Το γνωστό σχεδόν σε όλους “Εξοικονομώ”, σε όλους τους κύκλους του, επέλεξαν οι Έλληνες ως το πλέον επιτυχημένο πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από πόρους της ΕΕ, ενώ αντίστοιχα ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών “Ελευθέριος Βενιζέλος” θεωρείται ως το πλέον επιτυχημένο Ευρωπαϊκό έργο. Αυτό προέκυψε από την έρευνα που πραγματοποίησε η εταιρεία “To The Point”, για το ευρωπαϊκό έργο «Η Συνοχή Δίπλα μας» – CohesionGR, ανάμεσα σε δείγμα 1140 ενήλικων ανδρών και γυναικών από όλη την χώρα.
Ειδικότερα, το πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων που ξεκίνησε ως Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον και εξελίχθηκε τα τελευταία χρόνια σε «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» συγκέντρωσε το 33,1% των προτιμήσεων των πολιτών στην ερώτηση για το πιο επιτυχημένο πρόγραμμα που γνωρίζουν και χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με σχετικές ανακοινώσεις του ΥΠΕΝ τις τελευταίες εβδομάδες, που έτυχαν ευρείας δημοσιότητας, ο νέος ανανεωμένος κύκλος του προγράμματος θα ξεκινήσει το προσεχές φθινόπωρο, από το ΤΕΕ, με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αυτή τη φορά και όχι του ΕΣΠΑ όλους τους άλλους κύκλους μέχρι σήμερα.
Στην ίδια ερώτηση, με προκαθορισμένες απαντήσεις, για τα πιο πετυχημένα ευρωπαϊκά προγράμματα, στις προτιμήσεις των πολιτών ακολουθούν τα προγράμματα Erasmus με 20,8%, δηλαδή σχεδόν 1 στους 5 πολίτες επιλέγουν ως επιτυχημένη τη σχετική κοινοτική πρωτοβουλία με τις (ακαδημαϊκές – φοιτητικές – επιχειρηματικές, κατά βάση) ανταλλαγές. Επόμενα στις προτιμήσεις των πολιτών έρχονται τα προγράμματα Βοήθεια στο Σπίτι (15,8%), το πρόγραμμα Νεανική Επιχειρηματικότητα (8,1%), οι Επιταγές Κατάρτισης Ανέργων και τα Κουπόνια Διαδικτύου Φοιτητών/Μαθητών (6%), που έχουν χρηματοδοτηθεί και κάποια συνεχίζουν από τομεακά και περιφερειακά προγράμματα του ΕΣΠΑ, με πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ. Άλλες κοινοτικές πρωτοβουλίες, όπως το πρόγραμμα Leader (4,9%), που αφορά την ύπαιθρο χώρα και το πρόγραμμα Horizon (με μόλις 0,4%), συγκεντρώνουν πολύ λιγότερες προτιμήσεις, πιθανότατα και αναγνωρισιμότητα, στο δείγμα της έρευνας, ενώ ένα ποσοστό 10,9% των ερωτηθέντων δεν θέλησε να κατονομάσει κάποιο από τα παραπάνω.
Έργα με ευρωπαϊκή σφραγίδα
Στην ερώτηση για το πιο επιτυχημένο έργο που γνωρίζετε και χρηματοδοτήθηκε από πόρους της ΕΕ, οι Έλληνες επέλεξαν στην κορυφή τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών “Ελευθέριος Βενιζέλος” με ποσοστό 24,9%. Ακολουθούν τα έργα της Αττικής Οδού, η Γέφυρα Ρίου- Αντιρρίου, Taxis Net και Διαύγεια, Εγνατία Οδός και Νέες Γραμμές του Μετρό σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη με ποσοστά 18,9%, 14,4%, 14%, 9,8% και 7,4% αντίστοιχα. Τέλος, οι ερωτηθέντες επέλεξαν ως επόμενα στις προτιμήσεις τους πιο σύγχρονα, κάπως, έργα όπως η Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση (6,3%) και τα νέα Αρχαιολογικά Μουσεία, όπως αυτά σε Ακρόπολη, Θήβα κλπ (1,8%).
Σε πιο εξειδικευμένες και επιμέρους ερωτήσεις για το ΕΣΠΑ, όσοι απάντησαν ότι γνωρίζουν κάποιο έργο που έχει χρηματοδοτηθεί από το ΕΣΠΑ ειδικά στην περιοχή τους, ανάφεραν κατά σειρά προτίμησης, με ελεύθερη απάντηση χωρίς προκαθορισμένα έργα, μεταξύ άλλων τα εξής: Το Μετρό (10,5%), το Οδικό Δίκτυο της χώρας (9,3%), την επένδυση στο Ελληνικό (6,8% – που προς το παρόν δεν έχει καμία ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ωστόσο), την Ιονία Οδό (5,8%), τα νέα Λιμάνια (5,8%), τις ενσιχύσεις στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (5,8%), την Αττική Οδό (4,5%), βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς (3,7%), τη γέφυρα Ρίου Αντιρρίου (3,5%), τον αυτοκινητόδρομο Ε65 (3%).
Όσοι απάντησαν ότι γνωρίζουν κάποιο έργο που έχει χρηματοδοτηθεί από το ΕΣΠΑ σε κάποια άλλη περιοχή, ανέφεραν αυθόρμητα (χωρίς προκαθορισμένη λίστα απαντήσεων) τα έργα για το Μετρό της Θεσσαλονίκης σε ποσοστό 22,4%, και κατόπιν, μεταξύ άλλων, την Αττική Οδό (11,8%), το αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος (8,4%), Εγνατία Οδό (7%), το Μετρό της Αθήνας (6,8%), το ΚΕΛ Μαρκοπούλου και τα έργα λυμάτων της Ανατολικής Αττικής (6,6%) τα προγράμματα πρόσληψης ανέργων (6,4%) κλπ. Αξίζει να σημειωθεί ότι αρκετοί από τους ερωτώμενους εστίασαν τις απαντήσεις τους σε «μικρά» κατά τόπους έργα όπως σχολεία, ενισχύσεις σε επιχιερήσεις, λιμάνια, αναπλάσεις κλπ. που δεν μπόρεσαν να αποκτήσουν ξεχωριστά το καθένα μεγάλες ποσοστιαίες αναφορές.
Επιπλέον, το 83,7% των ερωτηθέντων δηλώνει δε γνωρίζει κάποιο έργο που να έχει χρηματοδοτηθεί από την Πολιτική Συνοχής, ενώ 5,7% δεν απάντησε, σε αντίθεση με μόλις 10,6% που δήλωσε πως γνωρίζει. Μάλιστα, μεταξύ των τελευταίων, το 40,7% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει κάποιο συγκεκριμένο έργο ή δράση ή επιχείρηση ειδικά στην περιοχή του που έχει χρηματοδοτηθεί από την Πολιτική Συνοχής. Από το 37% που δηλώνει ότι γνωρίζει, με αυθόρμητες απαντήσεις οι ερωτώμενοι αναφέρονται σε άυλα προγράμματα και στο ΤΕΠΙΧ (Ταμείο Επιχειρηματικότητας) σε ποσοστό 28,6%, και στην ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και στα γνωστά Κέντρα Κοινότητας σε όλη τη χώρα σε ποσοστά 14,3%.
Σημειώνεται ότι η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ και ειδικότερα από το έργο «Η Συνοχή Δίπλα μας» – #CohesionGR που υλοποιούν η εταιρεία επικοινωνίας και συμβούλων REGIOCOP LTD με την Ένωση Ιδιοκτητών Επαρχιακού Τύπου (EIET), σε συνεργασία με τους ενημερωτικούς ιστοτόπους euractiv.gr, eustories.gr, και 28 επαρχιακές εφημερίδες και ιστοσελίδες. Η έρευνα διεξήχθη τηλεφωνικώς από την εταιρεία To The Point, το διάστημα μεταξύ 14–29 Ιουνίου 2021, ανάμεσα σε 1140 άνδρες και γυναίκες άνω των 17 ετών, κατοίκων και των 13 Περιφερειών της χώρας.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι Έλληνες αγνοούν βασικές πολιτικές, έργα και χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα έρευνας που πραγματοποίησε η εταιρεία “To The Point”, για το ευρωπαϊκό έργο «Η Συνοχή Δίπλα μας» – CohesionGR, ανάμεσα σε δείγμα 1140 ενήλικων ανδρών και γυναικών από όλη την χώρα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι ακόμα και μεταξύ όσων υποστήριξαν ότι γνωρίζουν ή έχουν ακούσει κάτι για τις πολιτικές της ΕΕ, μεγάλο ποσοστό έδωσε λάθος απαντήσεις σε βασικές ερωτήσεις σχετικά με το είδος και την ουσία αυτών των πολιτικών, κάτι που αποδεικνύει τη σοβαρή έλλειψη ενημέρωσης και πληροφόρησης της ελληνικής κοινωνίας για βασικά Ευρωπαϊκά ζητήματα.
Ειδικότερα, σε ποσοστό 45,1% οι ερωτηθέντες απάντησαν ότι δεν γνωρίζουν τί είναι η Περιφερειακή Πολιτική της ΕΕ. Μόλις το 22,7% του δείγματος, σχεδόν 1 στους 4, απάντησε ότι η Περιφερειακή Πολιτική είναι μία ταυτόσημη ονομασία της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ. Από τους υπόλοιπους που έδωσαν λάθος απαντήσεις, το 15,7% δήλωσε ότι αποτελεί μέρος της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Άμυνας της ΕΕ, το 6,3% ότι είναι μία Συμφωνία μεταξύ Μεσογειακών χωρών, ενώ 5,9% απάντησε ότι πρόκειται για μία Συμφωνία ορισμένων μόνο χωρών της ΕΕ και γειτόνων της και 4,2% τίποτε από όλα αυτά.
Ακόμη, σε συντριπτικό ποσοστό της τάξης του 77,1% οι ερωτώμενοι απάντησαν ότι δεν γνωρίζουν ούτε έχουν διαβάσει κάτι σχετικά με την Πολιτική Συνοχής της Ε.Ε., ενώ μόλις το 17,6% απάντησε ότι γνωρίζει κάτι (έχει ακούσει ή διαβάσει κάτι) για την Πολιτική Συνοχής της ΕΕ.
Μεταξύ όμως όσων απάντησαν ότι γνωρίζουν κάτι για την Πολιτική Συνοχής, το 71,4% πιστεύει ορθώς ότι αυτή αποτελεί μία από τις κύριες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση όλων των χωρών μελών, ενώ το 6,1% απάντησε ότι αποτελεί μία Κοινωνική Πρωτοβουλία της κυβέρνησης στην Ελλάδα, 10,2% απάντησε αυθόρμητα όλα τα παραπάνω και 12,2% τίποτα από αυτά.
Στην ερώτηση για το εάν οι πολίτες γνωρίζουν ποιές είναι οι λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες της Ελλάδας με βάση τους κανόνες της ΕΕ, το ΑΕΠ τους και το επίπεδο της ανεργίας, απάντησαν, μεταξύ άλλων, τα εξής: Ηπείρου 24,2%, Δυτ. Μακεδονίας 22,8%, Αν. Μακεδονίας – Θράκης 20,7%. Ενώ, στην ερώτηση αντίστοιχα, για το εάν γνωρίζουν ποιά είναι η περισσότερο ανεπτυγμένη περιφέρεια της Ελλάδας; Οι ερωτηθέντες απάντησαν με ποσοστό 65,5% Αττική, και με ποσοστό 10,1% Κρήτη.
Σημαντικός ο ρόλος της Πολιτικής Συνοχής
Όσον αφορά τον βασικό ρόλο της Πολιτικής Συνοχής, το 41,3% απάντησε ότι αυτός έγκειται στη μείωση ανισοτήτων μεταξύ των περιοχών της ΕΕ, το 23,9% στην ενίσχυση του κοινωνικού κράτους πρόνοιας στην ΕΕ, το 19,6% στη διαμόρφωση κοινής εξωτερικής πολιτικής στην ΕΕ, το 2,2% στην ενίσχυση της αμυντικής πολιτικής της ΕΕ, ενώ το 13% θεωρεί ότι δεν αφορά τίποτα από τα παραπάνω.
Επίσης, σε ποσοστό 33,3% οι ερωτηθέντες δε γνώριζαν ποιά ακριβώς είναι τα Ταμεία της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ, ενώ το 17% απάντησε το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το 12,8% το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το 12,2% το Ταμείο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, το 23,9% απάντησε ορθώς όλα τα παραπάνω, και μόλις το 4,2% κανένα από τα παραπάνω.
Επιπλέον, το 83,7% των ερωτηθέντων δηλώνει δε γνωρίζει κάποιο έργο που να έχει χρηματοδοτηθεί από την Πολιτική Συνοχής, ενώ 5,7% δεν απάντησε, σε αντίθεση με μόλις 10,6% που δήλωσε πως γνωρίζει.
Ξέρουν οι πολίτες από ΕΣΠΑ;
Ωστόσο η εικόνα αλλάζει όταν τα ερωτήματα γίνονται είτε πιο γενικά για ευρωπαϊκούς πόρους είτε πιο ειδικά για το ΕΣΠΑ.
