμβληματικού έργου, το οποίο ανέρχεται τελικών σε 397 εκατ. ευρώ, καλύφθηκε με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με δανεισμό της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΙΒ). Το έργο προϋπολογίστηκε στα 356 εκατομμύρια, δημοπρατήθηκε αρχικά στα 386 και έφθασε με τις αναγκαίες από τις προσαρμογές αλλαγές στο τελικό ύψος των 400 σχεδόν εκατομμυρίων ευρώ.

Το μεγάλο και ουσιαστικό έργο της «μικρής» ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης δεν θα είχε γίνει πρακτικά εφικτό χωρίς τη χρηματοδοτική συμβολή των πόρων των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων (ΕΔΕΤ). Άλλωστε η σύνδεση Κρήτης – Ηπειρωτικής χώρας σχεδιάζεται επί δεκαετίες αλλά ούτε μελετητικά ούτε χρηματοδοτικά είχε ποτέ πριν ωριμάσει. Το ένα τρίτο περίπου του κόστος της επένδυσης καλύφθηκε με απευθείας επιχορήγηση από πόρους της Πολιτικής Συνοχής στην Ελλάδα, ενώ το μισό περίπου της επένδυσης με δανειοδότηση από πόρους των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών Ταμείων μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων προς τον ΑΔΜΗΕ, τον διαχειριστή του Ελληνικού Συστήματος μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας που υλοποιεί το έργο.

Συγκεκριμένα, από τη μία πλευρά, το ΕΣΠΑ, μέσω του «Επιχειρησιακού Προγράμματος ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ», με πόρους που συγχρηματοδοτεί το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, συνέβαλε με περισσότερα από 127 εκατομμύρια ευρώ.

Από την άλλη πλευρά, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, που χρησιμοποιεί κεντρικά πόρους της ΕΕ και της Πολιτικής Συνοχής για χρηματοδότηση έργων σε όλη την Ευρώπη, αποτελώντας τον επενδυτικό της βραχίονα, χρηματοδότησε με δάνειο τον ΑΔΜΗΕ για τη συγκεκριμένο έργο με το ποσό των 178 εκατομμυρίων ευρώ. Το δάνειο της ΕΤΕπ, εικοσαετούς διάρκειας, χρηματοδότησε το εθνικό σκέλος της επένδυσης, δηλαδή τη συμβολή του ΑΔΜΗΕ για το μισό περίπου του κόστους της νέας ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Αλλά και το υπόλοιπο ποσό της εθνικής συμμετοχής καλύφθηκε από χρηματικά διαθέσιμα του Ελληνικού Δημοσίου αφενός και πόρους που δάνεισαν, με ευρωπαϊκή συμβολή, οι ελληνικές εμπορικές τράπεζες στον ΑΔΜΗΕ, με ομολογιακό δάνειο, με συμμετοχή και της Bank of China, καθώς μέτοχος μειοψηφίας στον ΑΔΜΗΕ είναι η κινεζική κρατική εταιρεία STATE GRID.

Σημειώνεται ότι για την υλοποίηση του έργου απαιτήθηκαν τεχνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές μελέτες καθώς και απαλλοτριώσεις ή αγορές εκτάσεων που πολλές από αυτές δεν εντάχθηκαν στο συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του έργου.

Σημειώνεται ακόμη ότι καθοριστικό ρόλο στην ωρίμανση του έργου έπαιξε το ευρωπαϊκό δίκτυο εμπειρογνωμόνων και συμβούλων JASPERSπου έχει συγκροτήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για συνδρομή των εθνικών αρχών στα έργα της Πολιτικής Συνοχής, που συνέβαλλαν σε όλα τα στάδια σχεδιασμού και έγκρισης του φακέλου μεγάλου έργου που υποβλήθηκε από την Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το υποβρύχιο σκέλος και οι προκλήσεις

Η διασύνδεση Κρήτης Πελοποννήσου ονομάζεται ήδη στους κύκλους που ασχολούνται με τα ζητήματα αυτά ως ένα έργο των ρεκόρ. Και αυτό γιατί η νέα διασύνδεση ενσωματώνει σημαντικές τεχνολογικές καινοτομίες και καταρρίπτει παγκόσμια ρεκόρ. Πρόκειται για:

  • Τη μεγαλύτερη σε μήκος καλωδιακή διασύνδεση Εναλλασσόμενου Ρεύματος στον κόσμο (174 χλμ).
  • Τη μεγαλύτερη σε μήκος υποβρύχια καλωδιακή διασύνδεση Υψηλής Τάσης (ΥΤ), με τριπολικό καλώδιο τεχνολογίας μόνωσης XLPE στον κόσμο (132 χλμ).
  • Τη βαθύτερη υποβρύχια καλωδιακή διασύνδεση Υψηλής Τάσης (ΥΤ), με τριπολικό καλώδιο τεχνολογίας μόνωσης XLPE στον κόσμο (1.000 μέτρα βάθος).
  • Το μεγαλύτερο έως τώρα, ενιαίο έργο σε προϋπολογισμό, στην ιστορία του ΑΔΜΗΕ.,

Επίσης, ολοκληρώθηκε μάλλον σε χρόνο ρεκόρ, για τα ελληνικά δεδομένα, τριών και κάτι ετών. Μάλιστα προκειμένου να γίνει δυνατή η υλοποίηση του έργου, έχουν ενσωματωθεί σημαντικές καινοτομίες για τη βελτίωση του σχεδιασμού καλωδίων (καλώδια ελαφρύτερα και ισχυρότερα) και πόντισης καλωδίων (μεγαλύτερα σκάφη και βελτιωμένες τεχνικές).

Σημαντικό ρόλο στην επιτυχία του έργου έπαιξε η υψηλή ποιότητα και τεχνογνωσία των αναδόχων του έργου του ΑΔΜΗΕ σε τεχνικό επίπεδο.

Συγκεκριμένα, το καινοτόμο υποβρύχιο καλώδιο 132 χλμ ανάμεσα σε Χανιά και Νεάπολη Λακωνίας είχε ανάδοχη εταιρεία τη γνωστή εταιρεία PRYSMIAN. Τα υπόγεια καλώδια 42 χλμ σε Κρήτη και Πελοπόννησο είχαν αναδόχους τις εταιρείες ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΛΩΔΙΑ ΑΕ και FULGOR ΑΕ. Ενώ ο νέος υποσταθμός στην Ανατολική Πελοπόννησο, μαζί με την αναβάθμιση του υφιστάμενου υποσταθμού στα Χανιά, είχε ανάδοχο την τεχνική εταιρεία ΤΕΡΝΑ ΑΕ. Μικρότερα κομμάτια του έργου στον ηπειρωτικό χώρο ανέλαβαν επίσης οι εταιρείες INTRAKAT του ομίλου INTRAKOM HOLDINGS για την κατασκευή Γραμμής Μεταφοράς στο τμήμα «Μολάοι-Τερματικό» και την ΕΛΕΚΤΡΟΜΕΚ-NARΙ για την κατασκευή του σταθμού STATCOM στο Ηράκλειο της Κρήτης.

Και όλες αυτές οι εταιρείες όμως βγαίνουν κερδισμένες από την τεχνογνωσία που κέρδισαν σε ένα προκλητικό, τεχνικά και κατασκευαστικά έργο που μπορούν να χρησιμοποιήσουν ως παράδειγμα για άλλα έργα που θα διεκδικήσουν.

Και αυτό το έργο όμως, παρά τον οραματικό και εμβληματικό του χαρακτήρα και παρά τις συνέργειες σε ευρώ φάσμα του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, δεν απέφυγε καθυστερήσεις και παράλογες γραφειοκρατικές διαδικασίες ακόμη και μετά την εκκίνηση του. Διότι μπορεί να ολοκληρώθηκε σε χρόνο ρεκόρ για τα ελληνικά δεδομένα, μόλις 3 ετών από τις εγκρίσεις των χρηματοδοτήσεων, αλλά στον ενδιάμεσο αυτό χρόνο δεν έλλειψαν οι ευκαιρίες «εμφράγματος» στα στελέχη που ανέλαβαν να το τρέξουν.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η προσφυγή ενάντια στο σύνολο του έργου στο Συμβούλιο της Επικρατείας ενάντια στην περιβαλλοντική του αδειοδότηση για το χερσαίο τμήμα στην περιοχή της Λακωνίας. Ευτυχώς, το ΣτΕ εκδίκασε εγκαίρως, σε λίγους μήνες, την προσφυγή και αποφάσισε τη συνέχιση του έργου. Θα ήταν άλλωστε παράλογο να ακυρωθεί το σύνολο του έργου, κατά βάση υποβρυχίου, για τυχόν επιμέρους διορθώσεις που θέλει κάποιο στο χερσαίο τμήμα.