Σε γενικότερο επίπεδο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι στην ερώτηση για το αν «Γνωρίζετε κάποιο άλλο έργο ή δράση ή επιχείρηση που έχει χρηματοδοτηθεί γενικότερα από ευρωπαϊκούς πόρους;», σε ποσοστό 64,4% οι ερωτηθέντες απάντησαν “Όχι”, ενώ μόλις το 35,6% απάντησε “Ναι”.
Σε ειδικότερο επίπεδο, σε ποσοστό 62,2% οι ερωτηθέντες απάντησαν ότι γνωρίζουν τι είναι το ΕΣΠΑ, το 29,1% απάντησε ότι έχει περιορισμένες πληροφορίες επ΄αυτού, ενώ μόλις το 7,6% απάντησε ότι δε γνωρίζει καθόλου τί ακριβώς σημαίνει η εν λόγω Ευρωπαϊκή Πολιτική στη χώρα μας.
Επιπλέον, σε συντριπτικό ποσοστό της τάξης του 70% οι πολίτες απάντησαν ότι γνωρίζουν κάποιο έργο που έχει χρηματοδοτηθεί από το ΕΣΠΑ, ενώ οι υπόλοιποι δήλωσαν άγνοια.
Μάλιστα, όσοι έχουν κάποια πληροφόρηση σχετικά με τα προγράμματα του ΕΣΠΑ, δήλωσαν ότι γνωρίζουν συγκεκριμένα κάποιο έργο που έχει χρηματοδοτηθεί από τα εν λόγω προγράμματα στην περιοχή τους σε ποσοστό περίπου 6 στους 10 (59,4%), το 13,2% γνωρίζει κάποιο έργο σε άλλη περιοχή, ενώ το 27,5% δήλωσε ότι δεν γνωρίζει κανένα έργο.
Εξαιρετικά σημαντικό ακόμη θεωρείται το εύρημα ότι 72,7% των ερωτηθέντων γνωρίζει ότι η Ελλάδα έχει κάνει χρήση των πόρων και των εργαλείων που δίνει η ΕΕ μέσω της Πολιτικής Συνοχής, των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών Ταμείων και άλλων πηγών για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού, και των κοινωνικών και οικονομικών του επιπτώσεων. Μόλις το 17,4% έχει την αντίθετη άποψη (ότι η χώρα δεν έχει κάνει χρήση των πόρων), ενώ μόλις το 9,9% δεν γνωρίζει ή δεν απαντά σχετικά, που είναι από τα μικρότερα ποσοστά σε αντίστοιχες ερωτήσεις της έρευνας..
Δεδομένου ότι μέχρι σήμερα η πλειονότητα των ευρωπαϊκών πόρων που έχουν δοθεί στη χώρα μας τα τελευταία 30 χρόνια προέρχεται από πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ, καθόσον μάλιστα τα Ταμεία της αποτελούν τον βασικό αιμοδότη των ΚΠΣ αρχικά και των ΕΣΠΑ πλέον, αναδεικνύεται εμφατικά η ανάγκη για μεγαλύτερη ενημέρωση των πολιτών για μία από τις βασικότερες και πιο χρήσιμες ευρωπαϊκές πολιτικές στην Ελλάδα.
Σημειώνεται ότι η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ και ειδικότερα από το έργο «Η Συνοχή Δίπλα μας» – #CohesionGR που υλοποιούν η εταιρεία επικοινωνίας και συμβούλων REGIOCOP LTD με την Ένωση Ιδιοκτητών Επαρχιακού Τύπου (EIET), σε συνεργασία με τους ενημερωτικούς ιστοτόπους euractiv.gr, eustories.gr, και 28 επαρχιακές εφημερίδες και ιστοσελίδες. Η έρευνα διεξήχθη τηλεφωνικώς από την εταιρεία To The Point, το διάστημα μεταξύ 14–29 Ιουνίου 2021, ανάμεσα σε 1140 άνδρες και γυναίκες άνω των 17 ετών, κατοίκων και των 13 Περιφερειών της χώρας.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι μεγάλες πυρκαγιές στην χώρα μας και αυτό το καλοκαίρι, αλλά και σε όλη την περιοχή της Μεσογείου επιβεβαιώνουν δύο πραγματικότητες. Πρώτον ότι η κλιματική αλλαγή δεν είναι κάτι μελλοντικό που θα κληθούμε να βρούμε τρόπους αντιμετώπισης, αλλά φαινόμενο που εξελίσσεται μπροστά μας. Δεύτερον ότι θα υφίσταται μια διαρκής ανάγκη εξοπλισμού των πυροσβεστικών σωμάτων, ώστε αυτά να είναι σε θέση, κατά το μέτρο του δυνατού, να αντιμετωπίσουν τις όλο και αυξανόμενες θερινές (και μη) πυρκαγιές.
Για την περιφέρεια Ηπείρου η ανάγκη αυτή για ανανέωση του εξοπλισμού καλύπτεται εν μέρει μέσα από το έργο «Εξοπλισμός πυροσβεστικού σώματος περιφέρειας Ηπείρου» του προγράμματος χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΣΠΑ 2014 – 2020. Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό 2.115.000 ευρώ και εντάχθηκε στο πρόγραμμα ΕΣΠΑ τον Οκτώβριο 2019 με ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Δεκέμβριο 2023. Αφορά τον εξοπλισμού του Πυροσβεστικού Σώματος στην περιφέρεια Ηπείρου και περιλαμβάνει τρία υπόεργα.
Το υποέργο 1 περιλαμβάνει την προμήθεια πέντε υδροφόρων πυροσβεστικών οχήματων παντός εδάφους, 4Χ4, χωρητικότητας 4.000 λίτρων νερού το καθένα. Πρόκειται για πυροσβεστικά οχήματα εξοπλισμένα με δεξαμενές νερού και αφρού χωρητικότητας 4.000 λίτρων και 300 λίτρων, αντίστοιχα, με ικανότητα μεταφοράς δύο ακόμη μελών πληρώματος πλέον του οδηγού. Τα υπό προμήθεια οχήματα θα χρησιμοποιηθούν από το Πυροσβεστικό Σώμα με κύριο έργο την δασοπυρόσβεση με αποτέλεσμα να επιχειρούν σε εξαιρετικά ανώμαλα εδάφη και δύσβατες περιοχές. Επίσης θα διαθέτουν πρόσθετο, κατάλληλο εξοπλισμό προκειμένου να επεμβαίνουν και σε άλλα συμβάντα αρμοδιότητας του Πυροσβεστικού Σώματος.
Το υποέργο 2 περιλαμβάνει την προμήθεια πέντε οχημάτων βοηθητικού τύπου VAN 4×4. Πρόκειται για όχημα (4×4) μικτής χρήσης (μεταφοράς προσωπικού και εξοπλισμού) με κύριο έργο τη μεταφορά προσωπικού και του εξοπλισμού τους σε συμβάντα αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών (πυρκαγιές – πλημμύρες), καθώς και σε άλλα συμβάντα αρμοδιότητας του Πυροσβεστικού Σώματος. Θα έχει δυνατότητα μεταφοράς εννιά ατόμων συμπεριλαμβανομένου του οδηγού και επιπλέον χώρο αποσκευών για να τοποθετείται ο ατομικός και λοιπός πυροσβεστικός εξοπλισμός των επιβαινόντων. Ο θάλαμος οδήγησης – επιβατών θα φέρει δύο θύρες στο χώρο οδήγησης και μία συρόμενη θύρα στη δεξιά πλευράς του αμαξώματος ενώ τα καθίσματα θα είναι διαμορφωμένα σε τρεις σειρές των τριών ατόμων.
Τέλος στο υποέργο 3 περιλαμβάνεται η προμήθεια πέντε σειρών διασωστικών υδραυλικών εργαλείων (μπαταρίας). Η διασωστική σειρά θα χρησιμοποιηθεί σε επιχειρήσεις διάσωσης όπως κατά τον απεγκλωβισμό ατόμων σε τροχαία ατυχήματα, καταρρεύσεις κτιρίων κλπ.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για να προχωρήσουν και να γίνουν πλήρως κομμάτι της καθημερινότητας μας τόσο η ανακύκλωση όσο και η κυκλική οικονομία, θα πρέπει οι απαραίτητες σχετικές υπόδομες να είναι όσο το δυνατόν ευκολότερα προσβάσιμες στους πολίτες. Οι μπλε κάδοι έχουν καταφέρει να καταστήσουν γνωστή και ευχερή την ανακύκλωση για τα οικιακά απορρίμματα, αφού υπάρχει ένας μπλε κάδος σχεδόν δίπλα σε κάθε κάδο απορριμμάτων. Όμως το εγχείρημα των μπλε κάδων δεν μπορεί να εξυπηρετήσει άλλες περιπτώσεις ανακύκλωσης όπως πχ ογκώδη απορρίμματα ή όσα απαιτούν ιδιαίτερη μεταχείριση, καθώς και τις ανάγκες της επανάχρησης. Αυτό το λειτουργικό κενό προσπαθεί να καλύψει η δημιουργία πράσινων σημείων.
Τι είναι τα «πράσινα σημεία»
Το Πράσινο Σημείο είναι ένας οργανωμένος χώρος, όπου ο πολίτης μπορεί να φέρνει ανακυκλώσιμα υλικά, ογκώδη (π.χ. έπιπλα, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές), μικρά επικίνδυνα απόβλητα (όπως μπαταρίες, χρώματα, κλπ.), πράσινα απόβλητα και άλλα είδη αποβλήτων. Βασικός σκοπός του Πράσινου Σημείου είναι η διαλογή στην πηγή και ο διαχωρισμός διαφορετικών υλικών και ρευμάτων αποβλήτων, με στόχο: – Την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση – Τη μείωση του κόστους μεταφοράς και διαχείρισης των αποβλήτων – Τη βελτίωση της εμπορευσιμότητας των ανακυκλώσιμων υλικών – Τη μείωση των αποβλήτων προς ταφή.
Στο πρόγραμμα της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΣΠΑ 2014 – 2020 έχουν ενταχθεί αρκετά έργα δημιουργίας πράσινων σημείων σε όλη την Ήπειρο. Συγκεκριμένα έχει προβλεφθεί η χρηματοδότηση της δημιουργίας των κάτωθι πράσινων σημείων (αναφέρονται με ύψος προϋπολογισμού):
Κατασκευή Πράσινου Σημείου Δήμου Ηγουμενίτσας: Προϋπολογισμός 933.198 ευρώ. Θα δημιουργηθεί ένα πράσινο σημείο σε επίπεδο Δήμου, όπου θα συλλέγονται χωριστά ανακυκλώσιμα υλικά όπως χαρτί, μέταλλο, πλαστικό και γυαλί, πράσινα και άλλα είδη. Το πράσινο σημείο θα λειτουργεί συμπληρωματικά των συστημάτων διαλογής στην πηγή που θα εφαρμόζονται για τα διάφορα ρεύματα υλικών (π.χ. συσκευασίες, κ.λπ)
Κατασκευή Πράσινου Σημείου στο Δήμο Ιωαννιτών: Προϋπολογισμός 876.620 ευρώ. Το έργο εντάχθηκε στο πρόγραμμα ΕΣΠΑ 2014 – 2020 την 24.3.2021 και έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης την 31.12.2023.
Κατασκευή Πράσινου Σημείου Δήμου Νικολάου Σκουφά: Προϋπολογισμός 849.871 ευρώ. Το έργο περιλαμβάνει την κατασκευή όλων των απαιτούμενων έργων υποδομής για το Πράσινο Σημείο του Δήμου, την προμήθεια του εξοπλισμού και τα απαιτούμενα έργα για τη σύνδεση του έργου με τα δίκτυα οργανισμών κοινής ωφέλειας
Δημιουργία Πρασίνου Σημείου του Δήμου Αρταίων: Προϋπολογισμός 808.337 ευρώ.
Kατασκευή Πράσινου Σημείου Δήμου Ζίτσας: Προϋπολογισμός 799.508 ευρώ. Το συγκεκριμένο σημείο μάλιστα θα χαρακτηριστεί και Μεγάλο Πράσινο Σημείο
Πράσινο Σημείο Δήμου Πάργας: Προϋπολογισμός 782.593 ευρώ
Κατασκευή Πράσινου Σημείου Δήμου Ζηρού: Προϋπολογισμός 712.645 ευρώ
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στα μεγάλα οδικά έργα που έχουν ενταχθεί για την χρηματοδότηση τους στο πρόγραμμα της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΣΠΑ 2014 – 2020, περιλαμβάνεται και η ολοκλήρωση του μεγάλου δακτυλίου της πόλης των Ιωάννινων και συγκεκριμένα το τμήμα από τον κόμβο του Πανηπειρωτικού Σταδίου μέχρι τον κόμβο Βογιάνου. Η διαφοροποίηση όμως του συγκεκριμένου έργου με τα αντίστοιχα μεγάλα οδικά έργα είναι ότι αυτό περιλαμβάνει και ποδηλατική και περιπατητική διαδρομή μήκους περίπου 2.000 μέτρων.