Ακόμη μια χαρακτηριστική γραφειοκρατική διαδικασία που αντιμετωπίστηκε αλλά δύσκολα καταλαβαίνει ένας αμύητος στον κόσμο της ελληνικής – και ευρωπαϊκής, στη συγκεκριμένη περίπτωση – γραφειοκρατίας, ήταν ότι ενώ σε όλα τα ΜΜΕ της χώρας επί μήνες κυκλοφορούσαν φωτογραφίες από τα έργα και την πρόοδό τους, και τηλεοπτικά συνεργεία είχαν καταγράψει την πρπόδο των εργασιών, οι κανόνες επέβαλαν να γίνει… «επιτόπια επαλήθευση του φυσικού αντικειμένου του έργου». Έτσι, δύο υπάλληλοι του Υπουργείου ταξίδεψαν μέχρι την Κρήτη και στα άλλα στάδια του έργου και «επαλήθευσαν» με τα μάτια τους και τις αναφορές τους ότι το έργο που σχεδόν όλη η Ελλάδα γνώριζε «υλοποιείται». Διότι, όπως λένε οι αρμόδιοι, «αυτό λένε οι κανονισμοί»….

Το έργο περιελάμβανε, επίσης, σημαντικές διαχειριστικές προκλήσεις, καθώς η νέα διασύνδεση εκτείνεται από τη Μεγαλόπολη έως τα Χανιά και το Ηράκλειο Κρήτης, περιλαμβάνοντας οκτώ πόλεις στον σχεδιασμό του. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΑΔΜΗΕ ήρθε σε διαβούλευση με τοπικούς φορείς και αρμόδιες αρχές, προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν τυχόν οχλήσεις και να αναζητηθούν οι βέλτιστες λύσεις, όπως υπογειοποιήσεις γραμμών μεταφοράς όπου αυτό κατέστη δυνατό.

Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΕΣΠΑ: Πως εκτοξεύτηκε η απορροφητικότητα μέσα σε μία χρόνια στην Περιφέρεια Ηπείρου

0

            Εν αναμονή της ενσωμάτωσης των αποτελεσμάτων απορροφητικότητας των πόρων του προγράμματος της πολιτικής συνοχής της Ε.Ε. ΕΣΠΑ 2014 – 2020 ανά περιφέρεια για το πρώτο τρίμηνο του 2021, οφείλουμε να παρατηρήσουμε ότι το 2020 ήταν μια καλή χρονιά από άποψη απορροφητικότητας πόρων του ως άνω προγράμματος, τόσο για την Περιφέρεια Ηπείρου όσο βέβαια και για άλλες Περιφέρειες. Μπορεί δε τα αποτελέσματα ανά περιφέρεια για το πρώτο τρίμηνο του 2021 να μην έχουν ακόμα ενσωματωθεί, σε επίπεδο χώρας όμως έχουν ανακοινωθεί. Έτσι για το πρώτο τρίμηνο του 2021 η απορροφητικότητα των πόρων του ΕΣΠΑ 2014 – 2020 για την Ελλάδα, ανέρχεται σε 60,07% έναντι 58,61% για το τέταρτο τρίμηνο του 2020, προσθέτοντας ακόμη 250 εκατομμύρια ευρώ εισπράξεων κοινοτικών πόρων (φθάνοντας έτσι το συνολο των 10,24 δις από 9,99 δις στο τέλος του 2020).

            Σίγουρα η αντιμετώπιση της πανδημίας της κορονοϊού προσέφερε αρκετές δυνατότητες απορρόφησης πόρων από το πρόγραμμα ΕΣΠΑ 2014 – 2020. Όπως έχουμε αναφέρει παλαιότερα, οι συνέπειες της υγειονομικής κρίσης θα ήταν κατά πολύ δυσχερέστερες για την χώρα μας εν απουσία των χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από την άλλη πλευρά όμως, οι συνθήκες δεν ήταν και οι καλύτερες δυνατές για την πρόοδο αρκετών έργων, ιδίως κατά το πρώτο κύμα της πανδημίας, με αποτέλεσμα αρκετά εγχειρήματα να παρουσιάζουν καθυστερήσεις και κατ’ επέκταση την επακόλουθη καθυστέρηση στην εκταμίευση των πληρωμών.