Το έργο
Η κατασκευή του έργου ξεκινά από τον ήδη κατασκευασμένο ισόπεδο κυκλικό κόμβο στην συμβολή της λεωφόρου Γεννηματά με την οδό Βογιάνου και καταλήγει στην συμβολή της οδού πρόσβασης προς το Πανηπειρωτικό στάδιο. Έχει συνολικό μήκος 4.360 μέτρα περίπου και περιλαμβάνει παράπλευρους και κάθετους οδούς, καθώς και επτά ισόπεδους κυκλικούς κόμβους, μέσω των οποίων διασφαλίζεται η ασφαλής σύνδεση και εξυπηρέτηση των παρόδιων οικισμών. Το πρώτο τμήμα του έργου αφορά από το σημείο έναρξης του έργου και μέχρι τη διέλευση της Λεωφόρου Ιωνίας (συνέχεια της Λεωφόρου Γεννηματά), όπου προβλέπεται η κύρια αρτηρία και οι παράπλευροι οδοί και κατασκευάζονται τρεις ισόπεδοι κυκλικοί κόμβοι.
Στο τελευταίο τμήμα της οδού μετά το κόμβο η αρτηρία κινείται μεταξύ του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου της Ανατολής και του εκτός σχεδίου τμήματός της. Στο τέλος αυτού του τμήματος και στην συμβολή της αρτηρίας με την οδό Ιωαννίνων διαμορφώνεται ισόπεδος κυκλικός κόμβος, ο οποίος θα εξυπηρετεί και την σύνδεση με το Πανηπειρωτικό Στάδιο. Στο ανατολικό άκρο του κόμβου και από τις δύο πλευρές της αρτηρίας διαμορφώνονται επιφάνειες που μπορεί να χρησιμοποιηθούν για στάθμευση ποδηλάτων και ανάπαυση πεζών. Σε όλο το μήκος της οδού, επί της κεντρικής νησίδας, των παράπλευρων νησίδων και στους ισόπεδους κυκλικούς κόμβους προβλέπεται η φύτευση δέντρων, ενισχύοντας με αυτό τον τρόπο το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της παρέμβασης.
Το έργο έχει ενταχθεί για χρηματαδότηση, όπως προαναφέραμε, στο ΕΣΠΑ 2014 – 2020 από τoν Σεπτέμβριο 2019, με προϋπολογισμό 27.336.071 ευρώ και ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Δεκέμβριο 2023. Αρχικώς, κατόπιν της ένταξης του, το έργο παρουσίασε προβλήματα στην υλοποίηση του και καθυστέρησεις, όμως φαίνεται ότι πλέον κινείται σε πιο ομαλά επίπεδα. Πράγματι, τον Μάιο 2021 συζητήθηκαν στα αρμόδια δικαστήρια οι αιτήσεις για τον καθορισμό της προσωρινής τιμής μονάδας για την απαλλοτρίωση, ενώ για τις 5 Ιουλίου είχε προκηρυχθεί η διεξαγωγή της ηλεκτρονικής δημοπρασίας για την ανάθεση του έργου.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η κοινοτική νομοθεσία και η Πολιτική Συνοχής συμβάλλουν στη μείωση των ατμοσφαιρικών ρύπων στην Ελλάδα
του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr)
Μία από τις πιο σημαντικές συμβολές των ευρωπαϊκών πολιτικών και ιδίως της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ στη χώρα μας, που συχνά υποτιμάται, είναι η αλλαγή που έχει συμβεί στα θέματα ρύπανσης του περιβάλλοντος και ιδίως στην ατμοσφαιρική ρύπανση, δηλαδή στη μόλυνση του αέρα που αναπνέουμε.
Οι Ελληνικές πόλεις στις αρχές της δεκαετίας του 1980, μετά από δεκαετίες ανάπτυξης και μεγέθυνσης, είχαν γίνει σχεδόν ανυπόφορες, ιδίως το καλοκαίρι, λόγω των υψηλών επιπέδων ρύπανσης του αέρα, από διάφορους ρύπους, κυρίως από διοξείδιο του άνθρακα αλλά όχι μόνο. Το νέφος της Αθήνας (που οπτικοποιήθηκε τη δεκαετία του 1980 και ως τέρας) έμεινε γνωστό στην ιστορία της χώρας αλλά ατμοσφαιρική ρύπανση υπήρχε για χρόνια και σε πολλές άλλες πόλεις. Η Θεσσαλονίκη, ο Βόλος, η Πάτρα, ακόμη και το Ηράκλειο της Κρήτης αντιμετώπισαν στο παρελθόν μεγάλα προβλήματα νέφους, ατμοσφαιρικής ρύπανσης δηλαδή, κυρίως από την κίνηση των οχημάτων και πολλές φορές από βιομηχανικά φουγάρα.
Η ένταξη της Ελλάδας στην ΕΕ πριν από 40 χρόνια άρχισε προοδευτικά να βοηθά να αλλάξει αυτή η εικόνα. Το ευρωπαϊκό κεκτημένο προέβλεπε μια καλύτερη ποιότητα ζωής και οι πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα είδαν τους πόρους της ΕΕ και την κοινοτική νομοθεσία που σιγά – σιγά δημιουργούνταν ως ευκαιρία να αλλάξουν την κατάσταση στη χώρα και στα θέματα ρύπανσης του αέρα.
Με οραματιστή, αρχικά, τους Αντώνη Τρίτση και Ευάγγελο Κουλουμπή, τη δεκαετία του 1980, μπήκαν βασικοί άξονες στη μάχη για την καταπολέμηση του νέφους της Αθήνας. Και στη συνέχεια, όλες οι πολιτικές δυνάμεις, ιδίως από τη δεκαετία του 1990 και μετά, εκμεταλλευόμενοι τους πόρους που δόθηκαν στην Ελλάδα από την Πολιτική Συνοχής της ΕΕ άρχισαν να εφαρμόζουν προγράμματα και μέτρα, με βάση και τις κοινοτικές οδηγίες, που μείωναν προοδευτικά την ατμοσφαιρική ρύπανση. Πολλές φορές η Ελλάδα δεν έκανε όσα έπρεπε εγκαίρως και βρέθηκε ενώπιος ενωπίω με το ΕυρωΔικαστήριο για θέματα ρύπανσης. Αλλά κάθε φορά η Ελλάδα προχωρούσε μπροστά, έστω και με καθυστέρηση, με τη βοήθεια των ευρωπαϊκών πόρων, ώστε να φτάσουμε μέσα σε 2-3 δεκαετίες σε μια πολύ καλύτερη κατάσταση – αλλά δυστυχώς όχι ακόμη τέλεια.
Καρότο και μαστίγιο
Τα θέματα περιβάλλοντος και ειδικά η ποιότητα του αέρα, όπως και η προστασία της βιοποικιλότητας και των φυσικών πόρων, αποτελούν ακρογωνιαία πολιτική της ΕΕ, που προσπαθεί μέσα από νομικές υποχρεώσεις (το λεγόμενο μαστίγιο) αλλά και αυξημένους κάθε φορά πόρους (το λεγόμενο καρότο) να οδηγήσει όλες τις χώρες μέλη σε ένα υψηλότερο επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας, κοινό για όλη την ΕΕ.
Σηγ χώρα μας, η συμβολή των πόρων της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ στην μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης ήταν και εξακολουθεί να είναι καταλυτική.
Καταρχήν, σχεδόν κάθε πρόγραμμα μέτρησης και παρακολούθησης των ρύπων που εφαρμόστηκε στη χώρα από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 και έπειτα χρηματοδοτήθηκε και χρηματοδοτείται ακόμη από ευρωπαϊκούς πόρους, με κυρίαρχους αυτούς της Πολιτικής Συνοχής, μέσω των ΚΠΣ και των ΕΣΠΑ, όπως είναι περισσότερα γνωστά στα καθημάς.
Ένα εμβληματικό πρόγραμμα που άλλαξε την κατάσταση με τη ρύπανση στον αέρα της Αθήνας ήταν αυτό με την λεγόμενη αγορά του αιώνα στις αστικές συγκοινωνίες. Η πολιτεία αποφάσισε και η ΕΕ χρηματοδότησε ένα ολόκληρο πρόγραμμα σχεδόν πλήρους αντικατάστασης των παλαιών αστικών λεωφορείων της Αθήνας με άλλα σύγχρονα αντιρρυπαντικής, τότε, τεχνολογίας, που κινούνται με φυσικό αέριο και αποτελούν ακόμη και σήμερα τον κορμό των αστικών συγκοινωνιών της πρωτεύουσας.
Λίγοι ακόμη, θυμούνται ότι το ιστορικά τεράστιο και επιτυχημένο πρόγραμμα της απόσυρσης των ιδιωτικής χρήσης αυτοκινήτων, ώστε να εισαχθούν στην κυκλοφορία αυτοκίνητα με αμόλυβδη βενζίνη και καταλύτη, χρηματοδοτήθηκε και με ευρωπαϊκούς πόρους. Τα δύο αυτά μέτρα συνέβαλαν όσο λίγες άλλες πολιτικές (μαζί με τον ιστορικό Δακτύλιο φυσικά) στη μείωση των ρύπων στην Αθήνα στον τομέα των μεταφορών – συγκοινωνιών. Αλλά δεν ήταν το μόνο.
Καθώς εκτός των μετακινήσεων σημαντικό μέρος των ρύπων προκύπτει από την κάλυψη των αναγκών θέρμανσης στον κτιριακό τομέα, η Πολιτική Συνοχής της ΕΕ χρηματοδότησε πολλά προγράμματα για μείωση της κατανάλωσης καύσης πετρελαίου για θέρμανση, που παράγει αυξημένους ρύπους.
Το πιο γνωστό και επιτυχημένο από αυτά τα προγράμματα είναι το πρόγραμμα «Εξοικονομώ, στις διάφορες μορφές του την τελευταία δεκαετία, που χρηματοδοτεί αντικατάσταση καυστήρων πετρελαίου με φυσικό αέριο, θερμομόνωση των κατοικιών αλλά και αλλαγή απλών τζακιών με ενεργειακά. Ο στόχος στο Εξοικονομώ είναι διπλός: και μείωση της κατανάλωσης ενέργειας (άρα και της ρύπανσης από ηλεκτροπαραγωγή) κεντρικά αλλά και μείωση της καύσης πετρελαίου για θέρμανση τοπικά.
Παράλληλα, εκατοντάδες παραγωγικές εγκαταστάσεις, εργοστάσια μικρών, μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων, επιδοτήθηκαν τα τελευταία 30 χρόνια με πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ για να αντικαταστήσουν καυστήρες πετρελαίου και μαζούτ, να εκσυγχρονίσουν την παραγωγική τους διαδικασία με κατανάλωση λιγότερων πόρων και νέους αυτοματισμούς, να αντικαταστήσουν μεθόδους θέρμανσης και καύσης με πιο πράσινες και φιλικές στο περιβάλλον τεχνολογίες.
Η κατάσταση βελτιώθηκε κατά πολύ, σε όλη τη χώρα, μέσα από τέτοιες πολιτικές στα θέματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης αλλά το πρόβλημα του νέφους δεν λύθηκε ποτέ οριστικά. Παράδειγμα, οι υψηλές τιμές μικροσωματιδίων τον χειμώνα (από την καύση βιομάζας κυρίως) που ταλαιπωρούν πόλεις και επαρχία, αλλά και το θέμα των υψηλών τιμών διοξειδίου του αζώτου που ακόμη καταγράφεται υψηλό σε Αθήνα και άλλες πόλεις, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες.
Παραπομπή της Ελλάδας για υψηλά επίπεδα διοξειδίου του Αζώτου – τί απαντά το ΥΠΕΝ
Την εβδομάδα που μας πέρασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι παραπέμπει την Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τη μη ορθή εφαμρογή της οδηγίας που προβλέπει μικρά και συγκεκριμένα όρια διοξειδίου του αζώτου στην ατμόσφαιρα των Ελληνικών πόλεων.