            Ωστόσο το ευτυχές παράδοξο για την απορροφητικότητα των κονδυλίων στην Περιφέρεια Ηπείρου είναι ότι για τρία συνεχόμενα τρίμηνα οι πληρωμές διατηρούνται σταθερές στα ίδια επίπεδα και μάλιστα σε ποσά άνω των 100 εκατομμύριων ευρώ ανά τρίμηνο. Συγκεκριμένα, οι πληρωμές στην Περιφέρεια Ηπείρου ανήλθαν για το πρώτο τρίμηνο του 2020 στα 20,53 εκατ. ευρώ, για να εκτιναχθούν στο δεύτερο τρίμηνο στα 110,33 εκατ. ευρώ, στα 103,49 εκατ. ευρώ για το τρίτο τρίμηνο και στα 108,65 εκατ. για το τέταρτο τρίμηνο.

Είναι χαρακτηριστικό δε, ότι ενώ σε όλες τις Περιφέρειες παρουσιάστηκε μεγάλη αύξηση στις πληρωμές από το πρόγραμμα ΕΣΠΑ 2014 – 2020 (πράγμα άλλωστε που οδηγεί και στην αντίστοιχη μεγάλη αύξηση της απορροφητικότητας σε επίπεδο χώρας για την Ελλάδα) μόνο πέντε από τις συνολικά δέκα τρεις περιφέρειες κατάφεραν να κρατήσουν σταθερή την εισπραξιμότητα για τρία τρίμηνα του 2020 (ΑΜΘ, Κεντρικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Δυτικής Ελλάδας και Ηπείρου). Μάλιστα σε εννέα μήνες η Περιφέρεια Ηπείρου εισέπραξε τα 322,47 εκατ. από τα συνολικά 743 εκατ. που έχει εισπράξει καθ’ όλη την διάρκεια του προγράμματος που ξεκίνησε από το 2014 (ποσοστό 43,40%). Με την ως άνω είσπραξη των 743 εκατ. η Περιφέρεια Ηπείρου βρίσκεται στην 8η θέση ανάμεσα στις δέκα τρεις περιφέρειες, με «πρωταθλητές» φυσικά τις Περιφέρειες Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας.  

Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Sanofi: Μπαίνει και αυτή στην μάχη των εμβολίων

0

Το γαλλικό εργαστήριο Sanofi έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα θετικά αποτελέσματα μιας κλινικής δοκιμής του κύριου υποψήφιου εμβολίου της κατά της Covid-19, το οποίο ανέπτυξε μαζί με τη βρετανική GlaxoSmithKline (GSK), έπειτα από μια αποτυχία που προκάλεσε μήνες καθυστέρησης.

Τα ενδιάμεσα αποτελέσματα αυτής της δοκιμής φάσης 2 στον άνθρωπο δείχνουν πως η χορήγηση αυτού του εμβολίου «προκάλεσε την παραγωγή αυξημένων συγκεντρώσεων εξουδετερωτικών αντισωμάτων στους ενηλίκους όλων των ηλικιών σε επίπεδα συγκρίσιμα με αυτά που παρατηρήθηκαν σε πρόσωπα που είχαν αναρρώσει από μόλυνση» Covid, αναφέρει το εργαστήριο στη σημερινή ανακοίνωσή του.

Μια μελέτη φάσης 3, η τελευταία στον άνθρωπο πριν από ενδεχόμενη έγκριση αυτού του εμβολίου που βασίζεται σε ανασυνδυασμένη πρωτεΐνη, πρόκειται να αρχίσει μέσα στις προσεχείς εβδομάδες, διευκρίνιζει η Sanofi, η οποία θα αρχίσει παράλληλα παραγωγή.

Τα ενδιάμεσα αποτελέσματα δείχνουν παραγωγή αντισωμάτων στο 95% έως 100% των περιπτώσεων μετά τη χορήγηση μιας δεύτερης δόσης σε όλες τις ηλικιακές ομάδες (18 έως 95 ετών) και για όλες τις δόσεις που μελετήθηκαν.

#pgpartner

Επανάχρηση του κτιρίου Βασιλά στην Πάργα με πόρους της πολιτικής συνοχής της Ε.Ε.