Το διοξείδιο του αζώτου (NO2) εκπέμπεται κυρίως από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η οδική κυκλοφορία —ιδίως των πετρελαιοκίνητων οχημάτων— και η βιομηχανία. Η συγκεκριμένη μορφή ρύπανσης προκαλεί σοβαρές ασθένειες, όπως άσθμα και μειωμένη πνευμονική λειτουργία.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καταγράφει συνεχώς και σταθερά υπέρβαση της ετήσιας οριακής τιμής NO2 στην Αθήνα. Επίσης, δεν έλαβε τα κατάλληλα μέτρα ώστε η περίοδος υπέρβασης να είναι όσο το δυνατόν συντομότερη. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προσπάθειες που έχουν καταβάλει μέχρι σήμερα οι ελληνικές αρχές δεν ήταν ικανοποιητικές και επαρκείς και, επομένως, παραπέμπει την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ΥΠΕΝ, σε επίσημη ανακοίνωσή του παραδέχεται αφενός ότι έχει καθυστερήσει η χώρα στην επίτευξη των στόχων της οδηγίας και ειδικά για την Αθήνα τονίζει ότι έχει υπάρξει πληθώρα μέτρων για τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, αναφέροντας μια πλειάδα έργων και δράσεων που χρηματοδοτήθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες με πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ ακριβώς για να μειώσουν τους ρύπους και να βελτιώσουν τη ζωή των πολιτών. Σύμφωνα με επίσημη ενημέρωση του ΥΠΕΝ, το Υπουργείο υποστηρίζει ότι μέχρι σήμερα η χώρας μας έχει εφαρμόσει πλειάδα μέτρων προκειμένου να επιτύχει μείωση των υπερβάσεων διοξειδίου του αζώτου που οφείλονται κατά κύριο λόγο στην κυκλοφορία των οχημάτων. Μεταξύ των μέτρων αυτών περιλαμβάνονται:
έργα υποδομών στον οικισμό της Αθήνας
κατασκευή υπόγειου δικτύου μητροπολιτικού σιδηροδρόμου (ΜΕΤΡΟ) Το καλοκαίρι του 2022 ξεκινά η λειτουργία των 3 τελευταίων σταθμών της επέκτασης προς τον Πειραιά, ενώ θα ξεκινήσουν και τα έργα για την κατασκευή της νέας γραμμής 4
κατασκευή δικτύου σταθερής τροχιάς (ΤΡΑΜ) – Τον Σεπτέμβρη τίθεται σε λειτουργία η επέκταση προς τον Πειραιά
κατασκευή σύγχρονου προαστιακού σιδηροδρόμου
επέκταση οδικών αξόνων ταχείας κυκλοφορίας (είναι σε εξέλιξη οι μελέτες για τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού)
έργα αποσυμφόρησης του κυκλοφοριακού φόρτου
πράσινος δακτύλιος
έξυπνη διαχείριση του συστήματος κυκλοφορίας
Ενίσχυση της χρήσης των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς
κατασκευή δικτύου λεωφορειολωρίδων
εφαρμογή προγράμματος τηλεματικής για την ενημέρωση των επιβατών στις στάσεις
μέτρα σχετικά με τον στόλο των οχημάτων
ανανέωση του στόλου των ΤΑΞΙ
ανανέωση του στόλου των ΕΙΧ αυτοκινήτων και ελαφρών φορτηγών μέσω απόσυρσης οχημάτων παλαιάς τεχνολογίας
υπολογισμός τελών κυκλοφορίας με βάση τις εκπομπές CO2
τεχνικός έλεγχος κυκλοφορίας οχημάτων
Επίσης, το τελευταίο διάστημα μέσω των δύο θεσμοθετημένων προγραμμάτων, του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, καθώς και του Εθνικού Προγράμματος Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης έχουν υιοθετηθεί επιπλέον μέτρα με σημαντικότερο αυτό της προώθησης της ηλεκτροκίνησης μέσω δέσμης συγκεκριμένων θεσμοθετημένων δράσεων.
Παράλληλα, και προκειμένου να καλυφθεί πλήρως η απαίτηση της Οδηγίας 2008/50/ΕΚ για τη χώρα μας, μέσω Σύμβασης που έχει υπογραφεί στις 12-3-2021, εκπονεί Επιχειρησιακό Σχέδιο Δράσης για την καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στον οικισμό της Αθήνας. Το έργο χρηματοδοτείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξης 2014-2020» του τρέχοντος ΕΣΠΑ και έχει διάρκεια 12 μήνες.
Τί άλλο κάνει το ΥΠΕΝ – έμφαση στην ηλεκτροκίνηση
Σημαντικοί πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα κατευθυνθούν σε δράσεις που συμβάλλουν στη μείωση των αέριων ρύπων και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Τόσο οι πόροι της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ όσο και οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μοιράζονται τους ίδιους στόχους και αποτελούν παράλληλα εργαλεία για την ενίσχυση των κρατών μελών και τη βελτίωση της ζωής των πολιτών σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ.
Ειδικά στην Ελλάδα το ΥΠΕΝ, μεταξύ άλλων δράσεων, στοχεύει να αυξήσει τη διείσδυση της ηλεκτροκίνησης στον τομέα των μετακινήσεων τα επόμενα χρόνια, με τη στήριξη των ευρωπαϊκών πόρων. Αρχικά, το ΥΠΕΝ καθιέρωσε το πρόγραμμα «Κινούμαι Ηλεκτρικά», με εθνικούς πόρους στην πρώτη του φάση, που αφορά την επιδότηση για αγορά και κυκλοφορία αμιγώς ηλεκτροκίνητων αυτοκινήτων και ταξί (όπως και δικύκλων-τρικύκλων-ποδηλάτων). Το πρόγραμμα μέχρι στιγμής θεωρείται πετυχημένο καθώς ταξινομήθηκαν το 2020 (σε ένα έτος, δηλαδή, μόνο) 2135 ηλεκτρικά αυτοκίνητα όταν ολόκληρη την προηγούμενη πενταετία (2015-2019) είχαν ταξινομηθεί μόλις 1400 ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Εκτός από το «Κινούμαι Ηλεκτρικά», παρεμβάσεις για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης θα χρηματοδοτηθούν και από το Ταμείο Ανάκαμψης. Έχουν δεσμευθεί πόροι ύψους 440 εκατ. ευρώ οι οποίοι θα διατεθούν ως εξής:
220 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση μονάδων με σκοπό την κατασκευή ηλεκτρικών δικύκλων και εξαρτημάτων για ηλεκτροκίνητα οχήματα
100 εκατ. ευρώ για τον εξηλεκτρισμό του στόλου των λεωφορείων, σε συνεργασία με το Υπουργείο Υποδομών
80 εκατ. ευρώ για τη χωροθέτηση έως και 10.000 σημείων φόρτισης σε όλη τη χώρα
40 εκατ. ευρώ για την αντικατάσταση έως και 2.000 ταξί με την παροχή οικονομικών κινήτρων (20.000 ευρώ για κάθε ταξί, το οποίο αυξάνεται στις 22.500 ευρώ μαζί με την απόσυρση)
Πέρα από αυτά σημειώνεται ότι μέσα από τους πόρους της Πολιτικής Συνοχής, το τρέχον και το νέο ΕΣΠΑ ενισχύονται επενδύσεις στην ηλεκτροκίνηση των σιδηροδρόμων, νέες οδικές προσβάσεις, συγκοινωνιακά έργα σε όλη τη χώρα και φυσικά οι νέες γραμμές Μετρό σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη που θα συμβάλλουν όσο λίγα μέτρα στη μείωση των μετακινήσεων με αυτοκίνητο και τη μείωση των ρύπων, όπως έχει δείξει η εμπειρία.
Επιπρόσθετα, όπως απεκάλυψε πρώτη η euractiv.gr και γράψαμε αναλυτικά πριν λίγους μήνες, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει δρομολογήσει πρόγραμμα ύψους 30 εκατ. ευρώ που αφορά στην επιχορήγηση δήμων για την προώθηση περιβαλλοντικά φιλικών μέσων μεταφοράς. Η πρωτοβουλία αφορά στην επιχορήγηση δήμων (πλην των μητροπολιτικών) για την ανάπτυξη κοινόχρηστων και δημόσια προσβάσιμων υποδομών για την προώθηση μετακινήσεων με φιλικά προς το περιβάλλον μέσα μεταφοράς, όπως ηλεκτρικά και απλά ποδήλατα, με σκοπό να περιοριστεί η χρήση ΙΧ και να μειωθεί η περιβαλλοντική επιβάρυνση. Υπολογίζεται, με βάση τα στοιχεία, ότι περίπου 80 δήμοι της χώρας, οι πιο ώριμοι μελετητικά και αδειοδοτικά, θα ενισχυθούν για τέτοιες δράσεις από τη συγκεκριμένη πρόσκληση που χρησιμοποιεί πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ. Η πρωτοβουλία αυτή προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία δικτύου κοινόχρηστων ποδηλάτων (ηλεκτρικών και συμβατικών) και την ανάπτυξη δικτύου κοινόχρηστων φορτιστών ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Οι φορτιστές θα εγκατασταθούν κοντά στους σταθμούς μίσθωσης ποδηλάτων και θα επιτρέπουν στους οδηγούς να σταθμεύουν και να φορτίσουν τα ηλεκτρικά αυτοκίνητά τους, προκειμένου να συνεχίσουν τις μετακινήσεις τους εντός της πόλης με κοινόχρηστα ποδήλατα.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πώς δύο πετυχημένα προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας παράγουν τεχνογνωσία για όλη την Ελλάδα
Του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr)
Το πιο γνωστό πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας της ΕΕ, το Interreg, που έκλεισε ήδη τριάντα χρόνια συνδρομής στις περιφέρειες των κρατών μελών που συνορεύουν με άλλα κράτη, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα θέματα περιβάλλοντος και ειδικά στα θέματα διαχείρισης αποβλήτων με την ανακύκλωση και προώθησης της κυκλικής οικονομίας, με λιγότερη κατανάλωση πόρων και επαναχρησιμοποίηση υλών και υλικών. Ειδικά για τη χώρα μας, και ενόψει της εφαρμογής της νέας στρατηγικής της ΕΕ για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, οι πόροι που αφιερώνονται από το Interreg σε συνεργασία φορέων και επιχειρήσεων από διαφορετικές χώρες στις δύο πλευρές των συνόρων αλλά και η τεχνογνωσία (για δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς) που παράγεται από έργα που χρηματοδοτούνται από την εμβληματική αυτή δράση της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ, είναι πολύ σημαντικά εφόδια για την κοσμογονία επενδύσεων και δράσεων που προγραμματίζει η Ελληνική Πολιτεία τα επόμενα χρόνια στον πράσινο μετασχηματισμό της χώρας, όπως αναλύσαμε την προηγούμενη εβδομάδα.
Αξίζει λοιπόν να παρουσιάσουμε δύο πολύ ενδιαφέροντα έργα του Interreg που ασχολούνται ακριβώς με αυτούς τους δύο τομείς, ώστε να μάθουν περισσότεροι (ειδικά όσοι ασχολούνται με την τοπική αυτοδιοίκηση) και να αναζητήσουν τεχνογνωσία και λύσεις για τα προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν σε τοπικό επίπεδο σε όλη τη χώρα.
«LESSWASTEII»: Μία διασυνοριακή κίνηση φροντίδας του περιβάλλοντος.
Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία ενώνουν τεχνογνωσία, εμπειρία και όραμα σε μία κοινή προσπάθεια διαχείρισης των βιοαποβλήτων για καθαρότερο περιβάλλον μέσα από την ανάπτυξη του πρόγραμματος«LESSWASTE ΙΙ» που υλοποιείται τα τελευταία δύο χρόνια στο πλαίσιο του διασυνοριακού προγράμματος ΙntteregΕλλάδα-Βόρεια Μακεδονία 2014-2020. Το πρόγραμμα βασίζεται στην ιεράρχηση της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα απορρίμματα, η οποία θέτει ως προτεραιότητα την πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων καθώς και την εκτροπή των βιοαποδομήσιμων αποβλήτων από την ταφή.
Το πρόγραμμα έχει επικεφαλής εταίρο την Διαχείριση Απορριμμάτων Δυτικής Μακεδονίας (ΔΙΑΔΥΜΑ) που είναι και ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης αποβλήτων όλης της περιφέρειας – και εξαιρετικό παράδειγμα επιτυχίας μιας ΣΔΙΤ στον τομέα απορριμμάτων που αποτελεί παράδειγμα για όλη τη χώρα και προβάλλεται αντιστοίχως ως επιτυχημένη πρακτική από την Πολιτική Συνοχής της ΕΕ – και συμμετέχουν ακόμα πέντε εταίροι. Τρεις εταίροι από την Ελληνική πλευρά και συγκεκριμένα: ο Δήμος Πρεσπών, ο Δήμος Φλώρινας και ο Δήμος Αμυνταίου και δύο εταίροι από την πλευρά της Βόρειας Μακεδονίας και συγκεκριμένα ο Δήμος του Ρέσεν και η κοινωνική επιχείρηση Προλετέρ η οποία επίσης συνεργάζεται με τον Δήμο του Ρέσεν στην γείτονα χώρα.
Βασικός στόχος είναι η πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων αλλά και η σωστή διαχείριση τόσο των βιοαποβλήτων, των οργανικών αποβλήτων δηλαδή που παράγονται στην περιοχή αλλά και από την γείτονα χώρα. Γενικότερος στ’όχος είναι η ορθολογική και σύννομη διαχείριση των αποβλήτων, καθώς όπως γνωρίζουμε το επίπεδο στο οποίο βρίσκονται στη γείτονα χώρα είναι χαμηλότερο από το επίπεδο στο οποίο βρίσκεται η Δυτική Μακεδονία, η οποία είναι παράλληλα σε πολύ καλύτερο επίπεδο στον τομέα αυτόν από πολλές άλλες ελληνικές περιφέρειες. Σκοπός του προγράμματος LESSWASTEIIείναι η πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων και η προώθηση της κομποστοποίησης στη διασυνοριακή περιοχή Ελλάδας-Β.Μακεδονίας. Το πρόγραμμα στοχεύει στην κομποστοποίηση οργανικών αποβλήτων που προέρχονται από οικίες και επιχειρήσεις εστίασης, όπως επίσης στην οργάνωση και βελτιστοποίηση της διαχείρισης των οργανικών αποβλήτων και της κομποστοποίησης σε επίπεδο Δήμων.
Ο Περικλής Καφάσης, υπεύθυνος προγράμματος για την Διαχείριση Απορριμάτων Δυτικής Μακεδονίας(ΔΙΑΔΥΜΑ) μιλά για την ανάπτυξη του προγράμματος στον Δήμο Φλώρινας και τα οφέλη για τους πολίτες: «Η επιλέξιμη περιοχή για μας είναι η Περιφερειακή Ενότητα Φλώρινας η οποία αυτή τη στιγμή αποτελείται από 19.000 περίπου νοικοκυριά. Στο πλαίσιο υλοποίησης του προγράμματος προσπαθούμε να καλύψουμε έναν αριθμό περίπου 4.000 νοικοκυριών σε θέματα κάλυψης δικτύου συλλογής ξεχωριστής των βιοαποβλήτων που παράγονται. Κατά την υλοποίησή του θα αναπτυχθεί και μία υπηρεσία προς τους πολίτες και συγκεκριμένα προς τα φτωχά νοικοκυριά τα οποία δεν δύναται να καλύψουν τις βασικές ανάγκες καθημερινής σίτισής τους, με την συνεργασία εστιατορίων και άλλων καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος στις επιλέξιμες περιοχές, ούτος ώστε μέσω μιας δημιουργίας ενός γραφείου υποστήριξης το φαγητό το οποίο ετοιμάζεται και περισσεύει σε αυτά τα καταστήματα να πακετάρεται και να πηγαίνει σε αυτά τα φτωχά νοικοκυριά προκειμένου να καλύπτει τις καθημερινές τους ανάγκες. Μέσω τέτοιων Ευρωπαϊκών προγραμμάτων καταφέρνουμε στην ουσία να αναπτύξουμε πάρα πολύ την περιβαλλοντική συνείδηση όλων των πολιτών της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και κυρίως των επιλέξιμων περιοχών και των εμπλεκόμενων μερών.»
Ο Μιχάλης Πετράκος,υπεύθυνος έργου για τον Δήμο Πρεσπών μας μιλά για τη σημασία του προγράμματος για την περιοχή: «Οι Πρέσπες είναι ένα μέρος, μια περιοχή με πάρα πολύ μεγάλη σημασία για το περιβάλλον κυρίως όσον αφορά την βιοποικιλότητα. Άρα είναι και κάτι το οποίο τα τελευταία τουλάχιστον τριάντα χρόνια είναι μέσα στην καθημερινή συζήτηση και έχει ενσωματωθεί στις αξίες της κοινωνίας. Στα νοικοκυριά μοιράζουμε κυρίως κάδους οικιακής κομποστοποίησης στα οποία οι άνθρωποι μπορούν να χρησιμοποιήσουν είτε τα υπολείμματα κουζίνας (είτε μάλλον) και κάποια υπολείμματα από τον κήπο τους για να φτιάξουν κομπόστ, λίπασμα δηλαδή που μπορούν να χρησιμοποιήσουν στην επόμενη καλλιεργητική περίοδο, είτε στα λουλούδια, είτε στα λαχανικά τους, είτε να τα δώσουν στον γείτονά τους. Αυτό που σκοπεύουμε και ελπίζουμε είναι ένα μεγάλο μέρος των αποβλήτων από την Πρέσπα να ξαναμπεί στην παραγωγική διαδικασία. Μπορεί να μην είναι απαραίτητα οικονομική αλλά είναι στην καθημερινότητά μας. Εδώ σε μας υπάρχει η διάθεση, υπάρχει η όρεξη, υπάρχει η θέληση για ανακύκλωση και κομποστοποίηση. Αυτό το πράγμα αξιοποιεί ο Δήμος με αυτό το πρόγραμμα έτσι ώστε να αποτελέσει κατά κάποιο τρόπο την πρωτοπορία της Ελληνικής επαρχίας στο ζήτημα της κομποστοποίησης.»
Ο Κυριάκος Πουκαμισάς, κάτοικος Πρεσπών εξηγεί την εφαρμογή της κομποστοποίησης και τα οφέλη για το περιβάλλον: «Πήρα αυτόν τον κάδο κομποστοποίησης από τον Δήμο Πρεσπών μέσω του Ευρωπαϊκού προγράμματος. Μου έχει φανεί πολύ χρήσιμος γιατί έχω έναν κήπο που τον δουλεύω περμακουλτούρα. Αυτό σημαίνει ότι δεν πετάω τίποτα από τα φυτικά απορρίμματα, τα χρησιμοποιώ, κάνω κομπόστ, τα κάνω λίπασμα και τα ξαναρίχνω μέσα. Ό,τι ξεβοτανιάζω, ότι κόβω από χόρτα το ξαναρίχνω πάνω. Αυτό δημιουργεί ένα στρώμα από χόρτα που στην ουσία λειτουργεί σαν γαιόπανο. Νομίζω ότι ο κόσμος θα το δει πως λειτουργεί. Οι κάδοι είναι η αφορμή και θα βρούμε πρακτικές που ταιριάζουν σε αυτόν τον τόπο.»
BEGIN: (Επαν)εκκίνηση της Κυκλικής Οικονομίας
Το έργο BEGIN (BlueGreenInfrastructuresthroughSocialInnovation), είναι ένα καινοτόμο πρόγραμμα καθορισμού επιχειρηματικών μοντέλων για τη δημιουργία και τη διαχείριση των νεοσύστατων κοινωνικών επιχειρήσεων που θα οριστικοποιηθούν με την ένταξη ατόμων που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση. Περιθωριοποιημένες ομάδες – π.χ. άνεργοι, γυναίκες, νέοι, μετανάστες, άτομα με ειδικές ανάγκες, πρώην κατάδικοι, πρώην τοξικομανείς – υπολογίζονται ως σημαντικό ποσοστό σε κάθε χώρα εταίρο.
Καινοτόμο χαρακτηριστικό και κύριος στόχος του BEGIN είναι η δημιουργία εργαλείων για την ενθάρρυνση της δημιουργίας και ανάπτυξης νεοσύστατων κοινωνικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στη διασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος για την κοινωνική ένταξη και την απασχόληση ατόμων που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση. Το BEGINμεταφέρει τεχνογνωσία από πιο καινοτόμες και έμπειρες περιοχές σε εκείνες που υστερούν δημιουργώντας ένα καινοτόμο μοντέλο που μπορεί να μεταφερθεί και σε άλλες περιοχές που δεν συμμετέχουν στο έργο.
Το έργο BEGIN, υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος Ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας ΑΔΡΙΑΤΙΚΗ ΙΟΝΙΟΣ. Έχει ως επικεφαλής Εταίρο την Αναπτυξιακή Εταιρία του Δήμου Νόβα Γκορίτσα της Σλοβενίας. Από πλευράς Ελλάδας συμμετέχει το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Τοπικής Ανάπτυξης. Συμμετέχουν φορείς από την Ιταλία, τη Σικελία και από τα υπόλοιπα δυτικά Βαλκάνια συμμετέχουν κυρίως φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης. Δήμοι που εκπροσωπούν την Κροατία, το Μαυροβούνιο, την Σλοβενία, την Βοσνία Ερζεγοβίνη και την Κροατία.
Ο Μανώλης Χρυστοστάλλης, Υπεύθυνος προγράμματος για το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Τοπικής Ανάπτυξης-Θεσσαλονίκης μιλά για την εξέλιξη της κοινωνικής οικονομίας στην Ελλάδα και πως αυτή ενισχύεται με την ανάπτυξη Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων: «Η έννοια της κοινωνικής επιχειρηματικότητας και της κοινωνικής οικονομίας παρότι είναι μια παλιά έννοια, σχετικά πρόσφατα και στην Ελλάδα, με νέα νομοθετικά πλαίσια από το 2010 και μετά έχει μπει σε μια διαδικασία περεταίρω ανάπτυξης. Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε και εμείς στο Ινστιτούτο με τη συμμετοχή μας μέσα σε Ευρωπαϊκά έργα και Ευρωπαϊκές κοινοπραξίες ώστε να μεταφέρουμε καλές πρακτικές και περισσότερη τεχνογνωσία και στον Ελλαδικό χώρο. Αποτυπώνοντας την υφιστάμενη κατάσταση ως προς την ανάπτυξη της κοινωνικής οικονομίας μέχρι σήμερα, το νομικό πλαίσιο που υπάρχει, τις ευκαιρίες στην αγορά που υπάρχουν για την περεταίρω ανάπτυξη της κοινωνικής επιχειρηματικότητας, αναπτύξαμε σε συνεργασία με τους υπόλοιπους εταίρους επιχειρηματικά μοντέλα, και στη συνέχεια αναπτύξαμε ένα ευρύ συνεργατικό δίκτυο, με εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, της επιχειρηματικότητας, της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της κοινωνίας των πολιτών.»
Ένας εκ των οργανισμών οι οποίοι συμμετέχουν στο συνεργατικό δίκτυο που έχουμε αναπτύξει είναι ο ευρωπαϊκός όμιλος εδαφικής συνεργασίας, ο ΕΛΙΚΑΣ με έδρα την Θεσσαλονίκη. Ο Γιάννης Αναστασιάδης, Διευθυντής ΕΛΙΚαΣ ( Ευρωπαϊκός Όμιλος Εδαφικής Συνεργασίας) μιλά για τον τρόπο με τον οποίο φορείς μπορούν να ωφεληθούν από προγράμματα όπως το BEGIN αναπτύσσοντας εργαλεία ανάπτυξης δράσεων κοινωνικής οικονομίας: «Ο ΕΛΙΚΑΣ ήταν στην κατηγορία των δυνητικά ωφελούμενων υπό την έννοια ότι ως οργανισμός προσπαθεί να εντοπίζει καλές πρακτικές και καλά αποτελέσματα από συγχρηματοδοτούμενα έργα και από δράσεις και πρωτοβουλίες που αναπτύσσουν άλλοι φορείς, ούτος ώστε με την ικανότητα που έχει να μπορεί να τα πολλαπλασιάζει εσωτερικά επιδιώκοντας την μέγιστη δυνατή ωφέλεια των μελών του. Επειδή υπάρχει ένα τεράστιο ζήτημα αναφορικά με το πώς αντιλαμβάνεται ο καθένας την κοινωνική οικονομία και με δεδομένο ότι η κοινωνική οικονομία αναπτύσσεται στην πραγματική οικονομία, εμείς θεωρήσαμε ότι πρέπει να παρακολουθήσουμε εκ του σύνεγγυς το έργο και να αξιοποιήσουμε το σύνολο των εργαλείων και των διακριτών αποτελεσμάτων που έχει φέρει ούτως ώστε να τα διοχετεύσουμε στα μέλη μας με έναν τρόπο που να μπορούν να υποστηρίξουν πρωτοβουλίες τοπικά, πρωτοβουλίες ενίσχυσης της κοινωνικής οικονομίας.»
Το έργο χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης μέσω του Προγράμματος Συνεργασίας INTERREGV–BΑΔΡΙΑΤΙΚΗ-ΙΟΝΙΟ 2014-2020
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μια 10ετία επιτυχίας στα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας οδηγός για νέες επενδύσεις με πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας
Του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr)
Το πρόγραμμα «Εξοικονομώ» σε όλες τις μορφές του τα τελευταία 10 χρόνια αποτελεί ίσως το πιο γνωστό και πετυχημένο πρόγραμμα επιδοτήσεων που υλοποιείται με πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ στην Ελλάδα. Αυτό προκύπτει από την εν εξελίξει έρευνα της ελληνικής EURACTIV και της Ένωσης Ιδιοκτητών Επαρχιακού Τύπου (ΕΙΕΤ), ενώ το αναγνώρισε ευθέως και η Γενικής Γραμματέας Ενέργειας Αλεξάνδρα Σδούκου από το βήμα του συνεδρίου GREEN DEAL GREECE 2021 που διοργάνωσε πριν λίγο καιρό το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, το economix.gr και η euractiv.gr. Στο ίδιο συνέδριο οι τοποθετήσεις της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ έκρυβαν και ειδήσεις για το νέο πρόγραμμα Εξοικονομώ που θα τρέξει τα επόμενα χρόνια, ξεκινώντας πιθανότατα τον Σεπτέμβριο.
Όπως έχει αποκαλύψει από το περασμένο έτος η ελληνική EURACTIV, το νέο Εξοικονομώ θα χρηματοδοτηθεί με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης για τη δράση επιδοτήσεων σε κατοικίες. Παράλληλα η κυβέρνηση προχωρά – με αρκετή καθυστέρηση, είναι η αλήθεια, λόγω σημαντικών γραφειοκρατικών προβλημάτων, όπως παραδέχθηκε η ΓΓ Ενέργειας Αλεξάνδρα Σδούκου – και το πρόγραμμα ΗΛΕΚΤΡΑ, που μέσα από το ΕΣΠΑ και πόρους της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ θα χρηματοδοτήσει την ενεργειακή αναβάθμιση εκατοντάδων δημόσιων κτιρίων. Παράλληλα η κυβέρνηση, με πίεση της Κομισιόν όπως αποκαλύψαμε πριν λίγους μήνες, εξασφάλισε και σημαντικό κονδύλι από το Ταμείο Ανάκαμψης για της ενεργειακή αναβάθμιση και άλλων δημοσίων κτιρίων, όπως δικαστηρίων, νοσοκομείων, δημοτικών κτιρίων κλπ. Θυμίζουμε ότι ήδη αποκαλύψαμε τους προηγούμενους μήνες τα ξεχωριστά προγράμματα που ήδη τρέχουν για ενεργειακή αναβάθμιση νοσοκομείων και πανεπιστημίων από το ΕΠ ΥΜΕΠΕΡΑΑ του ΕΣΠΑ, ενώ σύντομα προκηρύσσεται και πρόγραμμα για την ηλεκτροκίνηση και τη βιώσιμη κινητικότητα σε πάνω από 80 δήμους της χώρας, όπως ανέφερε δημοσίως ο ΓΓ Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ Θύμιος Μπακογιάννης, επιβεβαιώνοντας επίσης αποκλειστικό ρεπορτάζ που δημοσιεύσαμε πριν λίγες εβδομάδες.