0

Οι πόροι της πολιτικής συνοχής της Ε.Ε. έχουν αναδειχθεί σε χρήσιμο εργαλείο στο χρόνιο πρόβλημα της αξιοποίησης ιστορικών, παλαιών και διατηρητέων κτιρίων, που συχνά αποτελούν κληροδοτήματα επιφανών προσώπων προς το Δημόσιο. Η διαχείριση των κληροδοτημάτων αυτών δεν είναι ασφαλώς μόνο ζήτημα πόρων αλλά και άλλων ζητημάτων που άπτονται της γραφειοκρατίας και της αλλαγής χρήσης τους. Σίγουρα όμως, η επίλυση τουλάχιστον του προβλήματος εξεύρεσης των χρηματικών ποσών που απαιτούνται για την αποκατάσταση των κτιριών καθιστά πιο πιθανή την ευδοκίμηση των προσπαθειών για την αξιοποίηση των δημόσιων αυτών περιουσιακών στοιχείων. Μια τέτοια προσπάθεια είναι και το έργο της επανάχρησης του κτιρίου Βασιλά στην Πάργα, το οποίο κατάφερε να βρει χρηματοδότηση μέσω του προγράμματος της πολιτικής συνοχής της Ε.Ε., ΕΣΠΑ 2014 – 2020.

Στο ιστορικό κέντρο της πόλης της Πάργας βρίσκεται το αρχοντικό της επιφανούς οικογένειας Βασιλά, που κατασκευάστηκε το 1874. Έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού. Το κτίριο Βασιλά δόθηκε με συμβόλαιο δωρεάς στο Δήμο, ενώ στην συνέχεια ανατέθηκε σε μελετητική ομάδα η ανάπλαση και η διαμόρφωση του σε Δημαρχιακό Μέγαρο. Η μελέτη αυτή δεν ολοκληρώθηκε γιατί με δεδομένο, όπως είπαμε, ότι το κτίριο έχει χαρακτηρισθεί ως «Ιστορικό διατηρητέο μνημείο», η Διεύθυνση Αναστήλωσης Νεώτερων και Σύγχρονων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού είχε ζητήσει να τροποποιηθεί προκειμένου να υπάρξουν ήπιες επεμβάσεις και να γίνουν σεβαστά «τα αυθεντικά στοιχεία του αρχιτεκτονικού και δομικού χαρακτήρα» του κτιρίου.

Ωστόσο πλέον, το κτίριο παρουσιάζει σημαντικές φθορές και προβλήματα και έχει ζητηθεί στο παρελθόν η έγκριση εκτέλεσης επειγουσών εργασιών, για την αποφυγή της περαιτέρω φθοράς του μνημείου και την ασφάλεια των διερχομένων. Το κτίριο αποτελείται από δυο κύριους όγκους και έναν αύλειο ημιστεγασμένο χώρο. Ο πρώτος κύριος όγκος είναι τετραώροφος ορθογωνικής περίπου διατομής ενώ ο δεύτερος κύριος όγκος είναι διώροφος και ουσιαστικά αποτελεί προέκταση του αύλειου χώρου, ο οποίος περιβάλλεται από υψηλό πέτρινο τοίχο και είναι κατά το ήμισυ στεγασμένος από διαδοχικές καμάρες.

Με το έργο με τίτλο «Δημιουργική Επανάχρηση του κτιρίου Βασιλά του Δήμου Πάργας» το οποίο εντάχθηκε στο πρόγραμμα ΕΣΠΑ 2014 – 2020 την 01/06/2019 με προϋπολογισμό 1.515.535 ευρώ, γίνεται η … τελική προσπάθεια για διάσωση και επανάχρηση του κτιρίου. Στο πλαίσιο του έργου προβλέπεται η ανακατασκευή του κτιρίου και η επανάχρηση του ως Πολυδύναμο Πολιτιστικό Κέντρο. Το σχέδιο αξιοποίησης του κτιρίου ως πολιτιστικού κέντρο προβλέπει μεταξύ άλλων τη διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων, εκθέσεων και συνεδρίων ακόμα και διεθνούς ενδιαφέροντος στην Πάργα, η οποία θα οδηγήσει στην αναβάθμιση του ρόλου του Δήμου σε περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο, στην εντονότερη προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής αλλά και στην άμβλυνση των περιφερειακών ανισοτήτων στον τομέα του Πολιτισμού.

Οι παρεμβάσεις στο κτίριο αλλά και η σχεδιαζόμενη χρήση του θα σεβαστούν πλήρως την ταυτότητα του κτιρίου αλλά και της πόλης ενώ θα ενισχύσουν και την αναγνωρισιμότητα του ως ένα σημείο αναφοράς για την πολιτιστική δημιουργία και τις δράσεις της δημιουργικής βιομηχανίας της περιοχής.