Οι δράσεις Εξοικονόμησης ενέργειας που σχεδιάζει το ΥΠΕΝ, όμως, αυτή τη φορά δεν περιορίζονται σε κατοικίες (όπως την προηγούμενη δεκαετία) και τον δημόσιο τομέα. Χτίζοντας πάνω στην εμπειρία δεκάδων έργων Interreg (αλλά και ερευνητικών έργων Horizon) την τελευταία 20ετία, που ασχολήθηκαν με τις ανάγκες και τα αποτελέσματα εξοικονόμησης ενέργειας σε επιχειρήσεις, η Ελληνική Κυβέρνηση αποφάσισε να δημιουργήσει ειδικά προγράμματα τόσο για τουριστικές επιχειρήσεις όσο και για τη βιομηχανία προκειμένου να προβούν σε επενδύσεις εξοικονόμησης ενέργειας. Οι πόροι αυτών των προγραμμάτων θα προέλθουν από τρεις πηγές: από το τρέχον και το επόμενο ΕΣΠΑ και φυσικά το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, πάντα με ευρωπαϊκούς πόρους και κυρίαρχο τον ρόλο της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ.
Σύμφωνα με τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών Θόδωρο Σκυλακάκη, που είναι ο αρμόδιος της κυβέρνησης για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και μίλησε στο συνέδριο Green Deal Greece 2021, ειδικά από το ταμείο αυτό και μόνο για το πρόγραμμα «Εξοικονομώ» έχει σχεδιαστεί να διατεθούν αθροιστικά σημαντικοί πόροι πάνω από 1 δις στο Εξοικονομώ κατ’ οίκον, 450 εκατομμύρια στο Εξοικονομώ των επιχειρήσεων, ενώ για το το Εξοικονομώ του κράτους θα κινητοποιηθούν, μαζί με τη μόχλευση από ιδιώτες πόροι περίπου 600 εκατομμυρίων ευρώ. Πρόκειται για ένα τεράστιο έργο στον τομέα της ενέργειας, που θα υλοποιηθεί ταχύτατα και θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην προσπάθεια για μείωση των ρύπων, σημείωσε ο κ. Σκυλακάκης.
Κώστας Σκρέκας: τεράστιο κύμα ανακαινίσεων και ενεργειακής αναβάθμισης στον κτιριακό τομέα, συνολικού ύψους 4 δισ. Ευρώ –
«Έχουμε προγραμματίσει ένα τεράστιο κύμα ανακαινίσεων και ενεργειακής αναβάθμισης στον κτιριακό τομέα, συνολικών επενδύσεων της τάξης των 4 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 2 δισ. ευρώ αφορούν σε κρατική συμμετοχή». Αυτό ανακοίνωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας, τονίζοντας τον καθοριστικό ρόλο του ΤΕΕ και των μηχανικών στην επιτυχία του νέου κύκλου του προγράμματος «Εξοικονομώ Αυτονομώ» και των άλλων προγραμμάτων ενεργειακής εξοικονόμησης που σχεδιάζονται στη χώρα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού (και ίσως και Ελληνικού…) Κύματος Ανακαινίσεων, μιλώντας στο 1ο Συνέδριο «GREEN DEAL GREECE2021» για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, που διοργάνωσαν ΤΕΕ – economix.gr – euractiv.gr με τίτλο: «2021-2030, Η δεκαετία μιας Πράσινης Επανάστασης» πριν λίγες ημέρες στο «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος», υπό την αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου.
«Στο τεράστιο πρόγραμμα ανακαινίσεων και ενεργειακής αναβάθμισης στον κτιριακό τομέα αποφασίσαμε και έχουμε άμεσο σύμβουλό και ενδιάμεσο φορέα το Τεχνικό Επιμελητήριο, το πιο αρμόδιο ίσως για να σχεδιάσουμε και να υλοποιήσουμε το πιο πετυχημένο Εξοικονομώ το οποίο έχει ποτέ τρέξει στη χώρα» είπε χαρακτηριστικά ο κ Σκρέκας κατά την ομιλία του στη θεματική ενότητα του Συνεδρίου με τίτλο: «Απολιγνιτοποίηση/ενεργειακή μετάβαση/ΑΠΕ», απευθύνοντας ευχαριστίες στον Πρόεδρο του ΤΕΕ Γιώργο Στασινό, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι, «είμαστε σε καθημερινή πραγματικά συνεργασία, γιατί μπορεί να πετύχουμε τεράστια πράγματα εάν τελικά το κράτος χρησιμοποιήσει έτσι όπως πρέπει αποδοτικά το μοναδικό τεχνικό σύμβουλο θεσμικά που έχει, που είναι το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος».
Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στο συνέδριο, σύντομα θα παρουσιαστούν από τον υπουργό ΠΕΝ Κώστα Σκρέκα και την πολιτική του ΥΠΕΝ, τόσο ο Οδηγός του νέου «Εξοικονομώ Αυτονομώ» όσο και ο Οδηγός του προγράμματος «Ηλέκτρα» για την αναβάθμιση των κτιρίων του δημοσίου.
Νέο «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» με περισσότερη διαφάνεια και λιγότερη ταλαιπωρία
Στο συνέδριο Green Deal Greece 2021 επέλεξε η Γενική Γραμματέας Ενέργειας Αλεξάνδρα Σδούκου να κάνει σημαντικές ανακοινώσεις για το νέο πρόγραμμα Εξοικονομώ που αφορά κατοικίες. Σύμφωνα με πληροφορίες της euractiv.gr, το ΥΠΕΝ δίνει αγώνα προκειμένου να οριστικοποιήσει λεπτομέρειες και να προδημοσιεύσει τον οδηγό του νέου προγράμματος μέσα στον Ιούλιο, ώστε να μπορέσουν να προετοιμαστούν όλοι οι ενδιαφερόμενοι, καθώς το πρόγραμμα ανακοινώθηκε ότι θα έχει αλλαγές. Και οι αλλαγές αφορούν ειδικά τη δομή και τις προϋποθέσεις του προγράμματος, όπως ανέλυσε η κα Σδούκου, αλλά και πολλά επιμέρους τεχνικά θέματα στους τρόπους υπολογισμού, τις ιδιότητες υλικών και άλλα τεχνικά ζητήματα, που επεξεργάζονται από κοινού ΥΠΕΝ και ΤΕΕ προκειμένου να ολοκληρώσουν τις αναγκαίες τεχνικές λεπτομέρειες (νεά ψηφιακή πλατφόρμα, οδηγός προγράμματος, Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων και Τεχνικές Οδηγίες Εφαρμογής, λογισμικό υπολογισμών κλπ).
Ήδη όπως προανήγγειλε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας το ΥΠΕΝ θα αναθέσει στο ΤΕΕ τη λειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του νέου Εξοικονομώ, καθώς το τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας διαθέτει πλέον μεγάλη τεχνογνωσία στην ηλεκτρονική αδειοδότηση ειδικά στον κτιριακό τομέα (όπως το σύστημα e-adeies, που επίσης παρουσιάσαμε πριν λίγους μήνες) και στο Υπουργείο θέλουν πάση θυσία ο νέος κύκλος του Εξοικονομώ να μην έχει τα προβλήματα λειτουργίας που υπήρξαν σε όλους τους προηγούμενους κύκλους λόγω του αυξημένου ενδιαφέροντος, όπου συχνά έπεφταν τα ηλεκτρονικά συστήματα και δεν μπορούσαν να εξυπηρετηθούν πολλοί ενδιαφερόμενοι. Παράλληλα, για τον ίδιο λόγο – αλλά και για λόγους απορροφητικότητας και λειτουργικότητας – το ΥΠΕΝ αποδέχτηκε την από καιρού πρόταση του ΤΕΕ να αλλάξει η μεθοδολογία υποβολής προτάσεων. Όπως ανακοίνωσε τόσο ο κ. Σκρέκας όσο και η κα. Σδούκου, το νέο πρόγραμμα δεν θα υλοποιηθεί με τη μορφή first in – first serded, δηλαδή με χρονική προτεραιότητα (ή αλλιώς «όποιος προλάβει)… Το ΥΠΕΝ και το ΤΕΕ σχεδιάζουν ένα σύστημα όπου η πλατφόρμα και οι προθεσμίες θα είναι ανοιχτές για όλους σε διαδοχικούς κύκλους όπου θα μεσολαβεί ανάμεσα στην υποβολή αίτησης και την απόφαση αυτοματοποιημένη αξιολόγηση με βάση κυρίως τη μεγαλύτερη εξοικονόμηση ενέργειας και τα κοινωνικά κριτήρια. Η αξιολόγηση αυτή θα γίνεται μέσα από το σύστημα με γνωστά εκ των προτέρων κριτήρια χωρίς ανθρώπινη επέμβαση για λόγους διαφάνειας και αξιοπιστίας, και στο ΥΠΕΝ προσδοκούν ότι η περισσότερο αυτοματοποιημένη λειτουργία θα φέρει και λιγότερη ταλαιπωρία μηχανικών – συμβούλων – πολιτών αλλά και μεγαλύτερη ταχύτητα στις διάφορες φάσεις του προγράμματος μέχρι και την εκταμίευση και τον έλεγχο, καθώς μέχρι σήμερα παρατηρούνται καθυστερήσεις σε όλους τους κύκλους.
Αλεξάνδρα Σδούκου: με ενεργειακά και κοινωνικά κριτήρια οι επιδοτήσεις του νέου «Εξοικονομώ Αυτονομώ»
Τους βασικούς άξονες του νέου προγράμματος ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών «Εξοικονομώ Αυτονομώ» ανακοίνωσε η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών Αλεξάνδρα Σδούκου στο ίδιο συνέδριο. Σύμφωνα με τη ΓΓ του ΥΠΕΝ, βασικοί άξονες του νέου προγράμματος θα είναι οι εξής:
Ως κριτήριο για την ένταξη στο Πρόγραμμα παραμένει η υποχρέωση της ενεργειακής αναβάθμισης κατά 3 κλάσεις – κατηγορίες
Καταργείται η χρονική προτεραιότητα ως διαδικασία για την ένταξη στο πρόγραμμα
Δημιουργείται ειδικό σύστημα για την αξιολόγηση και την κατάταξη με φθίνουσα σειρά προτεραιότητας των αιτήσεων, της γνωστής σε όλους διαδικασίας συγκριτικής αξιολόγησης.
Τα κριτήρια βάσει των οποίων θα γίνεται αυτή η αξιολόγηση είναι ενεργειακά, κατά κύριο λόγο, αλλά και κοινωνικά. Πιο συγκεκριμένα:
Αυξημένη εξοικονόμηση ενέργειας,
βαθμοημέρες,
αρχική (πριν την ένταξη στο Πρόγραμμα) ενεργειακή κλάση,
παλαιότητα κατασκευής,
εισόδημα.
Ενώ τα κοινωνικά κριτήρια θα λαμβάνουν υπ’ όψιν τα εξής:
Μακροχρόνια άνεργοι,
ΑΜΕΑ, ε
ξαρτώμενα μέλη,
μονογονεϊκή οικογένεια
Κάθε κριτήριο θα έχει συγκεκριμένη βαρύτητα για τη διαμόρφωση της τελικής βαθμολογίας.
Σύμφωνα πάντα με την κα Σδούκου, «ο διαμοιρασμός των πόρων του Προγράμματος προσπαθούμε να γίνει, ανά νομό, και όχι ανά περιφέρεια όπως πριν. Ωστόσο, ακόμα και σε διαφορετικές περιοχές ανά νομό, για παράδειγμα, άλλη ανάγκη υπάρχει στο Πήλιο και άλλη στον Βόλο, υπάρχουν διαφορετικές ανάγκες». Έτσι, όπως είπε, «θα λάβουμε σοβαρά υπ’ όψιν και τις βαθμοημέρες για την κατανομή των πόρων. Ταυτόχρονα όμως, όπως προανέφερα οι βαθμοημέρες θα αποτελούν και κριτήριο για τη βαθμολογία και επομένως την προτεραιοποίηση των αιτήσεων». Για όσους δεν γνωρίζουν, οι βαθμοημέρες είναι ο τρόπος υπολογισμού της κατανάλωσης ενέργειας για θέρμανση ανάλογα με τη θερμοκρασία και το κλίμα κάθε περιοχής.
Ακόμη η Γενική Γραμματέας Ενέργειας τόνισε ότι «για πρώτη φορά στο Πρόγραμμα εντάσσεται και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, η οποία θα είναι υποχρεωτική για την αίτηση στο Εξοικονομώ και θα επιδοτείται». Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, ένα ηλεκτρονικό σύστημα εκσυγχρονισμού της αγοράς ακινήτων θα γίνει υποχρεωτική στις συναλλαγές ακινήτων από την 1η Οκτωβρίου, όπως αποφάσισε πρόσφατα το ΥΠΕΝ και όσοι συμμετέχουν στο Εξοικοκομώ θα μπορούν να καλύψουν και το κόστος δημιουργίας του πλήρους ψηφιακού φακέλου τους ακινήτου τους. «Επαναπροσδιορίζονται οι επιδοτήσεις και αναδιαρθρώνονται οι κόφτες, ούτως ώστε να είναι περισσότεροι οι πολίτες που μπορούν να ενταχθούν και να επωφεληθούν από αυτό», ανέφερε η κα Σδούκου. Στόχος, όπως είπε, για τον επόμενο κύκλο είναι: «Να εντάξουμε 50.000 κατοικίες, να “πέσουν” στην αγορά, μαζί με την αναμενόμενη μόχλευση κοντά στο 1 δισ. ευρώ αν είναι δυνατόν, να επιτύχουμε τη μεγαλύτερη δυνατή εξοικονόμηση» και πρόσθεσε ότι «τα δημόσια κτίρια είναι και αυτά μία άλλη αγορά και δεν πρέπει να τα παραμελήσουμε».
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ελλάδα κατέθεσε πρώτη στην Κομισιόν το σχέδιό της για τη Συνοχή
του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr)
Η 12η Ιουλίου 2021 μπορεί κάλλιστα να χαρακτηριστεί ημερομηνία ορόσημο για τα επόμενα χρόνια της χώρας, ιδίως από αναπτυξιακή σκοπιά, καθώς η Ελλάδα κατέθεσε επισήμως μέσω της πλατφόρμας SFC2021 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το τελικό κείμενο της εθνικής πρότασης για το νέο ΕΣΠΑ 2021 – 2027.
Το νέο ΕΣΠΑ με τον τίτλο «Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης 2021-2027» αποτυπώνει σε μεγάλο βαθμό τις νέες προτεραιότητες της Επιτροπής και τις νέες αναπτυξιακές προτεραιότητες της Χώρας. Με την έγκριση η οποία αναμένεται έως τέλος Ιουλίου, πρόκειται να διατεθούν για την χώρα μας πόροι συνολικού ύψους 26,2 δις ευρώ για τα επόμενα επτά έτη, από τα οποία πιστώσεις 20,9 δις ευρώ αφορά στην ενωσιακή στήριξη και ποσό 5,3 δις ευρώ αφορά στην εθνική συνεισφορά.
Τη δομή του νέου ΕΣΠΑ, όπως αρχικά σχεδιάστηκε από την Ελλάδα, είχε αποκαλύψει η euractiv.gr από τον Σεπτέμβριο του 2020. Ξεχωριστή σημασία στα επιμέρους επιχειρησιακά προγράμματα που περιλαμβάνονται είναι ο διαχωρισμός των θεματικών «Περιβάλλον» από τη θεματική «Υποδομές» σε δύο ανεξάρτητα ΕΠ (όπως συνέβαινε στο παρελθόν, αλλά όχι στο τρέχον ΕΣΠΑ) και η καθιέρωση για πρώτη φορά δύο νέων ΕΠ: του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης και του ΕΠ Πολιτική Προστασία. Είναι ίσως η πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας που η θεματική Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη θα χρηματοδοτείται από 3+2 ξεχωριστά πράσινα επιχειρησιακά προγράμματα: το ΕΠ ΕΠΠΕΡΑΑ για αμιγώς περιβαλλοντικές δράσεις, το ΕΠ Πολιτικής Προστασίας για την πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπτώσεων της Κλιματικής Αλλαγής και το ΕΠ για τη Δίκαιη (Ενεργειακή) Μετάβαση. Παράλληλα πράσινες δράσεις χρηματοδοτούν τα ΕΠ Υποδομών και Αλιείας. Σημειώνεται ταυτόχρονα ότι εξίσου σημαντικός στόχος πολιτικής με το περιβάλλον είναι και η ψηφιακή μετάβαση, όπου αφιερώνεται μεγάλο μέρος των πόρων του νέου ΕΣΠΑ.
Ο υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, κ. Γιάννης Τσακίρης δήλωσε ότι «Το νέο ΕΣΠΑ θα είναι εμπροσθοβαρές, με ένα ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα μέσα από δράσεις και έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας και με πολλαπλασιαστικά οφέλη τόσο για την κοινωνία, όσο και για την οικονομία. Τα έργα /δράσεις που προσανατολιζόμαστε να χρηματοδοτήσουμε από το ΕΣΠΑ, απαντούν στις διαρθρωτικές υστερήσεις της ελληνικής οικονομίας. Παράλληλα, το νέο ΕΣΠΑ θα αποτελέσει ένα βασικό βήμα για τον οριστικό μετασχηματισμό της οικονομίας και τη γόνιμη μετάβαση σε μια βιώσιμη, ψηφιακή, κυκλική και πράσινη ανάπτυξη, ενώ μαζί με το Ταμείο Ανάκαμψης θα σηματοδοτήσουν την Ελλάδα του αύριο, της οικονομικής ανάταξης και της κοινωνικής ευημερίας και ακόμη πιο σημαντικά την Ελλάδα της ανθεκτικότητας σε πιθανές παγκόσμιες κρίσεις που θα έρθουν».
Σημειώνεται ότι η Ελλάδα είναι το πρώτο κράτος-μέλος που προχώρησε σε επίσημη υποβολή του σχεδίου για το νέο ΕΣΠΑ. Η επίσημη υποβολή αποτελεί το τελευταίο βήμα σε μια εκτεταμένη διαβούλευση που έλαβε χώρα το τελευταίο έτος, τονίζει σε επίσημη ανακοίνωση το αρμόδιο Υπουργείο Ανάπτυξης, καθώς το πρώτο σχέδιο κειμένου εστάλη στην Επιτροπή τον Ιούνιο του 2020. Ακολούθησε συστηματική και εντατική συνεργασία και επεξεργασία των κειμένων, τόσο σε εθνικό επίπεδο μέσω των Οργάνων Σχεδιασμού και Κατάρτισης του ΕΣΠΑ, όσο και με τις αρμόδιες Διευθύνσεις της Επιτροπής, ώστε να καταλήξουμε στο τελικό κείμενο, το οποίο βρίσκεται πλέον σε στάδιο έγκρισης.
Ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, κ. Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε για την υποβολή του νέου ΕΣΠΑ ότι: «Όπως είχαμε θέσει ως στόχο, η Ελλάδα αποτελεί την πρώτη χώρα που υπέβαλε επίσημα προς έγκριση στις ευρωπαϊκές αρχές το σχέδιο για το νέο ΕΣΠΑ. Με την υποβολή αυτή ολοκληρώνουμε και το τελευταίο βήμα πριν από την επίσημη κατάρτιση των επιχειρησιακών προγραμμάτων και την οριστική έναρξη του νέου Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης 2021-2027. Στόχος μας είναι να προσθέσουμε άμεσα επιπλέον ρευστότητα στην ελληνική οικονομία και να συμπράξουμε μαζί με το Ταμείο Ανάκαμψης σε μια μεγάλη προσπάθεια για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας, για την προστασία του περιβάλλοντος και για τη δημιουργία χιλιάδων νέων θέσεων εργασίας. Θέλω να ευχαριστήσω όλες τις υπηρεσίες του Υπουργείου Ανάπτυξης και τους συνεργάτες μου για τη σημερινή αυτή εθνική επιτυχία».
Την ευχαρίστησή του για το αποτέλεσμα εξέφρασε και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Θα ακολουθήσει, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ, η επίσημη υποβολή των νέων Προγραμμάτων, εντός διαστήματος 3 μηνών από την ημερομηνία της επίσημης υποβολής του ΕΣΠΑ. Αυτό αφορά τόσο τα θεματικά όσο και τα περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα. Ήδη, βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο η κατάρτιση των σχεδίων των Προγραμμάτων και έχει ξεκινήσει άτυπη διαβούλευση επί αυτών με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Είναι δηαλδή εξαιρετικά κρίσιμο το διάστημα μέχρι το τέλος Σεπτέμβρη για την οριστικοποίηση των βασικών αξόνων και των πόρων που θα αφιερωθούν σε κάθε προτεραιότητα τόσο για τις Περιφέρειες της χώρας όσο και για την επικράτεια συνολικά.
Ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Ανάπτυξης αρμόδιος για το ΕΣΠΑ και το ΠΔΕ, κ. Δημήτρης Σκάλκος δήλωσε: «Το νέο Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης 2021-2027 αποτυπώνει τις ιδιαίτερες συνθήκες και ανάγκες της χώρας και θέτει προτεραιότητες για την ενίσχυση του παραγωγικού δυναμικού της οικονομίας, των υποδομών, των ανθρώπινων δεξιοτήτων και της ενδυνάμωσης της κοινωνικής προστασίας. Η έγκαιρη προετοιμασία μας για την έγκριση των νέων Προγραμμάτων θα συμβάλει στην ανάταξη της οικονομίας μετά την πανδημική κρίση και σε συνδυασμό με τους πόρους του Σχεδίου Ελλάδα 2.0 θα συμβάλλουν στην εκκίνηση ενός νέου κύκλου ευημερίας για όλους μας».
Σημειώνεται ότι μόλις 2 εβδομάδες νωρίτερα, στο τέλος Ιουνίου, δημοσιεύθηκε στην επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης το νέο νομοθετικό πλαίσιο για την Πολιτική Συνοχής της ΕΕ που αποτελεί την κύρια πηγή χρηματοδότησης του ΕΣΠΑ μέσα πό τα τρία βασικά ταμεία της: ΕΤΠΑ, ΤΣ και ΕΚΤ, δηλαδή Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, Ταμείο Συνοχής και Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο. Το ΕΣΠΑ 2021-2027 αποτελεί το κύριο εργαλείο εφαρμογής της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ στη χώρα μας και παράλληλα συγκεντρώνει πόρους και από την Κοινή Αγροτική Πολιτική, ενώ έχει συμπληρωματικότητα και με τα άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα (Horizon, Life κλπ). Αξίζει να σημειωθεί ότι ειδικά για τα επόμενα 5 χρόνια, το ΕΣΠΑ και οι πόροι της Πολιτικής Συνοχής θα «τρέχουν» στη χώρα μας παράλληλα με τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, δημιουργώντας μια εισροή πόρων από όλες τις πηγές την οποία ο κ. Σκάλκος πρόσφατα εκτίμησε ότι θα ανέλθουν συνολικά σε 77 δις ευρώ μέσα στη δεκαετία.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τί είπαν Γεωργιάδης – Καραμανλής – Σχοινάς για τα «πράσινα» έργα των επόμενων επτά ετών.
του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr)
Μια κοσμογονία έργων, προγραμμάτων και δράσεων που θα κάνει την Ελλάδα πιο «πράσινη», με μικρότερη κατανάλωση πόρων και με έμφαση στην ποιότητα ζωής των πολιτών και την προστασία του περιβάλλοντος περιέγραψαν υπουργοί και εκπρόσωποι φορέων στο 1ο Συνέδριο «GREEN DEAL GREECE 2021», που διοργάνωσε το ΤΕΕ, το economix.gr και η euractiv.gr την Τρίτη 29 Ιουνίου 2021, στο «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος», με τίτλο: «2021-2030, η δεκαετία μιας πράσινης επανάστασης». Το συνέδριο έλαβε χώρα υπό την αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου. Όλοι οι συμμετέχοντες ανέδειξαν τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία με μοναδικούς στην ιστορία πόρους, μέσα από τη στρατηγική «Νέα Γενιά ΕΕ» και το Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αλλά και από τον βασικό προϋπολογισμό της ΕΕ και ιδίως την Πολιτική Συνοχής, δίνει την ευκαιρία στην Ελλάδα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να αντιμετωπίσει προκλήσεις δεκαετιών και να αλλάξει μορφή μέσα από τεράστιες επενδύσεις.
Μαργαρίτης Σχοινάς: Έμπρακτη στήριξη της ΕΕ προς την Ελλάδα για να επιτύχει την Πράσινη Μετάβαση
«Η ΕΕ θα στηρίξει έμπρακτα την Ελλάδα για να επιτύχει τους στόχους της στην Πράσινη Μετάβαση», τόνισε ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά την έναρξη του πρώτου Συνεδρίου GREEN DEAL GREECE 2021 που διοργάνωσε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, το economix.gr και η euractiv.gr. Όπως τόνισε ο κ. Σχοινάς, «στις 21 Απριλίου τα κράτη μέλη της ΕΕ συμφώνησαν τον πρώτο Ευρωπαϊκό Νόμο για το κλίμα, κατοχυρώνοντας και νομικά τον στόχο της ΕΕ να καταστούν κλιματικά ουδέτερες μέχρι το 2050», κάνοντας λόγο για μία δέσμευση ορόσημο για την Ευρώπη και τον Κόσμο. Όπως τόνισε ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, «όλες οι πολιτικές της ΕΕ θα συμβάλλουν στην επίτευξη αυτού του στόχου και όλοι οι τομείς θα συμβάλλουν στο ρόλο που τους αναλογεί. Πρώτος σταθμός η μείωση των εκπομπών κατά 55% μέχρι το 2030 σε σχέση με το 1990». Όπως έκανε γνωστό, «στις 14 Ιουλίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιαστεί ένα ολοκληρωμένο πακέτο, το «fit for 55» φορολογικών και ρυθμιστικών μέτρων, που θα μας επιτρέψει να επιτύχουμε τον στόχο».