Το νέο Πολυδύναμο Πολιτιστικό Κέντρο Πάργας, που θα λειτουργεί στο κτίριο Βασιλά, θα στοχεύει στο να προβάλλει τον πολιτισμό και τον τουρισμό της περιοχής φιλοξενώντας παράλληλα δράσεις και εκδηλώσεις, να παρέχει υπηρεσίες υψηλού επιπέδου σε πολιτιστικό και επαγγελματικό επίπεδο καθόλη τη διάρκεια του έτους ως σύγχρονος πολυχώρος δραστηριοτήτων και να υλοποιεί την επίσημη πολιτιστική πολιτική του Δήμου Πάργας. Η αισιόδοξη πρόβλεψη της επανάχρησης του χώρου είναι οι εορταστικές εκδηλώσεις των Χριστουγέννων, της Αποκριάς, της ημέρας της γυναίκας, το πολιτιστικό πρόγραμμα του Δήμου Πάργας, εκδηλώσεις στο πλαίσιο της γιορτή της σαρδέλας, τα παραδοσιακά φεστιβάλ αλλά και οι μικρότερης εμβέλειας διοργανώσεις που γίνονται σε όλη τη διάρκεια του έτους, να φιλοξενούνται στο νέο αυτό χώρο. Ήδη τον Φεβρουάριο 2021, προκηρύχθηκε από τον Δήμο Πάργας, διαγωνισμός για τις μελέτες υλοποίησης του έργου.

Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρτα: Θύμα «νιγηριανής απάτης» έχασε 35.000 ευρώ!

Μπορεί να έχει γίνει πλέον κλασική η λεγόμενη «νιγηριανή απάτη», αλλά πάντα βρίσκει αφελή θύματα που δελεάζονται μπροστά στο ενδεχόμενο να αποκτήσουν από το πουθενά ένα πολύ μεγάλο χρηματικό ποσό, όπως συνέβη με έναν άνδρα από την Άρτα.

Το θύμα δέχθηκε e-mail από άγνωστο άτομο το οποίο γνώρισε σε ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης και του συστήθηκε ως γυναίκα στέλεχος στρατού αφρικανικής χώρας, η οποία τάχα είχε στην κατοχή της ένα ιδιαίτερα μεγάλο ποσό που όμως δεν μπορούσε να βγάλει από την χώρα της. Με την πρόφαση ότι δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει δικά της χρήματα, του ζήτησε να καλύψει τα έξοδα με την υπόσχεση ότι θα του έδινε πολλαπλάσιο ποσό όταν θα ολοκληρώνονταν η μεταφορά.

Ο Έλληνας πείστηκε και κατέθεσε τμηματικά το ποσό των 34.850 ευρώ σε τραπεζικούς λογαριασμούς που του έδωσε η απατεώνισσα, αλλά φυσικά αντάλλαγμα δεν… είδε! Μετά την καταγγελία του, η Ασφάλεια ταυτοποίησε ως δράστιδα μια αλλοδαπή και σε βάρος της σχηματίστηκε δικογραφία για απάτη που υποβλήθηκε στον εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Άρτας. Η έρευνα συνεχίζεται για να διαπιστωθεί αν η γυναίκα διέθετε και άλλους συνεργούς.

Απάτη και σε βάρος κρεοπώλη στην Άρτα

Αρκετό θράσος είχε ένας Έλληνας απατεώνας που παρουσιάστηκε σε ένα κρεοπωλείο στην Άρτα την περασμένη Δευτέρα, συστήθηκε ως κτηνοτρόφος και είπε στον ιδιοκτήτη ότι θα του διέθετε αρνιά και κατσίκια σε χαμηλή τιμή εν όψει του Πάσχα.

Ο κρεοπώλης πείστηκε, έκανε παραγγελία και του έδωσε 200 ευρώ ως προκαταβολή, όμως ο «κτηνοτρόφος» έγινε άφαντος! Το θύμα τον κατήγγειλε και οι αστυνομικοί της Ασφάλειας κατάφεραν να τον ταυτοποιήσουν και να συντάξουν σε βάρος του δικογραφία για απάτη, την οποία υπέβαλαν στον εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Άρτας

πηγή protothema.gr

#pgnews