Ο Μαργαρίτης Σχοινάς επισήμανε ότι στόχος είναι «να ενσωματωθεί στη συνείδηση των καταναλωτών, των πολιτών και των επιχειρήσεων, το κόστος του άνθρακα για το κλίμα, για τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο κλιματικά μοντέλο. Αυτά τα μέτρα θα έχουν επιπτώσεις στην καθημερινότητα, αλλά δημιουργούνται μεγάλες ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις για όλους συμπεριλαμβανομένης και της χώρας μας».
Σύμφωνα με τον Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, «για να βοηθήσει στην Πράσινη Μετάβαση, η Επιτροπή έχει ενισχύσει σημαντικά το χρηματοδοτικό μας οπλοστάσιο. Συνολικά ως το 2027 τουλάχιστον το 30% του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού θα χρησιμοποιηθεί για την Πράσινη Μετάβαση γεγονός που μεταφράζεται συνολικά σε 550 δισεκατομμύρια σε επενδύσεις». Μάλιστα, «μέσω δανεισμού από την ΕτΕπ, αλλά και τη μόχλευση άλλων ιδιωτικών πόρων υπολογίζεται ότι οι συνολικές ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις θα ξεπεράσουν το 1 τρις μέχρι το 2030».
«Η ΕΕ θα στηρίξει έμπρακτα την Ελλάδα για να επιτύχει τους στόχους της για το ΕΣΕΚ και την πλήρη απολιγνιτοποίηση μέχρι το 2028. Η ΕΕ θα στηρίξει τις περιοχές που θα πληγούν άμεσα από την απολιγνητοποίηση όπως τη Δ. Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη με 750 εκατ. από το νέο Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης», τόνισε ο κ. Σχοινάς. «Με κονδύλια από τα Διαρθρωτικά Ταμεία κα άλλα εργαλεία θα συνεισφέρουμε στην εφαρμογή του Σχεδίου Δίκαιης Ενεργειακής Μετάβασης που εγκρίθηκε από την κυβέρνηση. Βασικό μέλημα είναι να φροντίσουμε για όσους απασχολούνται έμμεσα ή άμεσα στον τομέα των ορυκτών καυσίμων, νέες ευκαιρίες και δεξιότητες έτσι ώστε να μη μείνει κανένας πίσω. Δια μέσου του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η ελληνική κυβέρνηση με τη σύμφωνη γνώμη της ΕΕ προβλέπεται να αξιοποιήσει 11,4 δισεκ ως το 2026 για εμβληματικά και ουσιαστικά μέτρα όπως την ενεργειακή διασύνδεση των Κυκλάδων 645 εκατ., με αξιοποίηση των ΑΠΕ, την ανακαίνιση 100.000 κατοικιών για την ενεργειακή τους αναβάθμιση 1,3 δισεκ., με έμφαση στις οικογένειες χαμηλού εισοδήματος, 8000 σημεία φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, αντικατάσταση 220 λεωφορείων αστικών μεταφορών με ηλεκτρικά οχήματα».
Όπως δήλωσε ο Μαργαρίτης Σχοινάς: «Η Πράσινη Μετάβαση θα αλλάξει την καθημερινότητά μας. Τα κτίρια, τα μέσα, τα προϊόντα, οι δουλειές. Η μετάβαση δε θα είναι εύκολη ούτε ανώδυνη αλλά είναι απαραίτητη. Είμαι σίγουρος ότι με τη συμμετοχή όλων, του δημοσίου, του ιδιωτικού τομέα, της ΕΕ, θα καταφέρουμε να δράσουμε και να επωφεληθούμε των ευκαιριών σε αυτή τη νέα βιώσιμη εποχή που ανατέλλει».
Α. Γεωργιάδης: «Έχουμε τους πόρους για την οριστική μεταμόρφωση της χώρας»
«Η δεκαετία που έχουμε μπροστά μας θα είναι μία υπέροχη δεκαετία. Θα ζήσουμε πολύ μεγάλες αλλαγές, και επιτέλους έχουμε τους αναγκαίους πόρους. Έχουμε ένα σταθερό πολιτικό περιβάλλον και μία κυβέρνηση που έχει την επάρκεια και το όραμα να κάνει πράξεις, και το κυριότερο, έχουμε μία κοινωνία που θέλει να ακολουθήσει», ανέφερε ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνις Γεωργιάδης, φέρνοντας ως παράδειγμα το σχέδιο για την απολιγνιτοποίηση στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, κατά την έναρξη του πρώτου Συνεδρίου GREEN DEAL GREECE 2021.
Όπως τόνισε, «στο παρελθόν θα υπήρχαν εξαιρετικές αντιδράσεις, ενώ από το 2019 που ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε το σχέδιο, η ίδια η κοινωνία της Δυτικής Μακεδονίας έχει αγκαλιάσει το πρόγραμμα της απολιγνιτοποίησης», και επεσήμανε ότι με βάση την άνοδο των τιμών των ρύπων, θα μιλούσαμε για οικονομική καταστροφή.
«Έχουμε τους πόρους από την ΕΕ και από το νέο ΕΣΠΑ και από το Ταμείο Ανάκαμψης για να περάσουμε στην οριστική μεταμόρφωση της χώρας» ανέφερε ο κ. Γεωργιάδης, προσθέτοντας ότι «μπορεί να γίνει χώρα πρότυπο στον τομέα των ΑΠΕ, με τρόπο μοναδικό». Και συνέχισε λέγοντας: «Μπορούμε να αξιοποιήσουμε συγκριτικά πλεονεκτήματα όπως ο ήλιος και ο αέρας, που τόσα χρόνια τα αφήναμε αναξιοποίητα και ταυτόχρονα να αξιοποιήσουμε ένα πολύ υψηλής μόρφωσης ανθώπινο δυναμικό και μία κοινωνία απόλυτα περιβαλλοντικά συνειδητοποιημένη, που θα ακολουθήσει προς αυτή την κατεύθυνση».
«Και τα προγράμματα του Εξοικονομώ που εφαρμόζουμε μαζί με το ΥΠΕΝ, αλλά και τα προγράμματα που έχουν μπει στο Ταμείο Ανάκαμψης για την χρήση της ηλεκτροκίνησης, είναι χαρακτηριστικά». «Η πρόοδος της τεχνολογίας των ΑΠΕ είναι σε τόσο μεγάλη ταχύτητα που μπορεί να προσφέρει μία καλύτερη ζωή στους συμπολίτες μας. Πιστεύω ότι θα είμαστε όλοι πολύ υπερήφανοι αν κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε αυτή τη δεκαετία για να προσφέρουμε μία καλύτερη ζωή για τους συμπολίτες μας», επεσήμανε ο υπουργός Ανάπτυξης.
Όσον αφορά την ηλεκτροκίνηση, ο κ. Γεωργιάδης αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση είναι σε συζητήσεις για μεγάλη ξένη επένδυση στον τομέα της κατασκευής φορτιστών αυτοκινήτων, χωρίς να αποκαλύψει το όνομα της εταιρείας ή λεπτομέρειες, και τόνισε ότι «ο λόγος που επιλέγουν οι επενδυτές την Ελλάδα είναι γιατί βλέπουν ότι από εδώ θα ξεκινήσει μία πολύ μεγάλη προσπάθεια, καθώς μέσα από τις προσπάθειες της κυβέρνησης επιδοτούνται προσπάθειες για ηλεκτρικά ταξί και ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων. «Το ένα θα φέρει το άλλο και όλα μαζί θα δημιουργήσουν ένα καλύτερο περιβάλλον για όλους», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Γεωργιάδης.
Κώστας Αχ Καραμανλής: Ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο «πράσινων» υποδομών και μεταφορών ύψους 13 δισεκ. Ευρώ
Ο κ. Καραμανλής κατά την έναρξη του πρώτου Συνεδρίου GREEN DEAL GREECE 2021 στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, αφού έκανε λόγο για την άριστη θεσμική σχέση μεταξύ του υπουργείου και του ΤΕΕ, επεσήμανε ότι: «Το Green Deal, οι πράσινες μεταφορές και υποδομές αποτελούν τα μεγάλα θέματα για το παρόν και το μέλλον της χώρας μας. Αποτελούν κεντρικά ζητήματα που απασχολούν τόσο την κυβέρνηση όσο και το υπουργείο και διατρέχουν το σύνολο της πολιτικής μας».
Όπως τόνισε, «εδώ και 23 μήνες δουλεύουμε συστηματικά και έχουμε εκπονήσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο υποδομών για όλη τη χώρα ύψους 13 δισεκατομμυρίων ευρώ» και αναφέρθηκε στα νέα έργα που έχει δρομολογήσει το υπουργείο όπως: η νέα περιφερειακή η fly over στη Θεσσαλονίκη και οι επεκτάσεις της Αττικής Οδού στην Αθήνα, καθώς επίσης και την εκκίνηση έργων «με σύνθετα προβλήματα που τα είχαμε ξεγράψει». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Το 2021 είναι η χρονιά των υποδομών, η χρονιά που ξεμπλοκάρουμε τον ΒΟΑΚ, το Μετρό της Θεσσαλονίκης, το Πάτρα-Πύργος, τη Γραμμή 4 του Μετρό και το Βόρειο τμήμα του Ε65. Έργα που έχει ανάγκη ο τόπος μπορούν να δώσουν μεγάλη ώθηση στο ΑΕΠ, και να ενισχύσουν σημαντικά την απασχόληση, ενώ είναι ευεργετικά και για το περιβάλλον», τόνισε ο κ. Καραμανλής.
Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών σημείωσε ότι «τα έργα αυτά απαιτούν μία νέα εθνική στρατηγική. Να μετεξελιχθεί η χώρα μας σε κόμβο ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής, αξιοποιώντας τα στρατηγικά της πλεονεκτήματα με έμφαση στα logistics και τις συνδυασμένες μεταφορές» Μάλιστα, επεσήμανε ότι «τα υπόγεια και επίγεια σιδηροδρομικά έργα είναι τα έργα της επόμενης 15ετίας. Έργα σύγχρονα και φιλικά προς το περιβάλλον που προσφέρουν ασφαλείς και γρήγορες μετακινήσεις. Ιδίως στο επίγειο σιδηροδρομικό δίκτυο έχει μείνει πολύ πίσω γιατί δόθηκε έμφαση στο οδικό δίκτυο, το οποίο ολοκληρώνεται». Όπως είπε: «σύντομα θα ανακοινώσουμε όλο το πρόγραμμα σιδηροδρομικών έργων, ύψους 3,3 δισεκατομμύρια ευρώ, το οποίο θα αλλάξει τον χάρτη των μεταφορών στη χώρα».
«Με τις προσπάθειες της κυβέρνησης Μητσοτάκη, μπαίνουμε στην εποχή της ηλεκτροκίνησης, καθώς η επένδυση στην ηλεκτροκίνηση αποτελεί προτεραιότητα του ίδιου του πρωθυπουργού. Πιστεύουμε στην καινοτομία, πιστεύουμε στο νέο που έρχεται. Εξοικονόμηση ενέργειας, προστασία του περιβάλλοντος, μείωση της ηχορύπανσης, περισσότερη ασφάλεια, καλύτερη ποιότητα ζωής», ανέφερε ο Κώστας Καραμανλής, κάνοντας λόγο για ένα «ολοκληρωμένο πρόγραμμα για την ηλεκτροκίνηση».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών στην ανάγκη βελτίωσης της ποιότητα ζωής που ξεκινάει με την καθημερινότητά μας: «Σημαντικό κομμάτι της πολιτικής μας έχει να κάνει με τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ), τα οποία το υπουργείο τα έχει βάλεις στο επίκεντρο της δράσης του. Σε μία εποχή που αντιμετωπίζουμε την κλιματική αλλαγή, προωθούμε εναλλακτικές μορφές μετακίνησης αλλά η οδική ασφάλεια αποτελεί κεντρικό εθνικό μας στόχο. ΜΜΜ, υποδομές για πεζή μετακίνηση και ποδηλασία, ορθολογική μετακίνηση των ΙΧ, σύγχρονες μορφές μετακίνησης και μικροκινητικότητα», τόνισε, καθώς αυτά «συνθέτουν το πάζλ των ΣΒΑΚ προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των πολιτών στις μεγάλες πόλεις», όπως είπε.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο του έργου «Η Συνοχή δίπλα μας» με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα άρθρα των δημοσιογράφων στο πλαίσιο του έργου «Η Πολιτική Συνοχής δίπλα μας» είναι ανεξάρτητα από τις απόψεις της ΕΕ και το περιεχόμενο δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
